Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 8a8b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 議，爵明字。[8a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … nghị, tước Minh tự.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 赦輕囚數十人，以久旱故也。[8a*1*5]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Xá khinh tù sổ thập nhân, dĩ cửu hạn cố dã.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 十九日，清化府巴隆忙民叛，㱕哀牢。巡察黎統討之，斬其丁壮虜男女三十餘口。[8a*1*16]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thập cửu nhật, Thanh Hóa phủ Ba Long Mường dân phản, quy Ai Lao. Tuần sát Lê Thống thảo chi, trảm kì đinh tráng lỗ nam nữ tam thập dư khẩu.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 立斬罪囚。[8a*3*13]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Lập trảm tội tù.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 初，威遠軍人阮禀，中軍鉄突程壽祿以盗誘官賜奴婢人爲業。[8a*3*17]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Sơ, Uy viễn quân nhân Nguyễn Bẩm, trung quân Thiết đột Trình Thọ Lộc dĩ đạo dụ quan tứ nô tì nhân vi nghiệp.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 司馬黎列捕得奏之。[8a*5*6]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tư mã Lê Liệt bổ đắc tấu chi.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 時，官私奴婢多亡失，大司徒察怒甚，命刑官立鞠於殿庭，辝竟曳出斬之。[8a*5*14]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thời, quan tư nô tì đa vong thất, Đại tư đồ Sát nộ thậm, mệnh hình quan lập cúc ư điện đình, từ cánh duệ xuất trảm chi.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 占城掠化州人。[8a*7*6]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Chiêm Thành lược Hóa châu nhân.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 占城主布提聞太祖崩，以帝初嗣位，疑中國有变，親将兵出屯近境，欲謀入㓂。[8a*7*12]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Chiêm Thành chủ Bố Đề văn Thái Tổ băng, dĩ Đế sơ tự vị, nghi trung quốc hữu biến, thân tương binh xuất đồn cận cảnh, dục mưu nhập khấu.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 以虚實未審，無所訊問，乃使船 [8a*9*7] 潜入越海口，掩捕數人而去。[8b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Dĩ hư thực vị thẩm, vô sở tấn vấn, nãi sử thuyền tiềm nhập Việt hải khẩu, yểm bổ sổ nhân nhi khứ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 民追格鬪，擒󰱐二人來献。[8b*1*12]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Dân truy cách đấu, cầm hoạch nhị nhân lai hiến.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 二十二日，設醮于勤政殿，以旱灾妨農，雷震燒船故也。[8b*2*4]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Nhị thập nhị nhật, thiết tiếu vu Cần Chính điện, dĩ hạn tai phòng nông, lôi chấn thiêu thuyền cố dã.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 二十五日，五道各衛軍將校陞除，自衛同知管領，下至隊長八百五十一員，在内任陞充及御前各軍選授者五百九十六員，有事輕赦録用者二百五十五員。[8b*3*8]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Nhị thập ngũ nhật, ngũ đạo các vệ quân tướng hiệu thăng trừ, tự vệ đồng tri quản lĩnh, hạ chí đội trưởng bát bách ngũ thập nhất viên, tại nội nhậm thăng sung cập ngự tiền các quân tuyển thụ giả ngũ bách cửu thập lục viên, hữu sự khinh xá lục dụng giả nhị bách ngũ thập ngũ viên.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 内密官唱各給勑，自旦至晡不能尽。[8b*6*16]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Nội mật quan xướng các cấp sắc, tự đán chí bô bất năng tận.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 其在内未陞者賞爵各一資。[8b*7*12]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Kì tại nội vị thăng giả thưởng tước các nhất tư.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 五月，丁丑，朔，輟朝。[8b*9*1]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ngũ nguyệt, Đinh Sửu, sóc, xuyết triều.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 先是，太史裴時亨密奏，五月 …… [8b*9*8]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tiên thị, Thái sử Bùi Thời Hanh mật tấu, ngũ nguyệt …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 … [8a] nghi tước Minh tự.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Thả vài chục tên tù tội nhẹ vì hạn hán đã lâu.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Ngày 19, dân Mường Ba Long, phủ Thanh Hóa làm phản theo về nước Ai Lao. Tuần sát Lê Thống đi đánh, chém giết bọn đinh tráng, bắt sống hơn 30 người đàn ông, đàn bà.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Xử chém ngay tội tù.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Trước đây, người của quân Uy viễn là Nguyễn Bẩm và của trung quân Thiết đột là Trịnh Thọ Lộc chuyên nghề dụ trộm những nô tỳ nhà nước ban cho các quan. Tư mã Lê Liệt bắt được tâu lên. Vì bấy giờ các nô tỳ công và tư bỏ trốn nhiều, Đại tư đồ Lê Sát giận lắm, sai hình quan tra ngay ở sân điện, xét xong, lôi ra chém ngay.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Chiêm Thành cướp bắt người châu Hóa.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Chúa Chiêm Thành là Bố Đề nghe tin Thái Tổ băng, thấy vua mới lên ngôi, ngờ là nước ta có biến loạn, bèn tự mình cầm quân ra đóng sát biên giới, chực mưu vào cướp. Nhưng vì chưa rõ thực hư, không dò hỏi vào đâu được, mới sai thuyền [8b] đi ngầm vào Cửa Việt¹ cướp bắt mấy người rồi đi. Dân địa phương đánh lại, bắt được 2 người đem nộp.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ngày 22, đặt đàn chay ở điện Cần Chính, vì hạn hán hại lúa, sét đánh cháy thuyền.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Ngày 25, thăng chức cho các tướng hiệu các vệ quân năm đạo, từ vệ đồng trì, quản lĩnh, dưới đến đội trưởng là 851 viên, những người ở trong được thăng và ở các quận ngự tiền được chọn bổ là 596 viên; 255 người có tội nhẹ được ân xá và sử dụng. Quan nội mật gọi tên cấp sắc suốt từ sáng đến trưa vẫn chưa hết. Những người ở trong mà chưa được thăng thì được thưởng mỗi người một tư.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Tháng 5, ngày Đinh Sửu, mồng 1, nghỉ chầu.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Trước đó, Thái sử Bùi Thì Hanh bí mật tâu rằng, ngày mồng 1, tháng 5, …

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 1 Cửa Việt: nay là Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị.