Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [37a37b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 等三名進士及第；吳文房等十六名進士出身；朱廷寶等二十五人同進士出身。[37a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … đẳng tam danh tiến sĩ cập đệ; Ngô Văn Phòng đẳng thập lục danh tiến sĩ xuất thân; Chu Đình Bảo đẳng nhị thập ngũ nhân đồng tiến sĩ xuất thân.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 十日，申明抑買禁。[37a*3*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Thập nhật, thân minh ức mãi cấm.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 勑㫖云：抑買之禁，明令甚嚴，權豪之家，流習未革，厲民󰔦政，莫此為甚。[37a*3*8]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Sắc chỉ vân: Ức mãi chi cấm, minh lệnh thậm nghiêm, quyền hào chi gia, lưu tập vị cách, lệ dân đố chính, mạc thử vi thậm.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 󰱥今，奉天府及各處承、憲二司，再申明𦾔令，禁戢戒飭。[37a*4*17]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Kế kim, Phụng Thiên phủ cập các xứ Thừa, Hiến nhị ti, tái thân minh cựu lệnh, cấm tập giới sức.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 凣供辦婚姻禮物諸家，如有賣買市上民間，大小物貨，宜随時價，不得如前狃為頑態，恬勢憑威，抑買攘奪，違者如前令治罪。」[37a*6*2]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Phàm cung biện hôn nhân lễ vật chư gia, như hữu mại mãi thị thượng dân gian, đại tiểu vật hóa, nghi tủy thời giá, bất đắc như tiền nữu vi ngoan thái, thiệt thế bằng uy, ức mãi nhương đoạt, vi giả như tiền lệnh trị tội”.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 十二月，申明婦人落貽，及為人落貽。[37a*9*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Thập nhị nguyệt, thân minh phụ nhân lạc di, cập vi nhân lạc di.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 前已有禁，[37a*9*15] 係殘忍婦人，或欲其子息少，以專厚産，或惮於生育，圖免劬勞，𮗓見妊娠，用計墮落，傷殘性命，斁害彝倫及為人而落之者，並行檢察，如律治罪。[37b*1*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Tiền dĩ hữu cấm, hệ tàn nhẫn phụ nhân, hoặc dục kì tử tức thiểu, dĩ chuyên hậu sản, hoặc đạn ư sinh dục, đồ miễn cù lao, giác kiến nhâm thần, dụng kế đọa lạc, thương tàn tính mệnh, dịch hại di luân cập vi nhân nhi lạc chi giả, tịnh hành kiểm sát, như luật trị tội.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 然視爲文具，莫革前非，重習舊風，愈滋宿弊，玩法敗俗，莫此為尤。[37b*4*2]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Nhiên thị vi văn cụ, mạc cách tiền phi, trọng tập cựu phong, dũ tư túc tệ, ngoạn pháp bại tục, mạc thử vi vưu.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 今宜親明前令，嚴加戒飭，係有前項婦人，眾所共知，及其夫不䏻戒止者，並如律治罪。[37b*5*9]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Kim nghi thân minh tiền lệnh, nghiêm gia giới sức, hệ hữu tiền hạng phụ nhân, chúng sở cộng tri, cập kì phu bất năng giới chỉ giả, tịnh như luật trị tội.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 夏，賜月，初禁奸人倚法擾金銀塲。[37b*8*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Hạ, tứ nguyệt, sơ cấm gian nhân ỷ pháp nhiễu kim ngân trường.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 禁天下：係非忌臘、婚姻、恩命、慶吊等禮，而無故相會宴飲 …… [37b*8*14]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Cấm thiên hạ: Hệ phi kị lạp, hôn nhân, ân mệnh, khánh điếu đẳng lễ, nhi vô cố tương hội yến ẩm …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 … [37a] ba người đỗ tiến sĩ cập đệ; bọn Ngô Văn Phòng 16 người đỗ tiến sĩ xuất thân; bọn Chu Đình Bảo 25 người đỗ đồng tiến sĩ xuất thân.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Ngày mồng 10, nhắc rõ lệnh cấm mua bán ức hiếp. Sắc chỉ nêu rõ:

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 “Việc cấm mua bán ức hiếp đã có lệnh rất nghiêm mà các nhà quyền hào vẫn chưa đổi thói cũ, hại dân chúng, hỏng chính sự không gì tệ bằng. Kể từ nay, phủ Phụng Thiên và hai ty Thừa, Hiến các xứ phải nhắc lại lệnh cũ, cấm đoán, răn bảo. Các nhà sắm sửa lễ vật cưới xin, nếu mua bán ở hàng chợ dân gian, hàng hóa lớn nhỏ đều phải tuân theo thời giá, không được quen thói gian ngoan như trước, ỷ thế cậy oai, mua hiếp, cướp đoạt, kẻ nào vi phạm thì trị tội theo như lệnh trước”.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Ngày 12, nhắc lại việc đàn bà phá thai và phá thai cho người khác.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Trước đây có lệnh cấm rằng: [37b] Loại đàn bà tàn nhẫn, vì muốn ít con cái để giữ lấy nhiều của, hoặc ngại việc sinh đẻ, muốn tránh khó nhọc, thấy mình có thai, dùng kế cho sẩy thai, thương tổn tính mệnh, làm hại luân thường, cùng là những kẻ phá thai cho người khác, đều phải tra xét, trị tội theo luật pháp. Thế mà chúng vẫn coi là tờ giấy lộn, không đổi lỗi trước, vẫn theo thói cũ, tệ trước càng tăng, coi thường pháp luật, làm hư phong tục không gì hơn thế. Nay hãy nhắc rõ lệnh trước, răn cấm nghiêm hơn, nếu có người đàn bà nào như hạng nói trên, mà mọi người đều biết, cùng là người chồng không biết răn cấm, đều trị tội theo luật pháp.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Mùa hạ, tháng 4, bắt đầu cấm kẻ giàu ỷ phép quấy nhiễu xưởng khai mỏ vàng bạc.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Cấm trong nước: Nếu không phải là các dịp tế lễ, giỗ chạp, cưới xin, ân mệnh, ăn mừng, đám ma mà vô cớ họp nhau ăn uống …