Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 36a36b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 武，時平尙文。[36a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … võ, thời bình thượng văn.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 今興禮樂，此其時也。[36a*1*6]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Kim hưng lễ nhạc, thử kì thời dã.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 然無本不立，無文不行。[36a*1*14]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Nhiên vô bản bất lập, vô văn bất hành.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 和平為樂之本，聲音為樂之文。[36a*2*5]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Hòa bình vi nhạc chi bản, thanh âm vi nhạc chi văn.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 臣奉詔作樂，不敢不尽心力。[36a*2*17]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thần phụng chiếu tác nhạc, bất cảm bất tận tâm lực.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 但𭓇術踈淺，恐聲律之間难以諧和。[36a*3*10]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đán học thuật sơ thiển, khủng thanh luật chi gian nan dĩ hài hòa.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 願陛下爱養元元，使閭里無怨恨愁嘆之聲，斯為不失樂之本矣。」[36a*4*6]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Nguyện bệ hạ ái dưỡng nguyên nguyên, sử lư lí vô oán hận sầu thán chi thanh, tư vi bất thất nhạc chi bản hĩ”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 帝嘉納之。[36a*5*13]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Đế gia nạp chi.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 命𰎟山縣作石人，以敬主石為之（敬主山名）。二月，帝如較塲閲武。[36a*5*17]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Mệnh Giáp Sơn huyện tác thạch nhân, dĩ Kính Chủ thạch vi chi (Kính Chủ sơn danh). Nhị nguyệt, Đế như giảo trường duyệt võ.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 以左刑院大夫丁蘭為北江上路安撫副使，[36a*7*9] 調段國士為安邦路安撫副使，以内侍阮廷擢等三人為轉運副使，武隊 [36a*8*9] 客隊長劉伯恭為四厢指揮使。[36b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Dĩ tả hình viện đại phu Đinh Lan vi Bắc Giang thượng lộ An phủ phó sứ, điều Đoàn Quốc Sĩ vi An bang lộ an phủ phó sứ, dĩ nội thị Nguyễn Đình Trạc đẳng tam nhân vi Chuyển vận phó sứ, Vũ đội khách đội trưởng Lưu Bá Cung vi Tứ sương chỉ huy sứ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 初，伯恭為成山侯王通通事。[36b*1*13]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Sơ, Bá Cung vi Thành sơn hầu Vương Thông thông sự.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 丁未，太祖駐營菩提，王通嘗使伯恭通問信即太祖，謂曰：「王通果能𤤻師還國，可封汝為侯。」[36b*2*6]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đinh Mùi, Thái Tổ trú dinh Bồ Đề, Vương Thông thường sử Bá Cung thông vấn tin tức Thái Tổ, vị viết: “Vương Thông quả năng ban sư hoàn quốc, khả phong nhữ vi hầu”.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 及天下大定，擢為隊長，至是大臣具以其事言，故有是命。[36b*4*5]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Cập thiên hạ đại định, trạc vi đội trưởng, chí thị đại thần cụ dĩ kì sự ngôn, cố hữu thị mệnh.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 乙亥，奏告太廟。[36b*5*9]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Ất Hợi, tấu cáo thái miếu.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 追上先帝、先后，尊號：顯祖昭德皇帝曰顯祖招德至仁皇帝，顯慈嘉淑皇太侯曰顯慈家淑欽順皇太后，宣祖惠文皇帝曰宣祖惠文睿哲皇帝，貞慈懿文皇太后曰貞慈懿文莊献皇太后，太祖統 …… [36b*5*15]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Truy thượng Tiên đế, Tiên hậu, tôn hiệu: Hiển Tổ Chiêu Đức Hoàng Đế viết Hiển Tổ Chiêu Đức Chí Nhân Hoàng Đế, Hiển Từ Gia Thục Hoàng Thái Hậu viết Hiển Từ Gia Thục Khâm Thuận Hoàng Thái Hậu, Tuyên Tổ Huệ Văn Hoàng Đế viết Tuyên Tổ Huệ Văn Duệ Triết Hoàng Đế, Trinh Từ Ý Văn Hoàng Thái Hậu viết Trinh Từ Ý Văn Trang Hiến Hoàng Thái Hậu, Thái Tổ thống …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 … [36a] võ, thời bình chuộng văn. Nay đúng là lúc nên làm lễ nhạc. Song không có gốc thì không thể đứng vững, không có văn thì không không thể lưu hành. Hoà bình là gốc của nhạc, thanh âm là văn của nhạc. Thần vâng chiếu soạn nhạc, không dám không dốc hết tâm sức. Nhưng vì học thuật nông cạn, sợ rằng trong khoảng thanh luật, khó được hài hòa. Xin bệ hạ yêu nuôi muôn dân, để chốn xóm thôn không còn tiếng oán hận buồn than, như thế mới không mất cái gốc của nhạc”.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Vua khen ngợi và tiếp nhận. Sai thợ đá huyện Giáp Sơn lấy đá ở núi Kính Chủ để làm.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Tháng 2, vua tới trường đua xem tập võ nghệ.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Lấy Tả hình viện đại phu Đinh Lan làm An phủ phó sứ lộ Bắc Giang thượng. Đổi Đoàn Quốc Sĩ làm An phủ phó sứ lộ An Bang, lấy bọn nội thị Nguyễn Đình Trạc ba người làm Chuyển vận phó sứ, Vũ đội [36b] khách đội trưởng Lưu Bá Cung làm Tứ sương chỉ huy sứ.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Trước kia, Bá Cung làm thông sự cho Thành Sơn hầu Vương Thông. Năm Đinh Mùi (1427), Thái Tổ đóng bản doanh ở Bồ Đề, Vương Thông thường sai Bá Cung đi lại thông tin tức. Thái Tổ bảo Bá Cung rằng:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 “Nếu Vương Thông quả rút quân về nước, ta sẽ phong ngươi tước hầu”.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Khi đất nước bình yên, được cất nhắc làm đội trưởng.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Đến đây, các đại thần đều nhắc tới việc đó, cho nên có lệnh này.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Ngày Ất Hợi, làm lễ tấu cáo Thái miếu. Truy dâng tôn hiệu cho các Tiên đế, Tiên hậu:

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Hiển Tổ Chiêu Đức Hoàng Đế là Hiển Tổ Chiêu Đức Chí Nhân Hoàng Đế¹ Hiển Từ Gia Thục Hoàng Thái Hậu là Hiển Từ Gia Thục Khâm Thuận Hoàng Thái Hậu², Tuyên Tổ Hiến Văn Hoàng Đế là Tuyên Tổ Hiến Văn Duệ Triết Hoàng Đế³, Trinh Từ Ý Văn Trang Du Hoàng Thái Hậu⁴, Thái Tổ Thống …

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 ^⇡ 1 Tức Lê Đinh, ông tổ bốn đời của Thái Tông.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 ^⇡ 2 Tức bà Nguyễn Thị Quách, vợ của Lê Đinh.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 ^⇡ 3 Tức Lê Khoáng, cha Lê Lợi, ông nội của Thái Tông.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 4 Tức bà Trịnh Thị Thương, vợ của Lê Khoáng.