Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 5a5b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 岝字，官賜公奴私奴，並免。[5a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … trách tự, quan tứ công nô tư nô, tịnh miễn.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 若御前、武隊、鉄突有一二三男，止免一丁；其軍、民自三男以上，亦免一丁，餘並選取。[5a*1*11]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Nhược ngự tiền, võ đội, thiết đột hữu nhất nhị tam nam, chỉ miễn nhất đinh; kì quân, dân tự tam nam dĩ thượng, diệc miễn nhất đinh, dư tịnh tuyển thủ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 大司徒黎察以前違事䄇宏伯有可矜惜，使少保黎國興編赦免舊官籍，詔勑㫖各與本道行遣咱候，欲復用之。[5a*3*7]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đại tư đồ Lê Sát dĩ tiền vi sự Trình Hoành Bá hữu khả căng tích, sử Thiếu bảo Lê Quốc Hưng biên xá miễn cựu quan tịch, chiếu sắc chỉ các dữ bản đạo Hành khiển thính hầu, dục phục dụng chi.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 言官阮天錫、裴擒虎等奏曰：「先帝有旨黎國噐、䄇宏伯、黎德轝等雖有才，不可復用。[5a*5*15]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Ngôn quan Nguyễn Thiên Tích, Bùi Cầm Hổ đẳng tấu viết: “Tiên đế hữu chỉ Lê Quốc Khí, Trình Hoành Bá, Lê Đức Dư đẳng tuy hữu tài, bất khả phục dụng.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 臣下有謀叛逆，須告者不容彼告。[5a*7*11]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thần hạ hữu mưu phản nghịch, tu cáo giả bất dung bỉ cáo.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 今若舉之，是違先帝旨也。[5a*8*6]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Kim nhược cử chi, thị vi Tiên đế chỉ dã.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 且如宏伯等誰更用之？」[5a*8*16]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thả như Hoành Bá đẳng thùy cánh dụng chi?”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 遂却其名，令補軍伍，既而慮宏伯在 [5a*9*5] 軍，必復生事，有害於是，岝還民産。[5b*1*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Toại khước kì danh, lệnh bổ quân ngũ, ký nhi lự Hoành Bá tại quân, tất phục sinh sự, hữu hại ư thị, trách hoàn dân sản.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 初，太祖晚年多疾病，又君王（思齊）狂悖，帝由幼冲。而陳元扞、范文巧皆常有佐命功，頗得時望。[5b*1*14]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Sơ, Thái Tổ vãn niên đa tật bệnh, hựu Quân vương (Tư Tề) cuồng bột, Đế do ấu xung. Nhi Trần Nguyên Hãn, Phạm Văn Xảo giai thường hữu tá mệnh công, pha đắc thời vọng.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 元扞又陳族子孫，而文巧亦京路人，慮他日有異志，外雖崇其禮，而内實疑之。[5b*3*13]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Nguyên Hãn hựu Trần tộc tử tôn, nhi Văn Xảo diệc kinh lộ nhân, lự tha nhật hữu dị chí, ngoại tuy sùng kì lễ, nhi nội thực nghi chi.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 丁󰘊本、黎國噐、䄇宏伯、阮宗贄、黎德󰲛之徒，逆知其意，争上密疏，勸太祖决意除之。[5b*5*7]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Đinh Bang Bản, Lê Quốc Khí, Trình Hoành Bá, Nguyễn Tông Chí, Lê Đức Dư chi đồ, nghịch tri kì ý, tranh thượng mật sớ, khuyên Thái Tổ quyết ý trừ chi.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 有不悅者，國噐輙指爲二家之黨，死徒者葚眾。[5b*7*3]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Hữu bất duyệt giả, Quốc Khí triếp chỉ vi nhị gia chi đảng, tử đồ giả thậm chúng.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 群臣皆畏其口。然太祖深知國噐等皆傾巧小人，心常疾之。[5b*8*3]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Quần thần giai úy kì khẩu. Nhiên Thái Tổ thâm tri Quốc Khí đẳng giai khuynh xảo tiểu nhân, tâm thường tật chi.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 其後俱以事繼斥竄，仍慮其 …… [5b*9*8]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Kì hậu cụ dĩ sự kế xích thoán, nhưng lự kì …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 … [5a] nô công và tư, do nhà nước cho phép, đã thích chữ đều được miễn. Nếu là quân ngự tiền, võ đội, thiết đột mà có 1, 2, 3 con trai thì được miễn 1 người; quân, dân có từ 3 con trai trở lên, cũng chỉ miễn 1 người, còn lại đều tuyển chọn cả. Đại tư đồ Lê Sát cho là Trình Hoành Bá trước đây bị tội, nhưng có tài đáng tiếc, sai Thiếu bảo Lê Quốc Hưng biên vào sổ các quan cũ được hưởng ân xá, khi có chiếu chỉ, sắc lệnh cho được hầu cùng với Hành khiển của bản đạo, có ý định dùng lại.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ngôn quan¹ Nguyễn Thiên Tích và Bùi Cầm Hổ tâu rằng:

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 “Tiên đế đã có lệnh là bọn Lê Quốc Khí, Trình Hoành Bá, Lê Đức Dư tuy có tài, nhưng không được dùng lại nữa. Bề tôi có kẻ nào mưu việc phản nghịch cần phải tố cáo cũng không cho chúng được cáo giác. Nếu dùng lại thì trái với lệnh của Tiên đế. Vả lại, những kẻ như bọn Hoành Bá thì còn ai dùng nữa?”.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Rút cuộc, xoá bỏ tên hắn, sai bổ vào quân ngũ. Sau lại sợ Hoành Bá ở [5b] trong quân, nhất định sẽ gây chuyện có hại, bấy giờ mới thích chữ vào trán đuổi về làm dân.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Trước kia, Thái Tổ khi về già có nhiều bệnh, lại thêm Quân vương [Tư Tề] ngông cuồng, bậy bạ, vua thì còn trẻ thơ, mà Trần Nguyên Hãn, Phạm Văn Xảo đều có công lao giúp nước, rất được người đương thời trọng vọng. Nguyên Hãn lại là con cháu nhà Trần và Văn Xảo cũng là người kinh lộ, lo rằng sau này họ có chí khác, nên bên ngoài thì đối xử theo lễ tiết hậu, nhưng trong lòng lại rất ngờ vực hai người.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Bọn Đinh Bang Bản, Lê Quốc Khí, Trình Hoành Bá, Nguyễn Tông Chí, Lê Đức Dư đón biết ý vua, dâng sớ mật, khuyên Thái Tổ quyết ý giết đi. Nếu có ai không vui, bọn Quốc Khí liền chỉ vào họ mà bảo họ là bè đảng của hai nhà ấy, nên rất nhiều người bị xử tử và đi đày. Các quan đều sợ miệng bọn chúng không dám nói gì. Nhưng Thái Tổ biết rất rõ bọn Quốc Khí đều là loại tiểu nhân xảo quyệt, trong bụng vẫn ghét chúng. Sau này bọn chúng đều có tội, lần lượt bị đuổi đi, song lại lo chúng …

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 ^⇡ 1 Ngôn quan: hay gián quan, là các quan giữ chức trách can gián khuyên ngăn vua.