Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [57a57b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 次；公侯伯五府都督爲一次，隨項議論，務要詳明，不得模棱雷同，緘然躲避。[57a*1*1] 違者，紏儀監察御史紏󰁮送問。[57a*2*12]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … thứ; công hầu bá ngũ phủ đô đốc vi nhất thứ, tùy hạng nghị luận, vụ yếu tường minh, bất đắc mạc lăng lôi đồng, giam nhiên đóa tị. Vi giả, Củ nghi giám sát ngự sử củ cử tống vấn.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 若當日紏儀，不預議論。[57a*3*6]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Nhược đương nhật Củ nghi, bất dự nghị luận.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 戊申，十九年（明孝宗弘治元年）。[57a*4*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Mậu Thân, thập cửu niên (Minh Hiếu Tông Hoằng Trị nguyên niên).

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 春，正月，扈從籃京賞一資。[57a*4*14]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Xuân, chính nguyệt, hộ tòng Lam Kinh thưởng nhất tư.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 閏，正月，初三日，陶󰁮陞翰林院侍讀東閣𭓇士脩慎少尹。[57a*5*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Nhuận, chính nguyệt, sơ tam nhật, Đào Cử thăng Hàn lâm viện thị độc Đông các học sĩ Tu Thận thiếu doãn.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 以陶󰁮任内繁衙門满三考，稱職無犯法，故陞之。[57a*6*6]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Dĩ Đào Cử nhiệm nội phồn nha môn mãn tam khảo, xứng chức vô phạm pháp, cố thăng chi.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 夏，五月，初九日，詔：󰱥今各衙門官貟，有得病奏乞療治，則曰「治病」或「療治」，不得如前暫用「養」字。[57a*8*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Hạ, ngũ nguyệt, sơ cửu nhật, chiếu: Kế kim các nha môn quan viên, hữu đắc bệnh tấu khất liệu trị, tắc viết “trị bệnh” hoặc “liệu trị”, bất đắc như tiền tạm dụng “dưỡng” tự.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 從東閣大學士申仁中之奏也。[57b*1*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Tòng Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung chi tấu dã.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 十五日，戊寅，壬子時，第二黄孫濬生（後為威穆帝也）。[57b*2*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thập ngũ nhật, Mậu Dần, Nhâm Tí thời, đệ nhị hoàng tôn Tuấn sinh (hậu vi Uy Mục đế dã).

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 十九日，定陪拜禮節，詔文武百官：凡有事陪拜禮󰍶，侍班如󰀩，得令則趍出，不可徐行翔揚，亦不可疾走攙趍。[57b*3*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Thập cửu nhật, định bồi bái lễ tiết, chiếu văn võ bách quan: Phàm hữu sự bồi bái lễ tất, thị ban như nghi, đắc lệnh tắc xu xuất, bất khả từ hành tường dương, diệc bất khả tật tẩu sàm xu.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 大旱。[57b*6*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Đại hạn.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 秋，七月，二十五日，詔内外各衙門勘理諸訟，係有把名証借，勾來查問，即勘官詳問明白。[57b*6*3]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Thu, thất nguyệt, nhị thập ngũ nhật, chiếu nội ngoại các nha môn khám lí chư tụng, hệ hữu bả danh chứng tá, câu lai tra vấn, tức khám quan tường vấn minh bạch.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 小訟期五箇日，大訟期十箇日，以紙取供言完畢，不得淹滯逾期。[57b*8*1]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Tiểu tụng kì ngũ cá nhật, đại tụng kì thập cá nhật, dĩ chỉ thủ cung ngôn hoàn tất, bất đắc yêm đái du kì.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 … [57a] thứ; công, hầu, bá và Ngũ phủ đô đốc là một thứ, tùy từng hạng mà bàn luận, cốt phải tường tận, rõ ràng, không được mập mờ, hùa theo hay im lặng, lẩn tránh. Ai vi phạm thì Củ nghi giám sát ngự sử hặc tội tâu lên để đưa xét hỏi. Nếu là Củ nghi hôm đó thì không dự bàn luận.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Mậu Thân, [Hồng Đức] năm thứ 19 [1488], (Minh Hiếu Tông Hoằng Trị năm thứ 1). Mùa xuân, tháng giêng, ai theo hầu về Lam Kinh được thưởng 1 tư.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tháng giêng nhuận, ngày mồng 3, Đào Cử được thăng Hàn lâm viện thị độc Đông các học sĩ Tu Thận thiếu doãn. Vì Đào Cử giữ chức ở nha môn có nhiều việc, đủ 3 kỳ khảo khóa đều xứng chức, không phạm lỗi, cho nên được thăng.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Mùa hạ, tháng 5, ngày mồng 9, xuống chiếu rằng:

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Từ nay, quan viên các nha môn nếu bị ốm đau tâu xin điều trị thì ghi là “trị bệnh” hay “điều trị”, không được dùng tạm chữ “dưỡng” như trước. [57b] Đó là theo lời tâu của Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Ngày Mậu Dần 15, giờ Nhâm Tý, hoàng tôn thứ hai là Tuấn sinh (sau là Uy Mục Đế).

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ngày 19, định lễ tiết bồi bái. Xuống chiếu cho các quan văn võ rằng: Nếu có việc làm lễ bồi bái, thì khi làm lễ xong, lại đứng hầu ban theo đúng nghi thức, được lệnh thì rảo bước ra không được chậm chạp, nhởn nhơ, cũng không được chạy vội, đi tràn.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Đại hạn.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Mùa thu, tháng 7, ngày 25, xuống chiếu cho các quan nha môn trong ngoài khám xét kiện tụng, hễ gọi người làm chứng đến xét hỏi, thì quan xét hỏi phải hỏi cho rõ ràng, tường tận. Vụ kiện nhỏ hạn trong 5 ngày, vụ lớn hạn trong 10 ngày, lấy giấy ghi lại lời cung khai cho xong hết, không được bỏ trễ quá thời hạn.