Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [58a58b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 八月，壬辰，朔，第三皇孫㵮生（後為肅宗。㵮音純，假名󰥙，亦音□¹）。[58a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 Bát nguyệt, Nhâm Thìn, sóc, đệ tam hoàng tôn Thuần sinh (hậu vi Túc Tông. Thuần âm thuần, giả danh Thuần, diệc âm □).

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 十六日，定接明國使衣服。[58a*2*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Thập lục nhật, định tiếp Minh quốc sứ y phục.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 公侯伯駙馬文武百官，預制青色紵絲紗羅領依，長去地一寸，袖寬一尺二寸，若議官用製衣，長去地九寸，袖小依舊樣。[58a*2*11]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Công hầu bá phò mã văn võ bách quan, dự chế thanh sắc trữ ti sa la lĩnh y, trường khứ địa nhất thốn, tụ khoan nhất xích nhị thốn, nhược nghị quan dụng chế y, trường khứ địa cửu thốn, tụ tiểu y cựu dạng.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 並用補子穿靴，務要觧明，不得用舊醜，候接明國使。[58a*5*3]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Tịnh dụng bổ tử xuyên ngoa, vụ yếu giải minh, bất đắc dụng cựu sửu, hầu tiếp Minh quốc sứ.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 汰内外各衙門吏，老劣不勤，致職還民差賦。[58a*7*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thải nội ngoại các nha môn lại, lão liệt bất cần, trí chức hoàn dân sai phú.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 九月，詔：自今，府縣州官𭔎置社長，係兄弟叔伯之子，並親伯姪舅甥，止許一人為社長，不得並 [58a*8*1] 置，以草黨比雷同之弊。[58b*1*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Cửu nguyệt, chiếu: Tự kim, phủ huyện châu quan tất trí xã trưởng, hệ huynh đệ thúc bá chi tử, tịnh thân bá điệt cữu sanh, chỉ hứa nhất nhân vi xã trưởng, bất đắc tịnh trí, dĩ thảo đảng tỉ lôi đồng chi tệ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 冬，十月，初三日，命禮部諭廣南參政范播宗曰：「廣南承政司軍民生男十五歳以上，俊秀好學，至鄕試日，其本處承、憲二司公同󰱇取，具本充本府生徒，使之教誨，迤知禮義。」[58b*2*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Đông, thập nguyệt, sơ tam nhật, mệnh Lễ bộ dụ Quảng Nam Tham chính Phạm Bá Tông viết: “Quảng Nam Thừa chính ti quân dân sinh nam thập ngũ tuế dĩ thượng, tuấn tú hiếu học, chí hương thí nhật, kì bản xứ Thừa, Hiến nhị ti công đồng tuyển thủ, cụ bản sung bản phủ sinh đồ, sử chi giáo hối, dĩ tri lễ nghĩa”.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 九日，定進朝儀新樣衣服。[58b*6*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Cửu nhật, định tiến triều nghi tân dạng y phục.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 其製衣長去地二寸，袖寬一尺三寸。[58b*6*11]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Kì chế y trường khứ địa nhị thốn, tụ khoan nhất xích tam thốn.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 二十日，詔：自今，凣士人已曾讀書䏻属文，有學檢，試中免󰱇者，饒賦差半分，以廣朝廷養育人才之意。[58b*7*7]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Nhị thập nhật, chiếu: Tự kim, phàm sĩ nhân dĩ tằng độc thư năng thuộc văn, hữu học kiểm, thí trúng miễn tuyển giả, nhiêu phú sai bán phần, dĩ quảng triều đình dưỡng dục nhân tài chi ý.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 [58a] Tháng 8, ngày Nhâm Thìn mồng 1, hoàng tôn thứ ba là Thuần sinh (sau là Túc Tông).

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Ngày 16, định kiểu y phục để tiếp sứ nhà Minh.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Các công, hầu, bá, phò mã và các quan văn võ phải may sẵn áo tơ sa Trữ La màu xanh, có cổ áo bằng lụa, dài cách đất 1 tấc, ống tay áo rộng 1 thước 2 tấc, còn quan hộ vệ thì dùng chế y, dài cách đất 9 tấc, tay hẹp như kiểu cũ. Tất cả đều phải dùng bổ tử đi hia, màu sắc phải tươi sáng, không được dùng thứ cũ, xấu để đợi tiếp sứ nhà Minh.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Sa thải lại viên các nha môn, người nào già kém không siêng năng thì cho nghỉ việc về làm dân, chịu sai dịch, thuế má.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Tháng 9, xuống chiếu rằng: Từ nay, các quan phủ, huyện, châu xét đặt Xã trưởng, hễ là anh em ruột, anh em con chú con bác và bác cháu, cậu cháu với nhau thì cho 1 người làm Xã trưởng, không được cho cả hai cùng làm [58b] để trừ mối tệ bè phái hùa nhau.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Mùa đông, tháng 10, ngày mồng 3, sai Lễ bộ dụ cho Tham chính Quảng Nam Phạm Bá Tông rằng:

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Quân dân thuộc Thừa chính ty Quảng Nam sinh con trai từ 15 tuổi trở lên mà tuấn tú, ham học thì đến ngày thi hương, hai ty Thừa, Hiến bản xứ cùng nhau lựa chọn, làm danh sách, cho sung làm sinh đồ của bản phủ, để được dạy bảo cho biết lễ nghĩa.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Ngày mồng 9, định kiểu y phục mới dùng trong nghi lễ tiến triều. Kiểu áo may dài cách đất 2 tấc, tay rộng 1 thước 3 tấc.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Ngày 20, xuống chiếu rằng: Từ nay, các sĩ nhân đã từng đi học, biết làm văn, có hạnh kiểm, đã thi đỗ và được miễn tuyển thì miễn cho nửa phần thuế và sai dịch để mở rộng ý nghĩa nuôi dưỡng nhân tài của triều đình.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 ^⇡ 1 Có thể in khắc thiếu 1 chữ ở đây.