Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [25a25b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 三十萬伐盆蛮，以征西營攻破老撾捷書為盆賊邀截脱失故也。[25a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … tam thập vạn phạt Bồn Man, dĩ Chinh Tây doanh công phá Lão Qua tiệp thư vị Bồn tặc yêu tiệt thoát thất cố dã.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 師入隘，琴公走死。[25a*2*8]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Sư nhập ải, Cầm Công tẩu tử.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 焚其城，攻哨各城，焚其積聚。[25a*2*15]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Phần kì thành, công tiếu các thành, phần kì tích tụ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 初盆蛮眾有户九萬，飢死殆盡，止存三千余人，乃使人称臣乞降。[25a*3*8]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Sơ Bồn Man chúng hữu hộ cửu vạn, cơ tử đãi tận, chỉ tồn tam thiên dư nhân, nãi sử nhân xưng thần khất hàng.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 遂封其種琴冬為宣慰大使，乃置鎮守各縣官吏以治之。[25a*4*15]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Toại phong kì chủng Cầm Đông vi Tuyên úy đại sứ, nãi trí trấn thủ các huyện quan lại dĩ trị chi.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 後琴冬󰱥󰌴。[25a*6*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Hậu Cầm Đông kế phản.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 校定征占别令二十五條，并定行兵政令賞功例。[25a*6*6]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Hiệu định chinh Chiêm miệt lệnh nhị thập ngũ điều, tịnh định hành binh chính lệnh thưởng công lệ.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 庚子，十一年（明成化十六年）。[25a*8*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Canh Tí, thập nhất niên (Minh Thành Hóa thập lục niên).

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 春，正月，大駕至自盆蛮。[25a*8*12]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Xuân, chính nguyệt, đại giá chí tự Bồn Man.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 初十日，明憑祥知縣李廣寧監執差人黄世恭。[25a*9*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Sơ thập nhật, Minh Bằng Tường tri huyện Lý Quảng Ninh giám chấp sai nhân Hoàng Thế Cung.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 汰免󰱇。[25b*1*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thải miễn tuyển.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 三月，十五日，止揮官貟任瘴地满二考以上，称聀無過犯，吏部查實調回善地。[25b*1*4]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Tam nguyệt, thập ngũ nhật, chỉ huy quan viên nhiệm chướng địa mãn nhị khảo dĩ thượng, xưng chức vô quá phạm, Lại bộ tra thực điều hồi thiện địa.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 勑止：一、考課之法以有成例，所以别淑慝示勸懲。[25b*3*1]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Sắc chỉ: Nhất, khảo khóa chi pháp dĩ hữu thành lệ, sở dĩ biệt thục thắc thị khuyến trừng.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 今吏部及内外衙門官，宜如例奉行，使知攸勸。[25b*4*2]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Kim Lại bộ cập nội ngoại nha môn quan, nghi như lệ phụng hành, sử tri du khuyến.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 敢有如前因仍廢格，該科檢舉，如律治罪。[25b*5*2]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Cảm hữu như tiền nhân nhưng phế cách, cai khoa kiểm cử, như luật trị tội.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 二十二日，酉時，雨雹二刻。汰軍色。[25b*6*1]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Nhị thập nhị nhật, Dậu thời, vũ bạo nhị khắc. Thải quân sắc.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 夏，五月，初六日，酉時，有星隕自中天㱕東。[25b*7*1]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Hạ, ngũ nguyệt, sơ lục nhật, Dậu thời, hữu tinh vẫn tự trung thiên quy đông.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 户部尚書黎端之奉𬢱：一、各府縣官，賦税𨿽定，而押作堤路不勤，趂農隙時未完，有妨收穫，臨 …… [25b*8*1]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Hộ bộ thượng thư Lê Đoan Chi phụng nghị: Nhất, các phủ huyện quan, phú thuế tuy định, nhi áp tác đê lộ bất cần, sấn nông khích thời vị hoàn, hữu phòng thu hoạch, lâm …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 … [25a] 30 vạn quân đánh Bồn Man, vì có thư báo thắng trận của Chinh Tây quân doanh đánh nước Lão Qua bị giặc Bồn đón chặn làm mất.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Quân vào cửa ải, Cầm Công bỏ chạy rồi chết. Quân ta đốt thành, đánh phá các thành khác, đốt các kho tàng.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Trước đây dân chúng Bồn Man có đến 9 vạn hộ nhưng bị chết đói gần hết, chỉ còn hơn 2.000 người, mới sai người tới xưng thần xin hàng. Bèn phong cho người giống nòi đó là Cầm Đông làm Tuyên úy đại sứ, lại đặt quan lại trấn giữ các huyện để cai trị. Sau Cầm Đông lại làm phản.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Sửa định lại biệt lệnh 25 điều về việc đi đánh Chiêm Thành và quy định chính lệnh hành quân cùng các lệ thưởng công.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Canh Tý, [Hồng Đức] năm thứ 11 [1480], (Minh Thành Hóa năm thứ 16). Mùa xuân, tháng giêng, xa giá từ Bồn Man về đến [kinh sư].

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Ngày mồng 10, Tri huyện Bằng Tường nhà Minh là Lý Quảng Ninh bắt giam người của ta sai đi là Hoàng Thế Cung.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 [25b] Thải bớt người già yếu trong quân ngũ và miễn duyệt tuyển.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Tháng 3, ngày 15, ra lệnh rằng:

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Các quan viên nhận chức ở vùng đất độc hại đã đủ hai lần khảo khóa trở lên mà xứng đáng với chức vụ, không có tội lỗi, thì Lại bộ xét thực, rồi điều về chỗ đất lành.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Ra sắc chỉ rằng:

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Phép khảo khóa đã có lệnh sẵn, cốt để phân biệt người hay dở, tỏ rõ việc khuyên răn. Nay Lại bộ và quan các nha môn trong ngoài, nên theo đúng lệ mà làm để khuyến khích mọi người. Nếu dám nhu nhơ bỏ phép như trước kia, thì khoa phụ trách kiểm xét nêu lên, theo luật mà trị tội.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Ngày 22, giờ Dậu, mưa đá trong 2 khắc.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Thải bớt quân sắc.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Mùa hạ, tháng 5, ngày mồng 6, giờ Dậu, có sao sa từ giữa trời rơi về phương đông.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Hộ bộ thượng thư Lê Đoan Chi dâng lời bàn:

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Các quan phủ huyện tuy làm xong việc thuế khóa, nhưng nếu trông nom việc đắp đê làm đường không chăm, những lúc rỗi việc nông mà chưa hoàn thành, để trở ngại tới thu hoạch, thì đến …