Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [32a32b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 庯舍，税額並入本坊納税差役。[32a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … bô xá, thuế ngạch tịnh nhập bản phường nạp thuế sai dịch.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 兹奉天府官斥却不問雜居無有庯舍税額，一切斥回原籍，切恐京師之地，販賣稀少，無復繁麗之盛，非惟行商居賈之人，多於失業，而市肆恐至空虚，税額或至欠鈌，似爲不便。[32a*1*13]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Tư Phụng Thiên phủ quan xích khước bất vấn tạp cư vô hữu bô xá thuế ngạch, nhất thiết xích hồi nguyên tịch, thiết khủng kinh sư chi địa, phán mại hi thiểu, vô phục phồn lệ chi thịnh, phi duy hành thương cư giá chi nhân, đa ư thất nghiệp, nhi thị tứ khủng chí không hư, thuế ngạch hoặc chí khiếm khuyết, tự vi bất tiện.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 為此陳奏：除雜居無類，應斥却外，其原有市肆，庯舍，前續入税額，且許居住販賣營生，許入本坊入税如例。」[32a*5*9]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Vi thử trần tấu: Trừ tạp cư vô loại, ứng xích khước ngoại, kì nguyên hữu thị tứ bô xá, tiền tục nhập thuế ngạch, thả hứa cư trú phán mại doanh sinh, hứa nhập bản phường nhập thuế như lệ”.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 九月，二十七日，勑旨：自今妃嬪官貟造别籍。[32a*8*1]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Cửu nguyệt, nhị thập thất nhật, sắc chỉ: Tự kim phi tần quan viên tạo biệt tịch.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 冬，十月，勑旨：各衛所官，敢有如前于求要索，脧削 [32a*9*1] 財貨者，准錢伍陌以上，法司如律治罪，外自四陌以下，一體罷職充軍，如參冗官貟例。[32b*1*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Đông, thập nguyệt, sắc chỉ: Các vệ sở quan, cảm hữu như tiền vu cầu yêu sách, thuyên tước tài hóa giả, chuẩn tiền ngũ mạch dĩ thượng, pháp ti như luật trị tội, ngoại tự tứ mạch dĩ hạ, nhất thể bãi chức sung quân, như tham nhũng quan viên lệ.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 㫖諭凣六十五條。[32b*3*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Chỉ dụ phàm lục thập ngũ điều.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 󰱇補軍伍。[32b*3*8]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Tuyển bổ quân ngũ.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 考試官貟男孫属文書筭。[32b*4*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Khảo thí quan viên nam tôn thuộc văn thư toán.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 鑿海池，[32b*4*11] 其池屈曲百里。[32b*4*14]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Tạc Hải Trì, kì trì khuất khúc bách lí.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 池中有翠玉殿，池邉作講武殿，肄習揀練兵象。[32b*5*3]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Trì trung hữu Thúy Ngọc điện, trì biên tác Giảng Võ điện, dị tập giản luyện binh tượng.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 以阮伯驥爲吏部尚書（阮伯驥，至靈人）。[32b*6*3]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Dĩ Nguyễn Bá ký vi Lại bộ thượng thư (Nguyễn Bá Ký, Chí Linh nhân).

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 壬寅，十三年（明成化十八年）。[32b*7*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Nhâm Dần, thập tam niên (Minh Thành Hóa thập bát niên).

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 春，正月，幸西京。[32b*7*12]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Xuân, chính nguyệt, hạnh Tây Kinh.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 秋，七月，六日，勑㫖：秀林局儒生人數增多，教習少。[32b*8*1]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Thu, thất nguyệt, lục nhật, sắc chỉ: Tú lâm cục nho sinh nhân số tăng đa, giáo tập thiểu.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 吏部官𢮪擇翰林院官三貟，堪兼秀林局司 …… [32b*9*2]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Lại bộ quan soạn trạch Hàn lâm viện quan tam viên, kham kiêm Tú lâm cục Tư …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 … [32a] cửa hiệu, thuế ngạch và nộp thuế, chịu sai dịch với bản phường. Nay quan phủ Phụng Thiên lại không hỏi xem dân tạp cư ở đó có cửa hiệu, thuế ngạch hay không, đuổi hết cả về nguyên quán, e rằng như thế thì nơi kinh sư sẽ buôn bán thưa thớt, không còn sầm uất phồn thịnh nữa, không những người làm nghề buôn bán sẽ thất nghiệp nhiều, mà chợ búa e sẽ trống rỗng, ngạch thuế sẽ có thể thiếu hụt, có phần không tiện. Vì thế tâu xin: Ngoài những kẻ vô loài tạp cư thì nên đuổi đi, còn những người nguyên có hàng chợ, cửa hiệu, trước đây đã biên vào thuế ngạch thì hãy cho được cư trú để buôn bán sinh nhai, cho vào bản phường nộp thuế theo lệ cũ”.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Tháng 9, ngày 27, ra sắc chỉ rằng: Từ nay, các phi tần và quan viên thì làm sổ riêng.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Mùa đông, tháng 10, ra sắc chỉ rằng: Quan các vệ, sở, người nào dám hạch [32b] sách tiền của như trước, tính từ 5 tiền trở lên thì pháp ty sẽ trị tội theo luật pháp, ngoài ra, từ 4 tiền trở xuống thì nhất luật bãi chức sung quân, như lệ quan viên tham nhũng.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Xuống chỉ dụ gồm 56 điều.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tuyển người bổ sung quân ngũ.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Khảo thi con cháu các quan viên, hỏi về làm văn, viết chữ, làm toán.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Đào hồ Hải Trì. Hồ này quanh co đến 100 dặm. Giữa hồ có điện Thúy Ngọc, bên hồ xây điện Giảng Võ để tập luyện binh tượng.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Lấy Nguyễn Bá Ký làm Lại bộ thượng thư. (Nguyễn Bá Ký người Chí Linh).

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Nhâm Dần, [Hồng Đức] năm thứ 13 [1482], (Minh Thành Hóa năm thứ 18). Mùa xuân, tháng giêng, vua ngự về Tây Kinh.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Mùa thu, tháng 7, ngày mồng 6, ra sắc chỉ rằng: Nho sinh Tú lâm cục, số người thêm nhiều mà người giảng tập thì ít. Quan Lại bộ chọn lấy 3 viên quan Hàn lâm viện có thể kiêm chức Tư huấn Tú lâm cục …