Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Văn Hoàng Đế [BK11, 9a9b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 初一日有黑猿精啖日，日當食，日食則國有灾。[9a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … sơ nhất nhật hữu hắc viên tinh đạm nhật, nhật đương thực, nhật thực tắc quốc hữu tai.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 若得生猿，殺以厭之，則灾可弭。[9a*2*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Nhược đắc sinh vượn, sát dĩ yếm chi, tắc tai khả nhĩ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 大司徒黎殺信之，奏令宣光、太原等鎮官督民蒐羅林谷，檻送猿猱，前後将繼，至日 [9a*2*13] 停朝而行其法於禁中，百官不得知。[9a*4*9]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đại tư đồ Lê Sát tín chi, tấu lệnh Tuyên Quang, Thái Nguyên đẳng trấn quan đốc dân sưu la lâm cốc, hạm tống viên nhu, tiền hậu tương kế, chí nhật đình triều nhi hành kì pháp ư cấm trung, bách quan bất đắc tri.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 時亨惟奏禮部侍郎舊道士䄇全陽，𭁈俱皆得厚賞。[9a*5*5]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Thì Hanh duy tấu Lễ bộ thị lang cựu đạo sĩ Trình Toàn Dương, dữ cụ giai đắc hậu thưởng.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 五日，旨揮諸府路鎮縣社󰀋庄等：今年，民丁、潭池税即依癸丑年例，桑州税依新定例。[9a*6*7]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Ngũ nhật, chỉ huy chư phủ lộ trấn huyện xã sách trang đẳng: Kim niên, dân đinh, đàm trì thuế tức y Quý Sửu niên lệ, tang châu thuế y tân định lệ.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 十一日，京城失火，延燒數百餘家，人有死者。[9a*8*5]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Thập nhất nhật, kinh thành thất hỏa, diên thiêu sổ bách dư gia, nhân hữu tử giả.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 十二日，遣五道君煇武於校塲，引 [9a*9*5] 占城俘來觀而遣之。[9b*1*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Thập nhị nhật, khiển ngũ đạo quân huy võ ư hiệu trường, dẫn Chiêm Thành phù lai quan nhi khiển chi.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 命入内司馬黎列總督乂安、新平、順化諸軍就新平、順化地方巡哨。若過占城草賊劫掠边境，将校軍人臨戰違令及𢙇二却退者，咱先斬後奏。[9b*1*9]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Mệnh Nhập nội tư mã Lê Liệt Tổng đốc Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hóa chư quân tựu Tân Bình, Thuận Hóa địa phương tuần tiếu. Nhược quá Chiêm Thành thảo tặc kiếp lược biên cảnh, tương hiệu quân nhân lâm chiến vi lệnh cập hoài nhị khước thoái giả, thính tiên trảm hậu tấu.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 又命入内少尉黎魁、行遣總管黎炪同督新平、順化諸軍隨之。[9b*4*11]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Hựu mệnh Nhập nội thiếu úy Lê Khôi, Hành khiển tổng quản Lê Truất đồng đốc Tân Bình, Thuận Hóa chư quân tùy chi.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 十六日，命宣撫使阮宗胄、中書黄門侍郎蔡君實、耆人戴良弼等賫表文及方物往求封于明。[9b*5*17]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thập lục nhật, mệnh Tuyên phủ sứ Nguyễn Tông Trụ, Trung thư hoàng môn thị lang Thái Quân Thực, Kì nhân Đái Lương Bật đẳng tê biểu văn cập phương vật vãng cầu phong vu Minh.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 行遣阮廌作奏本成，内密院阮叔惠、学士黎景綽等欲改數字，阮廌怒曰：「爾軰聚歛臣，罹此旱灾，…… [9b*7*18]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hành khiển Nguyễn Trãi tác tấu bản thành, Nội mật viện Nguyễn Thúc Huệ, Học sĩ Lê Cảnh Xước đẳng dục cải sổ tự, Nguyễn Trãi nộ viết: “Nhĩ bối tụ liễm thần, li thử hạn tai, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 … [9a] có tinh vược đen ăn mặt trời, hôm ấy sẽ có nhật thực. Có nhật thực thì trong nước có tai biến. Nếu bắt được vượn sống đem giết để trấn yểm thì có thể chấm dứt được tai biến. Đại tư đồ Lê Sát tin là thực, tâu xin ra lệnh cho quan lại các trấn Tuyên Quang, Thái Nguyên đốc thúc dân chúng bủa lưới săn lùng khắp rừng núi khe hang, bắt vượn khỉ đóng cũi gửi về nườm nợp không ngớt. Đến ngày ấy nghỉ chầu, làm phép trấn yểm trong cung cấm, các quan không một ai được biết. Thì Hanh chỉ tâu cho Lễ bộ thị lang Trình Toàn Dương, trước là đạo sĩ, cùng làm phép với mình. Hai người đều được thưởng rất hậu.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ngày mồng 5, ra lệnh chỉ cho các phủ, lộ, trấn, huyện, xã, sách, trang rằng: Các loại thuế dân đinh, đầm hồ năm nay thì theo lệ năm Quý Sửu [1433], còn thuế bãi dâu thì theo lệ mới quy định.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Ngày 11, kinh thành bị cháy, lửa lan ra thiêu mất vài trăm nhà, nhiều người chết cháy.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Ngày 12, sai quân năm đạo diễn võ ở trường đấu, dẫn [9b] bọn tù Chiêm Thành tới xem rồi cho về.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Sai Nhập nội tư mã Lê Liệt, tổng đốc các quân Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hóa, đi tuần tra các nơi thuộc Tân Bình, Thuận Hóa, nếu gặp giặc cỏ Chiêm Thành vào cướp biên giới, mà có viên chỉ huy hay tên lính nào vi phạm quân lệnh hay sợ hãi rút lui thì cho phép chém trước tâu sau. Lại sai Nhập nội thiếu úy Lê Khôi và Hành khiển tổng quản Lê Truất cùng đốc suất các quân ở Tân Bình và Thuận Hóa đi theo.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Ngày 16, sai bọn Tuyên phủ sứ Nguyễn Tông Trụ, Trung thư hoàng môn thị lang Thái Quân Thực, kỳ lão Đái Lương Bật mang tờ biểu và phương vật sang cầu phong nhà Minh.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Hành khiển Nguyễn Trãi soạn xong tờ tâu, bọn Nội mật viện Nguyễn Thúc Huệ và Học sĩ Lê Cảnh Xước muốn đổi lại mấy chữ. Nguyễn Trãi giận nói:

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 “Bọn các ngươi là hạng bề tôi vơ vét, nạn hạn hán này …