Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 37a37b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 天啓運聖德神功睿文英武皇帝曰太祖統天啓運聖德神功睿文英武大孝皇帝，恭慈國太母曰恭慈光穆黄太后，以明國來封故也。[37a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … Thiên Khải Vận Thánh Đức Thần Công Duệ Văn Anh Vũ Hoàng Đế viết Thái Tổ Thống Thiên Khải Vận Thánh Đức Thần Công Duệ Văn Anh Vũ Đại Hiếu Hoàng Đế, Cung Từ Quốc Thái Mẫu viết Cung Từ Quang Mục Hoàng Thái Hậu, dĩ Minh quốc lai phong cố dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 加封天下各處神祠命官致祭。[37a*3*17]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Gia phong thiên hạ các xứ thần từ mệnh quan trí tế.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 丁景安等以朝󰀩不肃，紏劾殿前都旨揮使何棲、笵内、黎篭等，各杖八十以下。於是，朝󰀩稍肃。[37a*4*12]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đinh Cảnh An đẳng dĩ triều nghi bất túc, củ hặc Điện tiền đô chỉ huy sứ Hà Thê, Phạm Nội, Lê Lung đẳng các trượng bát thập dĩ hạ. Ư thị, triều nghi sảo túc.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 考閲将校武藝。[37a*6*13]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Khảo duyệt tướng hiệu võ nghệ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 其考法：以射弓為一藝，射箭手為一藝，楯勝負為一藝，三藝俱中者給全俸，不中者𮞏减，後以為常。[37a*7*2]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Kì khảo pháp: Dĩ xạ cung vi nhất nghệ, xạ tiễn thủ vi nhất nghệ, thuẫn thắng phụ vi nhất nghệ, tam nghệ cụ trúng giả cấp toàn bổng, bất trúng giả đệ giảm, hậu dĩ vi thường.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 三月，旌表烈女黎氏之門。[37b*1*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tam nguyệt, tinh biểu liệt nữ Lê thị chi môn.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 黎氏名輦，國威中路福林人，故胡朝宿衛梁天錫妻，有姿色，早寡無子，奉事夫家祭祀終其身。[37b*1*11]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Lê thị danh Liễn, Quốc Oai trung lộ Phúc Lâm nhân, cố Hồ triều túc vệ Lương Thiên Tích thê, hữu tư sắc, tảo quả vô tử, phụng sự phu gia tế tự chung kì thân.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 少保黎國興以其事聞，故旌表之。[37b*3*11]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Thiếu bảo Lê Quốc Hưng dĩ kì sự văn, cố tinh biểu chi.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 旱，令天下諸路縣祈雨。[37b*4*6]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Hạn, lệnh thiên hạ chư lộ huyện kì vũ.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 乙巳，月有食。[37b*4*15]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Ất Tị, nguyệt hữu thực.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 太史裴時亨密奏隐之，不救。[37b*5*4]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Thái sử Bùi Thì Hanh mật tấu ẩn chi, bất cứu.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 都知左右𤤻亞侯黎運卒。[37b*5*15]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đô tri tả hữu ban Á hầu Lê Vận tốt.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 贈中書令字號侯，諡惠知。[37b*6*8]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Tặng Trung thư lệnh Tự hiệu hầu, thụy Huệ Tri.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 運，恭慈皇太后之兄也（初姓范，賜國姓黎）。[37b*6*18]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Vận, Cung Từ Hoàng Thái Hậu chi huynh dã (sơ tính Phạm, tứ quốc tính Lê).

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 帝幸西湖觀魚。[37b*8*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Đế hạnh Tây Hồ quan ngư.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 以諒山宣慰使黎弄為宣慰大使，左刑院大夫陶孟珙為本院郎中；阮允恭 …… [37b*8*7]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Dĩ Lạng Sơn Tuyên úy sứ Lê Lộng vi Tuyên úy đại sứ, Tả hình viện đại phu Đào Mạnh Cung vi Bản viện Lang trung; Nguyễn Doãn Cung …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 … [37a] Thiên Khải Vận Thánh Đức Thần Công Duệ Văn Anh Vũ Đại Hiếu Hoàng Đế¹, Cung Từ Quốc Thái Mẫu là Cung Từ Quang Mục Hoàng Thái Hậu², vì nhà Minh sai sứ sang phong.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Gia phong thần từ các xứ trong nước, sai quan đến tế.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Bọn Đinh Cảnh An cho là triều nghi không nghiêm, hặc tội bọn Điện tiền đô chỉ huy sứ Hà Thê, Phạm Nội, Lê Lung, đều phạt từ 80 trượng trở xuống. Từ đấy, triều nghi mới hơi nghiêm.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Khảo xét võ nghệ của các tướng hiệu. Phép khảo xét: bắn cung là một môn, ném tên là một môn, đánh mộc là một môn. Cả ba môn đều được thì cấp lương toàn phần, ai không được môn nào thì bị giảm lương, sau coi đó làm lệ thường.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 [37b] Tháng 3, nêu biển biểu dương liệt nữ Lê thị.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Lê thị tên là Liễn, người làng Phúc Lâm, lộ Quốc Oai trung, là vợ của Túc vệ Lương Thiên Tích đời Hồ, có nhan sắc, góa chồng sớm, không có con, thờ phụng nhà chồng, cúng lễ chồng đến khi chết. Thiếu bảo Lê Quốc Hưng đem việc ấy tâu lên, nên được biểu dương.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Hạn hán, hạ lệnh cho các lộ, huyện trong nước làm lễ cầu mưa.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Ngày Ất Tỵ, có nguyệt thực. Thái sử Bùi Thì Hanh mật tâu nên ẩn đi, không hộ cứu.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Đô tri tả hữu ban Á hầu Lê Vận chết. Truy tặng Trung thư lệnh Tự hiệu hầu, tên thụy là Huệ Tri. Vận là anh của Cung Từ Hoàng Thái Hậu³ (trước họ Phạm, được ban quốc tính là họ Lê).

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Vua ngự ra hồ Tây xem cá.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Lấy Tuyên úy sứ Lạng Sơn là Lê Lộng làm Tuyên úy đại sứ, Tả hình viện đại phu Đào Mạnh Cung làm Lang trung viện ấy; Nguyễn Doãn Cung …

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 1 Tức Lê Lợi.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 2 Tức bà Phạm Thị Trần, mẹ Thái Tông.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 3 Cung Từ Hoàng Thái Hậu là bà Phạm Thị Trần, sinh ra Lê Thái Tông.