Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 33a33b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 汝覧曰：「朝廷𡸈無一箇使臣？但爾無大小之禮，使臣𡸈可輕往耶？」[33a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Nhữ Lãm viết: “Triều đình khởi vô nhất cá sứ thần? Đán nhĩ vô đại tiểu chi lễ, sứ thần khởi khả khinh vãng da?”.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 遂行尙書印信授之。[33a*2*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Toại hành Thượng thư ấn tín thụ chi.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 以知審刑院事陶公僎為審刑院使兼禮部尙書。[33a*2*16]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Dĩ Tri thẩm hình viện sự Đào Công Soạn vi Thẩm hình viện sứ kiêm Lễ bộ thượng thư.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 公僎頗諳故典及吳俗，時有明國使將來，帝欲公僎掌應接事，故有是命。[33a*3*17]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Công Soạn pha am cố điển cập Ngô tục, thời hữu Minh quốc sứ tương lai, Đế dục Công Soạn chưởng ứng tiếp sự, cố hữu thị mệnh.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 立鎮官知軍民事。[33a*5*9]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Lập trấn quan tri quân dân sự.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 選壮充軍。[33a*5*16]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tuyển tráng sung quân.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 十二月，明使朱弼、謝經來告印位及太皇太后加尊。[33a*7*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thập nhị nguyệt, Minh sứ Chu Bật, Tạ Kinh lai cáo ấn vị cập Thái hoàng thái hậu gia tôn.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 弼入境，先使人奏帝吉服迎接。[33a*8*3]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Bật nhập cảnh, tiên sử nhân tấu Đế cát phục nghinh tiếp.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 至開讀亦無舉哀，禮宴樂如常。[33a*8*15]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Chí khai độc diệc vô cử ai, lễ yến nhạc như thường.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 弼等貪鄙，内嗜貨賄，而外 [33a*9*9] 文廉絜，每有金銀禮，遣皆辝不受，而視從者有难色。[33b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Bật đẳng tham bỉ, nội thị hóa hối, nhi ngoại văn liêm khiết, mỗi hữu kim ngân lễ, khiển giai từ bất thụ, nhi thị tòng giả hữu nan sắc.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 朝廷𮗓之，乃引從者賜宴，别室因行，酒潜以金數鎰，各納弼等𢙇中。[33b*2*3]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Triều đình giác chi, nãi dẫn tòng giả tứ yến, biệt thất nhân hành, tửu tiềm dĩ kim sổ ích, các nạp Bật đẳng hoài trung.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 弼等皆驚，喜不自勝。[33b*3*11]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Bật đẳng giai kinh, hỉ bất tự thắng.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 弼等又多賫北貨來，立重價，直強朝廷買之。[33b*4*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Bật đẳng hựu đa tê Bắc hoá lai, lập trọng giá, trực cưỡng triều đình mãi chi.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 及還，其擡扛貢物及弼等行李𭛁人夫幾至千人。[33b*4*18]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Cập hoàn, kì đài giang cống vật cập Bật đẳng hành lí phát nhân phu cơ chí thiên nhân.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 令各道諸衛軍、鉄突五軍等𣽊東岸江。[33b*6*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Lệnh các đạo chư vệ quân, thiết đột ngũ quân đẳng tuấn Đông Ngàn giang.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 十一日，以知内密院阮文絢、殿中侍御史梁天福、管領黎篭、左刑院𡐡夫丁蘭偕北使朱弼行，賫表賀明帝登極，及皇太后加尊。[33b*6*16]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Thập nhất nhật, dĩ Tri nội mật viện Nguyễn Văn Huyến, Điện trung thị ngự sử Lương Thiên Phúc, Quản lĩnh Lê Lung, Tả hình viện đại phu Đinh Lan giai Bắc sứ Chu Bật hành, tê biểu hạ Minh đế đăng cực, cập Hoàng thái hậu gia tôn.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 新刊《四書大 …… [33b*9*13]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tân san Tứ thư đại …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 [33a] Nhữ Lãm nói:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 “Triều đình há lại không có lấy một sứ thần hay sao? Nhưng nước ngươi không giữ lễ nước nhỏ thờ nước lớn, thì sứ thần đâu có thể khinh xuất mà đi được?”.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Bèn làm công văn đóng dấu của Thượng thư trao cho sứ Chiêm mang về.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Lấy tri Thẩm hình viện sự Đào Công Soạn làm Thẩm hình viện sứ kiêm Lễ bộ thượng thư. Công Soạn rất am hiểu điển cũ và phong tục người Ngô. Bấy giờ sứ nhà Minh sắp sang, vua muốn Công Soạn giữ việc ứng tiếp, cho nên có lệnh này.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Đặt chức Trấn quan tri quân dân sự.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Tuyển tráng đinh sung quân.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Tháng 12, sứ Minh là Chu Bật, Tạ Kinh sang báo việc vua Minh lên ngôi¹ và việc gia tôn thái hoàng thái hậu.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Bật vào đến địa giới, trước hết sai người tâu với vua mặc đồ cát phục² đón tiếp. Đến khi mở đọc chiếu thư, cũng không làm lễ cử ai, yến tiệc vui chơi như thường.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Bọn Bật tham lam thô bỉ, trong bụng rất hám tiền của nhưng ngoài [33b] mặt làm ra vẻ liêm khiết, mỗi khi có tặng lễ vật vàng bạc, đều từ chối không nhận, nhưng lại nhìn những người đi theo nét mặt ngần ngại. Triều đình biết ý, mới đưa những người đi theo sang dự yến ở phòng khác, rồi nhân lúc rót rượu, ngầm lấy mấy nén vàng ấn vào lòng bọn Bật. Bật mừng rỡ khôn xiết. Bọn Bật lại mang nhiều hàng phương Bắc sang, đặt giá cao, ép triều đình phải mua. Đến khi về nước, phải bắt đến gần một nghìn dân phu khiêng gánh đồ cống vật và hành lý của bọn Bật.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Hạ lệnh cho vệ quân các đạo và năm quân Thiết đột vét sông Đông Ngàn³.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Ngày 11, lấy Tri nội mật viện là Nguyễn Văn Huyến, Điện trung thị ngự sử Lương Thiên Phúc, Quản lĩnh Lê Lung, Tả hình viện đại phu Đinh Lan, cùng đi với sứ phương Bắc là Chu Bật, đem biểu mừng vua Minh lên ngôi và hoàng thái hậu được gia tôn.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Ván khắc mới sách Tứ thư đại …

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 ^⇡ 1 Tức là Minh Anh Tông.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ^⇡ 2 Cát phục: áo mặc lúc có việc vui, trái với tang phục.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 ^⇡ 3 Sông Đông Ngàn: khúc sông Đuống chảy qua huyện Từ Sơn cũ nay thuộc huyện Tiên Sơn, tỉnh Hà Bắc.