Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (hạ) [5a5b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 饒其軍賦，俾奉香火。若副都御史阮維貞如，陣亡例，以示激勸。[5a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … nhiêu kì quân phú, tỉ phụng hương hỏa. Nhược Phó đô ngự sử Nguyễn Duy Trinh, như trận vong lệ, dĩ thị khích khuyến.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 閏六月，十六日，殺何儼。帝諭太保祈郡公黎念等曰：「何儼之死，三不幸焉。法未宜誅，󰱩遭枉死，何儼之不幸也。無心濫殺，自致汚聲，朕之不幸也。時吏部尚書黄仁添，侍郎何儼、陳詢多以遠任官轉補近便，以厲瘴轉補䐧腴，是故令武仁和將黄仁添、何儼、陳詢等來問。朕感疾，隨忘，仁添未得問兒何儼卒死，是不行也。」[5a*3*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Nhuận lục nguyệt, thập lục nhật, sát Hà Nghiễm. Đế dụ Thái bảo Kì quận công Lê Niệm đẳng viết: “Hà Nghiễm chi tử, tam bất hạnh yên. Pháp vị nghi tru, cự tao uổng tử, Hà Nghiễm chi bất hạnh dã. Vô tâm lạm sát, tự trí ô thanh, trẫm chi bất hạnh dã. Thời Lại bộ thượng thư Hoàng Nhân Thiêm, Thị lang Hà Nghiễm, Trần Tuân đa dĩ viễn nhiệm quan chuyển bổ cận tiện, dĩ lệ chướng chuyển bổ cao du, thị cố lệnh Vũ Nhân Hòa tướng Hoàng Nhân Thiêm, Hà Nghiễm, Trần Tuân đẳng lai vấn. Trẫm cảm tật, tùy vong, Nhân Thiêm vị đắc vấn nhi Hà Nghiễm tốt tử, thị bất hạnh dã”.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 秋，八月，詔願征山蠻者，十月𭛁去。[5b*1*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Thu, bát nguyệt, chiếu nguyện chinh Sơn Man giả, thập nguyệt phát khứ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 九月，十一日，勑旨：各衛門吏擅回家徒犒丁充軍。本衙門該官擅𭁈罸錢十貫。[5b*2*1]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Cửu nguyệt, thập nhất nhật, sắc chỉ: Các vệ môn lại thiện hồi gia đồ khao đinh sung quân. Bản nha môn cai quan thiện dữ phạt tiền thập quán.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 再征山蠻。[5b*3*13]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Tái chinh Sơn Man.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 冬，十月，遣使如明。黎弘毓、阮敦復、吳雷等歲貢。汧仁壽、阮廷羙等奏占城潰亂擾邉事。[5b*4*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Đông, thập nguyệt, khiển sứ như Minh. Lê Hoằng Dục, Nguyễn Đôn Phục, Ngô Lôi đẳng tuế cống. Nghiên Nhân Thọ, Nguyễn Đình Mĩ đẳng tấu Chiêm Thành hội loạn nhiễu biên sự.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 脩治京城西邉墻。[5b*6*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Tu trị kinh thành tây biên tường.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 哀牢貢方物。[5b*6*8]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Ai Lao cống phương vật.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 是年，以鄭公旦為兵部尚書，王克述為吏科給事中，武德康為户科給事中，陳棨为刑科給事中。[5b*7*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thị niên dĩ Trịnh Công Đán vi Binh bộ thượng thư, Vương Khắc Thuật vi Lại khoa cấp sự trung, Vũ Đức Khang vi Hộ khoa cấp sự trung, Trần Khải vi Hình khoa cấp sự trung.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 乙未，六年（明成化十一年）。[5b*9*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Ất Mùi, lục niên (Minh Thành Hóa thập nhất niên).

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 春，正月，明遣金吾衛指揮使郭 …… [5b*9*11]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Xuân, chính nguyệt, Minh khiển Kim ngô vệ chỉ huy sứ Quách …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 … [5a] được miễn quân dịch và thuế khóa để coi việc thờ cúng. Còn như Phó đô ngự sử Nguyễn Duy Trinh thì theo lệ chết trận để tỏ khuyến khích.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Tháng 6 nhuận, ngày 16, giết Hà Nghiễm. Vua dụ bọn Thái bảo Kỳ quận công Lê Niệm rằng:

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 “Hà Nghiễm chết, có ba điều bất hạnh: Phép chưa đáng đã bị giết oan, đó là nỗi bất hạnh của Hà Nghiễm. Vô tâm giết bừa, tự mang tiếng xấu, đó là điều bất hạnh của trẫm. Bấy giờ Lại bộ thượng thư Hoàng Nhân Thiêm, Thị lang Hà Nghiễm, Trần Tuân hay lấy người làm quan nơi xa chuyển bổ về chỗ gần gũi, thuận tiện, lấy người ở nơi nước độc chuyển bổ về nơi đất tốt, nên mới sai Vũ Nhân Hòa đem bọn Hoàng Nhân Thiêm, Hà Nghiễm, Trần Tuân đến hỏi. Trẫm bị bệnh cảm rồi quên mất, bọn Nhân Thiêm chưa được hỏi đến mà Hà Nghiễm đã chết, thế là điều bất hạnh”.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 [5b] Mùa thu, tháng 8, xuống chiếu rằng: Ai tình nguyện đi đánh Sơn Man thì tháng 10 tiến phát.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Tháng 9, ngày 11, ra sắc chỉ rằng: Lại viên các nha môn tự tiện bỏ về nhà thì đồ làm khao đinh sung quân. Quan bản nha tự tiện cho về thì phạt 10 quan tiền.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Lại đi đánh Sơn Man.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Mùa đông, tháng 10, sai sứ sang nhà Minh. Bọn Lê Hoằng Dục, Nguyễn Đôn Phục, Ngô Lôi nộp cống hằng năm; bọn Nghiên Nhân Thọ, Nguyễn Đình Mỹ tâu việc Chiêm Thành tan vỡ quấy nhiễu biên giới.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Sửa đắp bức tường phía tây kinh thành.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ai Lao tiến cống phương vật.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Năm này lấy Trịnh Công Đán làm Binh bộ thượng thư, Vương Khắc Thuật làm Lại khoa cấp sự trung, Vũ Đức Khang làm Hộ khoa cấp sự trung, Trần Khải làm Hình khoa cấp sự trung.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ất Mùi, [Hồng Đức] năm thứ 6 (1475), (Minh Thành Hóa năm thứ 11). Mùa xuân, tháng giêng, nhà Minh sai Kim ngô vệ chỉ huy sứ Quách …