Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 6a6b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 復進，故以是戒之。[6a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … phục tiến, cố dĩ thị giới chi.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 咱安𢮿越忙父道琴公冠帶入朝。[6a*1*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thính An quải Việt Mường phụ đạo Cầm Công quán đái nhập triều.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 十四日，忙禮州刁孟旺母來降（刁吉罕之妻也）。刁吉罕，既死子孟旺奉其母㱕故地。[6a*2*4]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thập tứ nhật, Mường Lễ châu Đèo Mạnh Vượng mẫu lai hàng (Đèo Cát Hãn chi thê dã). Đèo Cát Hãn ký tử, tử Mạnh Vượng phụng kì mẫu quy cố địa.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 母猶先為納，疑帝問曰：「孟旺何不自來？」[6a*3*17]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Mẫu do tiên vi nạp nghi, Đế vấn viết: “Mạnh Vượng hà bất tự lai?”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 對曰：「旺爲其弟道收引慮忙來相争，以故不得遠離其地，老妾先㱕命朝廷。」[6a*4*13]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Đối viết: “Vượng vị kì đệ Đạo Thu dẫn Lự Mường lai tương tranh, dĩ cố bất đắc viễn li kì địa, lão thiếp tiên quy mệnh triều đình”.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 帝使人諭之㱕，報孟旺入朝。[6a*6*6]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đế sử nhân dụ chi quy, báo Mạnh Vượng nhập triều.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 十五日，旨揮文武官員諸人：「所進之賢，所上之言，朕𡸈不聞？但眾人所言，不有其謀，可釆所進，皆妄以常人。[6a*6*17]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thập ngũ nhật, chỉ huy văn võ quan viên chư nhân: “Sở tiến chi hiền, sở thượng chi ngôn, trẫm khởi bất văn? Đán chúng nhân sở ngôn, bất hữu kì mưu, khả thái sở tiến, giai vọng dĩ thường nhân.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 諸人有意爲國，即更留心旁訪，或隐 [6a*9*5] 逸山林，或棲身村也。朝廷試用未及者，薦得賢才十二人以佐朕。圖治如此，可謂為國盡忠，其賞不等。」[6b*1*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Chư nhân hữu ý vị quốc, tức cánh lưu tâm bàng phỏng, hoặc ẩn dật sơn lâm, hoặc thê thân thôn dã. Triều đình thí dụng vị cập giả, tiến đắc hiền tài thập nhị nhân dĩ tá trẫm. Đồ trị như thử, khả vị vị quốc tận trung, kì thưởng bất đẳng”.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 二十二日，司馬黎文安征還。[6b*3*4]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Nhị thập nhị nhật, Tư mã Lê Văn An chinh hoàn.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 初，諒山鎮黄原懿、黄文萼、阮世寧、阮公廷皆本鎮父道，以歸國有功，並拜管領，仍居其地。[6b*3*15]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Sơ, Lạng Sơn trấn Hoàng Nguyên Ý, Hoàng Văn Ngạc, Nguyễn Thế Ninh, Nguyễn Công Đình giai bản trấn phụ đạo, dĩ quy quốc hữu công, tịnh bái quản lĩnh, nhưng cư kì địa.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 宣慰黎圖、黎弄等不能撫馭，原懿等皆𢙇怨。[6b*5*14]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Tuyên úy Lê Đồ, Lê Lộng đẳng bất năng phủ ngự, Nguyên Ý đẳng giai hoài oán.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 郡王有妾，因事退出。[6b*6*13]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Quận vương hữu thiếp, nhân sự thoái xuất.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 原懿來朝，見而悅之，潜載以㱕，𦤶其事露。[6b*7*3]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Nguyên Ý lai triều, kiến nhi duyệt chi, tiềm tải dĩ quy, trí kì sự lộ.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 又有懿奴飛豹者，因懿撻，走入圖、弄等，乃騰告謂原懿已起兵。[6b*8*1]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Hựu hữu Ý nô Phi Báo giả, nhân Ý thát, tẩu nhập Đồ, Lộng đẳng, nãi đằng cáo vị Nguyên Ý dĩ khởi binh.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 帝即命文安將御前、鉄突及北 …… [6b*9*7]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Đế tức mệnh Văn An tương Ngự tiền, Thiết đột cập Bắc …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 … [6a] đuợc dùng lại cho nên nói thế để ngăn ngừa.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Cho viên phụ đạo đóng ở Mường Việt¹ là Cầm Công được đội mũ thắt đai vào chầu.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Ngày 14, người mẹ của Đèo Mạnh Vượng (là vợ của Đèo Cát Hãn) châu Mường Lễ về hàng.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Sau khi Đèo Cát Hãn chết, con là Mạnh Vượng đem mẹ về ở đất cũ. Người mẹ một mình về hàng trước. Vua hỏi Mạnh Vượng sao không tự đến. Trả lời: Vượng vì em là Đạo Thu dẫn bọn Mường Lự² đến đánh nên không thể bỏ đi xa, thiếp già nay xi về vâng mệnh triều đình trước. Vua sai người dụ bảo bà ta bảo cho Mạnh Vương vào chầu.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Ngày 15, ra lệnh chỉ cho các quan viên văn võ rằng:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 “Những người mà các ngươi tiến cử, những lời mà các ngươi tâu lên, chả lẽ ta không biết hay sao? Song những lời của các ngươi chẳng có mưu kế lạ gì có thể dùng được, những kẻ được tiến cử đều là bọn tầm thường dung tục. Các ngươi nếu có lòng vì nước, lại càng phải dể ý xét hỏi rộng khắp, xem [6b] có ai còn ẩn dật chốn núi rừng, hay nương náu nơi thôn dã, chưa được triều đình xét dùng tới, hãy tiến cử lấy một vài người giúp trẫm lo việc trị nước, như thế thì mới có thể là tận trung với nước, sẽ được thưởng vượt bậc”.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Ngày 22, Tư mã Lê Văn An đánh giặc trở về.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Trước kia, bọn Hoàng Nguyên Ý, Hoàng Văn Ngạc, Nguyễn Thế Ninh, Nguyễn Công Đình ở trấn Lạng Sơn đều là các phụ đạo của trấn đó, vì có công theo về triều đình, đều được làm quản lĩnh, vẫn được ở đất cũ của mình. Bọn Tuyên úy Lê Đồ, Lê Lộng không biết vỗ về, chế ngự nên bọn Nguyên Ý đều mang lòng oán hận. Quận vương có người vợ lẽ, vì có lỗi phải đuổi đi. Nguyên Ý về chầu trông thấy rất thích, ngầm đem theo về, đến nỗi lộ việc. Lại có tên gia nô của Ý là Phi Báo, vì bị Ý đánh, chạy đến chỗ bọn Đồ và Lộng, vu cáo là Nguyên Ý đã dấy binh. Vua liền sai Văn An đem quân Ngự tiền, Thiết đột và quân ở Bắc …

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 ^⇡ 1 Mường Việt: tức là Việt Châu, nay là huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 ^⇡ 2 Mường Lự: tức là động Bình Lư nay thuộc tỉnh Lào Cai.