Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [31a31b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 參汚之態一體類奏，送該道監察御史，審覈勘實，僃奏區處，以示勸懲。[31a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … tham ô chi thái nhất thể loại tấu, tống cai đạo Giám sát ngự sử, thẩm hạch khám thực, bị tấu khu xử, dĩ thị khuyến trừng.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 立屯田所。[31a*3*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Lập Đồn điền sở.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 詔曰：「屯田之置，所以盡農力，廣󰘊儲。[31a*3*5]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Chiếu viết: “Đồn điền chi trí, sở dĩ tận nông lực, quảng bang trữ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 其令各處屯田，定為上中下三等。」[31a*4*1]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Kì lệnh các xứ đồn điền, định vi thượng trung hạ tam đẳng”.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 六月，二十日，揀汰官祿。[31a*5*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Lục nguyệt, nhị thập nhật, giản thải quan lộc.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 凣官貟繁多，廪祿浮費，六科宜查取。光順二年以來，官貟曾犯受賂等賍，已𬢱貶降等罪，及列校管押，拖欠船板，木條柴磚等物，隐歛軍錢，以致多欠所納之物，價錢十貫以上，而其人猶在官，勒𦤶職者，以革冗官，[31a*5*10] 以省廪祿。[31b*1*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Phàm quan viên phồn đa, lẫm lộc phù phí, lục khoa nghi tra thủ. Quang Thuận nhị niên dĩ lai, quan viên tằng phạm thụ lộ đẳng tang, dĩ nghị biếm giáng đẳng tội, cập liệt hiệu quản áp, tha khiếm thuyền bản, mộc điều sài chuyên đẳng vật, ẩn liễm quân tiền, dĩ trí đa khiếm sở nạp chi vật, giá tiền thập quán dĩ thượng, nhi kì nhân do tại quan, lặc trí chức giả, dĩ cách nhũng quan, dĩ tỉnh lẫm lộc.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 二十一日，詔曰：内外臣僚效尤黷貨諒由言責未得其人。[31b*1*5]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Nhị thập nhất nhật, chiếu viết: “Nội ngoại thần liêu, hiệu vưu độc hóa, lạng do ngôn trách vị đắc kì nhân.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 或姑息以為䏻，或擊搏以招謗。[31b*2*10]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Hoặc cô tức dĩ vi năng, hoặc kích bác dĩ chiêu báng.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 官方汚冗，民有嗟咨，召沴干和，弊所當革。[31b*3*4]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Quan phương ô nhũng, dân hữu ta tư, triệu lệ can hòa, tệ sở đương cách.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 自今科󰱑、憲察等聀，朝臣宜從公𬢱󰱇，󰰽堪汰出，󰰽堪代除，具本施行，以革前弊。」[31b*4*2]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Tự kim khoa đài, hiến sát đẳng chức, triều thần nghi tòng công nghị tuyển, thục kham thải xuất, thục kham đại trừ, cụ bản thi hành, dĩ cách tiền tệ”.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 秋，七月，初四日，副都御史兼左春坊左中𠃔郭廷寶奏為斥却便宜事：「臣窃慮，京師四方之本，財貨貿易販賣，必使之流通用足，𡸈宜匱乏。[31b*6*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thu, thất nguyệt, sơ tứ nhật, Phó đô ngự sử kiêm Tả xuân phường tá trung doãn Quách Đình Bảo tấu vi xích khước tiện nghi sự: “Thần thiết lự, kinh sư tứ phương chi bản, tài hóa mậu dịch phán mại, tất sử chi lưu thông dụng túc, khởi nghi quỹ phạp.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 前奉天府民居，除本府籍人，間有𨿽非本籍，而有 …… [31b*8*18]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Tiền Phụng Thiên phủ dân cư, trừ bản phủ tịch nhân, gian hữu tuy phi bản tịch, nhi hữu …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 … [31a] thói tham ô, kê ra từng loại tâu lên cả, trao cho Giám sát ngự sử ở đạo đó thẩm tra lại, làm bản tâu lên, sẽ khu xử để tỏ rõ khuyến khích và trừng phạt.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Lập sở Đồn điền. Xuống chiếu rằng:

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 “Mở đồn điền là để dùng hết tiềm lực của nghề nông, mở rộng nguồn trích trữ cho nhà nước. Nay lệnh cho các xứ định đồn điền thành ba bậc thượng, trung, hạ”.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Tháng 6, ngày 20, chọn thải bớt quan viên và bổng lộc.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Quan viên quá nhiều, tiêu phí lộc kho, lục khoa phải tra xét xem từ năm Quang Thuận thứ 2 đến nay, quan viên nào đã từng phạm các tội hối lộ, đã bị xử các tội biếm, giáng, cùng các tướng hiệu, quản áp, để thiếu ván thuyền, gỗ lạt, củi, gạch… vụng trộm bắt quân nộp tiền, đến nỗi thiếu nhiều thứ phải nộp, trị giá từ 10 quan trở lên mà người ấy hãy còn tại chức thì bắt phải thôi việc, để triệt những quan tham nhũng [31b] cho bớt lộc.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Ngày 21, xuống chiếu rằng:

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 “Các quan trong ngoài đua nhau kiếm lợi là bởi quan có trách nhiệm ăn nói chưa được người giỏi. Kẻ thì nhu nhơ không có tài cán gì, người thì đả kích quá để rước gièm pha. Quan lại tham nhũng, dân chúng oán thán, đem khí dữ làm trái khí hòa, mối tệ này phải nên trừ bỏ. Từ nay trở đi, các chức khoa đài, hiến sát, triều thần phải công bằng mà bàn chọn, ai nên thải ra, ai nên bổ thay, làm bản tâu lên thi hành, để trừ bỏ tệ cũ”.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Mùa thu, tháng 7, ngày mồng 4, Phó đô ngự sử kiêm Tả xuân phường tá trung doãn Quách Đình Bảo tâu về việc tự tiện đuổi dân trú ngụ như sau:

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 “Thần trộm nghĩ rằng: Kinh sư là gốc của bốn phương; tiền của trao đổi mua bán tất phải cho lưu thông đủ dùng, không nên để thiếu thốn. Trước đây, dân cư phủ Phụng Thiên, trừ những người quê quán ở phủ đó, gián hoặc có người tuy không phải quê ở đó, nhưng có …