Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [41a41b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 民，培築田界，要令蓄水以作夏田，不可遐棄職司，視常民瘼，坐視無策，以𦤶阻飢者。」[41a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … dân, bồi trúc điền giới, yếu lệnh súc thủy dĩ tác hạ điền, bất khả hà khí chức ti, thị thường dân mạc, tọa thị vô sách, dĩ trí trở cơ giả”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 十五日，立我朝自太宗大寶三年壬戌科以來進士題名等牌并記。[41a*3*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Thập ngũ nhật, lập ngã triều tự Thái Tông Đại Bảo tam niên Nhâm Tuất khoa dĩ lai tiến sĩ đề danh đẳng bài tịnh kí.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 上以太宗大寶三年以來進士諸科，立石題名，猶為闕典，命禮部尚書郭廷寶詳具自太宗大寶三年壬戌科，仁宗太和六年戊辰科，光順四年癸未科，七年丙戌科，十年己丑科，洪德三年壬辰科，六年乙未科，九年戊戌科，十二年辛丑科至本年甲辰科進士名 [41a*4*9] 次，勒于堅珉。[41b*1*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Thượng dĩ Thái Tông Đại Bảo tam niên dĩ lai tiến sĩ chư khoa, lập thạch đề danh, do vị khuyết điển, mệnh Lễ bộ thượng thư Quách Đình Bảo tường cụ tự Thái Tông Đại Bảo tam niên Nhâm Tuất khoa, Nhân Tông Thái Hòa lục niên Mậu Thìn khoa, Quang Thuận tứ niên Quý Mùi khoa, thất niên Bính Tuất khoa, thập niên Kỷ Sửu khoa, Hồng Đức tam niên Nhâm Thìn khoa, lục niên Ất Mùi khoa, cửu niên Mậu Tuất khoa, thập nhị niên Tân Sửu khoa chí bản niên Giáp Thìn khoa tiến sĩ danh thứ, lặc vu kiên mân.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 郭廷寶因請改狀元、榜眼、探花為進士及第，正榜為進士出身，附榜爲同進士出身，以合今制。[41b*1*6]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Quách Đình Bảo nhân thỉnh cải trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa vi tiến sĩ cập đệ, chánh bảng vi tiến sĩ xuất thân, phụ bảng vi đồng tiến sĩ xuất thân, dĩ hợp kim chế.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 上可其奏，命冬官起工鑿石。[41b*3*6]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thượng khả kì tấu, mệnh đông quan khởi công tạc thạch.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 詞臣翰林院承旨東閣大學士申仁忠；翰林院侍讀兼東閣𭓇士杜潤；翰林院侍讀東閣校書陶󰁮、覃文禮、吳綸；翰林院侍書兼秀林局司訓阮󰦛厚；翰林院侍書兼崇文舘秀林局司訓梁世榮；東閣校書黎俊彦；翰林院侍讀兼秀林局司訓阮冲慤等分撰記文。[41b*3*17]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Từ thần Hàn lâm viện thừa chỉ Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung; Hàn lâm viện thị độc kiêm Đông các học sĩ Đỗ Nhuận; Hàn lâm viện thị độc Đông các hiệu thư Đào Cử, Đàm Văn Lễ, Ngô Luân; Hàn lâm viện thị thư kiêm Tú lâm cục ti huấn Nguyễn Đôn Hậu; Hàn lâm viện thị thư kiêm Sùng văn quán tú lâm cục tư huấn Lương Thế Vinh; Đông các hiệu thư Lê Tuấn Ngạn; Hàn lâm viện thị độc kiêm Tú lâm cục tư huấn Nguyễn Xung Xác đẳng phân soạn ký văn.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 中書監正字阮竦、蔡叔廉 …… [41b*9*9]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Trung thư giám chính tự Nguyễn Tủng, Thái Thúc Liêm, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 … [41a] dân làng cơi đắp bờ ruộng, cần giữ lấy nước để làm nhiệm vụ chiêm, không được vứt bỏ chức trách của mình, coi thường đau khổ của dân, ngồi nhìn mà không có kế sách gì, để dân phải đói khát.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Ngày 15, dựng bia có bài ký ghi tên các tiến sĩ từ khoa Nhâm Tuất năm Đại Bảo thứ 3 vua Thái Tông triều ta đến nay.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Vua cho là từ năm Đại Bảo thứ 3 triều Thái Tông đến giờ¹, việc dựng bia, đề tên tiến sĩ các khoa vẫn chưa làm được, sai Lễ bộ thượng thư Quách Đình Bảo biên rõ họ tên, thứ bậc các tiến sĩ từ khoa Nhâm Tuất năm Đại Bảo thứ 3 triều Thái Tông, khoa Mậu Thìn năm Thái Hòa thứ 6 triều Nhân Tông, khoa Quý Mùi năm Quang Thuận thứ 4, khoa Bính Tuất năm thứ 7, khoa Kỷ Sửu năm thứ 10, khoa Nhâm Thìn năm Hồng Đức thứ 3, khoa Ất Mùi năm thứ 6, khoa Mậu Tuất năm thứ 9, khoa Tân Sửu năm thứ 12 đến khoa Giáp Thìn năm nay, [41b] khắc vào bia đá.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Quách Đình Bảo nhân xin đổi trạng nguyên, bảng nhỡn, thám hoa thành tiến sĩ cập đệ, chánh bảng thành tiến sĩ xuất thân, phụ bảng thành đồng tiến sĩ xuất thân để hợp với quy chế ngày nay. Vua y tờ tâu, sai Công bộ khởi công dựng tạc bia.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Bọn từ thần là Hàn lâm viện thừa chỉ Đông các đại thần học sĩ Thân Nhân Trung, Hàn lâm viện thị độc kiêm Đông các học sĩ Đỗ Nhuận, Hàn lâm viện thị đọc Đông các hiệu thư Đào Cử, Đàm Văn Lễ, Ngô Luân, Hàn lâm viện thị thư kiêm Tú lâm cục tư huấn Nguyễn Đôn Hậu, Hàn lâm viện thị thư kiêm Sùng văn quán Tú lâm cục tư huấn Lương Thế Vinh, Đông các hiệu thư Lê Tuấn Ngạn, Hàn lâm viện thị độc kiêm Tú lâm cục tư huấn Nguyễn Xung Xác chia nhau soạn văn bia. Bọn Trung thư giám chính tự Nguyễn Tủng và Thái Chúc Liêm …

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 ^⇡ 1 Từ khoa Nhâm Tuất năm Đại Bảo thứ 3 (1442) đến khoa Giáp Thìn năm Hồng Đức thứ 15 (1484) gồm 10 khoa.