Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [29a29b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 黎廷渙等不能関防𦤶化外透入刼掠，如刘𠃔直等所奏拿問。[29a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 Lê Đình Hoán đẳng bất năng quan phòng, trí hóa ngoại thấu nhập kiếp lược, như Lưu Doãn Trực đẳng sở tấu nã vấn.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 吏部急󰱇别官代除。」[29a*2*7]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Lại bộ cấp tuyển biệt quan đại trừ”.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 冬，十一月，十八日，遣陪臣阮文質、尹宏濬、武維教歲貢于明并奏占城事。[29a*3*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Đông, thập nhất nguyệt, thập bát nhật, khiển bồi thần Nguyễn Văn Chất, Doãn Hoành Tuấn, Vũ Duy Giáo tuế cống vu Minh tịnh tấu Chiêm Thành sự.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 十二月，丁酉，上出翰林院侍書梁世榮所擬歲貢表文，示朝臣説來。[29a*5*1]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Thập nhị nguyệt, Đinh Dậu, thượng xuất Hàn lâm viện thị thư Lương Thế Vinh sở nghĩ tuế cống biểu văn, thị triều thần thuyết lai.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 黎壽域等曰：「三文並以平順，如申仁忠等僉奏。」[29a*6*9]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Lê Thọ Vực đẳng viết: “Tam văn tịnh dĩ bình thuận, như Thân Nhân Trung đẳng thiêm tấu”.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 上於郊󰘊辝命先令翰林院官󰱓，次下東閣㸔，次朝臣㸔。[29a*7*9]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Thượng ư giao bang từ mệnh, tiên lệnh Hàn lâm viện quan soạn, thứ hạ Đông các khán, thứ triều thần khán.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 如有異論，爲之改定。[29a*8*13]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Như hữu dị luận, vi chi cải định.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 故明人每嘉之曰：國有人矣。[29a*9*3]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Cố Minh nhân mỗi gia chi viết: Quốc hữu nhân hĩ.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 三文者，一文 [29a*9*14] 呈化州頭目羅傳，排桄䦕之柵，一文呈憑祥縣知縣李廣寧監執差人黄世恭。[29b*1*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Tam văn giả, nhất văn trình Hóa châu đầu mục La Truyền¹, bài quang quan chi sách, nhất văn trình Bằng Tường huyện Tri huyện Lý Quảng Ninh giám chấp sai nhân Hoàng Thế Cung.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 𭛁内府錢頒𭁈大臣百官，買絲織絹上納，以是年冬當遣使聘北之期也。[29b*2*13]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Phát nội phủ tiền ban dữ đại thần bách quan, mãi ti chức quyên thượng nạp, dĩ thị niên đông đương khiển sứ sính Bắc chi kì dã.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 辛丑，十二年（明成化十七年）。[29b*5*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Tân Sửu, thập nhị niên (Minh Thành Hóa thập thất niên).

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 春，正月，十九日，都給事中武夢康上書言事，其畧有四：「一、侵占人田土，及伐標拨碣，擅立界限者，應杖貶，若剗削田畔，止論罸錢。[29b*5*12]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Xuân, chính nguyệt, thập cửu nhật, Đô cấp sự trung Vũ Mộng Khang thượng thư ngôn sự, kì lược hữu tứ: “Nhất, xâm chiếm nhân điền thổ, cập phạt tiêu bạt kiệt, thiện lập giới hạn giả, ứng trượng biếm, nhược sản tước điền bạn, chỉ luận phạt tiền.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 一、斬伐園墓竹木者，應杖貶，若耕破古人墳墓，並以流論。[29b*8*3]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Nhất, trảm phạt viên mộ trúc mộc giả, ứng trượng biếm, nhược canh phá cổ nhân phần mộ, tịnh dĩ lưu luận.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 一、娶妻合娶外人，不得相娶富 …… [29b*9*7]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Nhất, thú thê hợp thú ngoại nhân, bất đắc tương thú phú …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 [29a] Bọn Lê Đình Hoán không biết ngăn giữ để người nước ngoài vào cướp bóc, nếu đúng như lời tâu của bọn Lưu Doãn Trực thì cho bắt hỏi. Lại bộ kíp chọn quan khác đến thay”.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Mùa đông, tháng 11, ngày 18, sai bọn bồi thần Nguyễn Văn Chất, Doãn Hoành Tuấn, Vũ Duy Giáo sang tuế cống nhà Minh và tâu việc Chiêm Thành.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Tháng 12, ngày Đinh Dậu, vua đưa tờ biểu về việc tiến cống hằng năm do Hàn lâm viện thị thư Lương Thế Vinh soạn thảo để triều thần bàn.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Bọn Lê Thọ Vực nói:

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 “Ba bài biểu, văn đều thuận lẽ cả, như bọn Thân Nhân Trung đã cùng tâu lên”.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Về giấy tờ bang giao, vua trước hết sai quan Hàn lâm viện soạn thảo, rồi trao xuống cho Đông các xem, sau lại đưa cho triều thần xem. Nếu có ý gì khác, thì cho sửa lại. Vì thế, người Minh thường khen rằng nước ta có nhiều người giỏi.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Ba tờ biểu văn thì một tờ [29b] trình việc đầu mục nước ngoài là La Truyền¹ phá dóng rào ở cửa ải Thông Quang, một tờ trình về việc Tri huyện Bằng Tường Lý Quảng Ninh bắt giữ người của ta sai đi là Hoàng Thế Cung.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Phát tiền nộp chủ ban cho đại thần và các quan mua tơ lụa dâng nộp, vì mùa đông năm ấy là kỳ sai sứ cống phương Bắc.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Tân Sửu, [Hồng Đức] năm thứ 2 [1481], (Minh Thành Hóa năm thứ 17). Mùa xuân, tháng giêng, ngày 19, Đô cấp sự trung Vũ Mộng Khang dâng thư nói các việc, đại khái có 4 điều:

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 1 – Kẻ nào xâm chiếm ruộng đất của người khác và chặt nêu, nhổ mốc, tự tiện lập giới hạn thì phải phạt trượng và biếm truất; nếu phá bỏ bờ ruộng thì chỉ phạt tiền thôi.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 2 – Kẻ nào chặt phá cây cối, tre pheo ở vườn mộ người khác thì phải phạt trượng và biếm truất, nếu cày phá mộ của người xưa thì đều xử tội lưu.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 3 – Lấy vợ phải lấy người ngoài, không được lấy …

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 ^⇡ 1 Nguyên văn là “Hóa châu đầu mục La Truyền…” chữ “Hóa châu” là do chữ “hóa ngoại” khắc lầm. BK 13, 236b đã chép rõ La Truyền là “hóa ngoại đầu mục”.