Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 35a35b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 衣服。[35a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … y phục.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 命行遣阮廌𭁈鹵簿司監梁登督作鵉駕樂噐，教習樂舞。[35a*1*3]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Mệnh hành khiển Nguyễn Trãi dữ Lỗ bộ ti giám Lương Đăng Đốc tác loan giá nhạc khí, giáo tập nhạc vũ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 十三日，明遣正使兵部尙書李郁、副使通政司有通政李亨等賫詔勑金印來封帝為安南國王（印重百两，紉象駱駝，以金為之），及郁等回，帝以贐禮厚賜之郁等，辝不受。[35a*2*8]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thập tam nhật, Minh khiển chánh sứ Binh bộ thượng thư Lý Úc, Phó sứ thông chính ti hữu thông chính Lý Hanh đẳng tê chiếu sắc kim ấn lai phong Đế vi An Nam Quốc Vương (ấn trọng bách lưỡng, nhẫn tượng lạc đà, dĩ kim vi chi), cập Úc đẳng hồi, Đế dĩ tẫn lễ hậu tứ chi Úc đẳng, từ bất thụ.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 十七日，以雄捷軍管領蔡士明為正使；同知審刑院事何甫、右刑院大夫阮日昇等為副使如明謝恩。[35a*5*14]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Thập thất nhật, dĩ Hùng Tiệp quân quản lĩnh Thái Sĩ Minh vi Chánh sứ; Đồng tri Thẩm hình viện sự Hà Phủ, Hữu hình viện đại phu Nguyễn Nhật Thăng đẳng vi phó sứ như Minh tạ ân.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 奏告太廟，以明國來封故也。[35a*8*1]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Tấu cáo Thái miếu, dĩ Minh quốc lai phong cố dã.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 賜武官戴高山巾。[35a*8*12]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tứ võ quan đái cao sơn cân.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 初，武官戴折衝巾，至是許戴高山巾，𭁈文官 [35a*9*2] 司。[35b*1*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Sơ, võ quan đái triết xung cân, chí thị hứa đái cao sơn cân, dữ văn quan ti.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 令五道行遣修造户籍。[35b*1*2]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Lệnh ngũ đạo Hành khiển tu tạo hộ tịch.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 考試書算，中式六百九十人，補内外各衙門属㨿。[35b*1*11]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Khảo thí thư toán, trúng thức lục bách cửu thập nhân, bổ nội ngoại các nha môn thuộc cứ.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 試法：第一塲，暗寫古文。[35b*2*14]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thí pháp: Đệ nhất trường, ám tả cổ văn.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 第二長，真草書。[35b*3*5]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Đệ nhị trường, chân thảo thư.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 第三塲，筭法。[35b*3*11]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đệ tam trường, toán pháp.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 凣民人及生徒許入試，監生及已在軍籍者耶停。[35b*3*16]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Phàm dân nhân cập sinh đồ hứa nhập thí, giám sinh cập dĩ tại quân tịch giả da đình.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 時宰執皆開國大臣，不好儒術，專以簿牒詞訟責成，有司吏属多曲事上官，故内外官鈌即保除用。[35b*4*17]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Thời tể chấp giai khai quốc đại thần, bất hảo Nho thuật, chuyên dĩ bạ điệp từ tụng trách thành, hữu tư lại thuộc đa khúc sự thượng quan, cố nội ngoại quan khuyết, tức bảo trừ dụng.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 其倖進之徒厭學術，事刀筆。[35b*7*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Kì hạnh tiến chi đồ yếm học thuật, sự đao bút.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 監生亦欲廢讀書而求入吏者，故禁之。[35b*7*12]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Giám sinh diệc dục phế độc thư nhi cầu nhập lại giả, cố cấm chi.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 至是，考試冐倖請托，且相半焉。[35b*8*9]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Chí thị, khảo thí mạo hạnh thỉnh thác, thả tương bán yên.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 行遣阮廌進石磬圖，因奏曰：「夫世乱用 …… [35b*9*3]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Hành khiển Nguyễn Trãi tiến thạch khánh đồ, nhân tấu viết: “Phù thế loạn dụng …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [35a] y phục.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Sai Hành khiển Nguyễn Trãi và Lỗ bộ ty giám Lương Đăng đốc suất làm loan giá, nhạc khí, dạy tập nhạc múa.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Ngày 13, nhà Minh sai chánh sứ là Binh bộ thượng thư Lý Úc, phó sứ là Thông chính ty hữu thông chính Lý Hanh mang chiếu sắc ấn vàng sang phong vua làm An Nam Quốc Vương (ấn nặng 100 lạng, núm hình con lạc đà, làm bằng vàng). Khi bọn Úc về nước, vua ban cho lễ vật rất hậu, nhưng bọn Úc từ chối không nhận.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Ngày 17, lấy Quản lĩnh quân Hùng tiệp là Thái Sĩ Minh làm chánh sứ; đồng tri Thẩm hình viện sự Hà Phủ và Hữu hình viện đại phu Nguyễn Nhật Thăng làm phó sứ sang tạ ơn nhà Minh.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Làm lễ tấu cáo Thái miếu, vì nhà Minh sang phong.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ban cho quan võ đội mũ cao sơn. Trước đây, quan võ đội mũ chiết xung, đến nay cho đội mũ cao sơn cũng như quan văn.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 [35b] Hạ lệnh cho các Hành khiển năm đạo làm sổ hộ tịch.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Thi viết chữ làm tính, lấy đỗ 690 người, bổ làm thuộc lại các pha môn trong ngoài.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Phép thi: Kỳ thứ nhất, thi viết ám tả cổ văn. Kỳ thứ hai, thi viết chữ chân, chữ thảo. Kỳ thứ ba, thi phép làm tính. Người dân và sinh đồ đều được vào thi, giám sinh và những người đã ở sổ quân thì không được thi.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Bấy giờ quan tể tướng đều là đại thần khai quốc, không thích Nho thuật, chuyên lấy việc sổ sách, giấy tờ và kiện tụng để xét thành tích của các quan, bọn lại thuộc phần nhiều chiều hót quan trên, cho nên quan trong ngoài có chức nào khuyết thì tiến cử để bổ dùng. Bọn hãnh tiến chán ghét học thuật, theo nghề đao bút¹. Giám sinh cũng muốn bỏ việc học hành mà xin vào làm lại, cho nên cấm không cho thi. Lần thi này, những kẻ luồn lọt, thỉnh thác có tới một nửa.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Hành khiển Nguyễn Trãi dâng bản vẽ khánh đá và tâu rằng:

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 “Kể ra, đời loạn dùng …

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 ^⇡ 1 Đao bút: chỉ bọn thư lại chuyên nắm giấy tờ sổ sách.