Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [18a18b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 徃諭，賞賜銀兩，尚其勉之。」[18a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … vãng dụ, thưởng tứ ngân lượng, thượng kì miễn chi”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 劾諭兵部上書阮永錫：「今楊國明昔年常賂爾母銀子三十四兩，畧無証據，寧有誣詐？諭到我自掩匿，許爾自新？」[18a*1*11]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Hặc dụ Binh bộ thượng thư Nguyễn Vĩnh Tích: “Kim Dương Quốc Minh tích niên thường lộ nhĩ mẫu ngân tử tam thập tứ lượng, lược vô chứng cứ, ninh hữu vu trá? Dụ đáo ngã tự yểm nặc, hứa nhĩ tự tân?”.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 又諭云：「覧爾疏條，甚為切當，唐之王、魏，何以加焉。[18a*3*17]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Hựu dụ vân: “Lãm nhĩ sớ điều, thậm vi thiết đương, Đường chi Vương, Ngụy, hà dĩ gia yên.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 可賜銀十兩，用答忠誠。[18a*4*17]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Khả tứ ngân thập lượng, dụng đáp trung thành.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 且爾之諭，深契先儒之旨，朕嘉納焉。」[18a*5*7]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thả nhĩ chi dụ, thâm khế tiên nho chi chỉ, trẫm gia nạp yên”.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 乙酉，六年（明憲宗見濡成化元年）。[18a*7*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Ất Dậu, lục niên (Minh Hiến Tông Kiến Nhu Thành Hóa nguyên niên).

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 春，正月，勑諭都督阮師回：「大獄之興，多捕權貴家之子弟，爾將不熟思之乎？他説及恭王、黎念，慎勿與言。」[18a*7*15]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Xuân, chính nguyệt, sắc dụ đô đốc Nguyễn Sư Hồi: “Đại ngục chi hưng, đa bổ quyền quý gia chi tử đệ, nhĩ tương bất thục tư chi hồ? Tha thuyết cập Cung Vương, Lê Niệm, thận vật dữ ngôn”.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 旨揮掌詞訟等官：[18a*9*12] 速擬定五刑院大夫，某理詞訟無寃濫，寫為一項，平常為一項，劣為一項，奏呈。無寃濫褒賞，平常留任，劣除轉運。[18b*1*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Chỉ huy chưởng từ tụng đẳng quan: Tốc nghĩ định Ngũ hình viện đại phu, mỗ lí từ tụng vô oan lạm, tả vi nhất hạng, bình thường vi nhất hạng, liệt vi nhất hạng, tấu trình. Vô oan lạm bao thưởng, bình thường lưu nhiệm, liệt trừ chuyển vận.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 定各鎮路文廟春秋二丁癸。[18b*3*6]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Định các trấn lộ Văn miếu xuân thu nhị Đinh Quý.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 止十哲，從阮廷羙之奏也。[18b*3*17]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Chỉ thập triết, tòng Nguyễn Đình Mỹ chi tấu dã.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 二月，勑左都督黎壽域選丁。[18b*4*9]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Nhị nguyệt, sắc Tả đô đốc Lê Thọ Vực tuyển đinh.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 帝諭曰：「爾以󰰻乱良臣，特命爾選丁之事，將不盡誠室欲，使不孤予委寄乎？」[18b*5*2]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Đế dụ viết: “Nhĩ dĩ bát loạn lương thần, đặc mệnh nhĩ tuyển đinh chi sự, tương bất tận thành thất dục, sử bất cô dư ủy ký hồ?”.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 三月，十六日，月食既。[18b*6*12]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Tam nguyệt, thập lục nhật, nguyệt thực kí.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 置六院，以親隨進為左右羽林車。[18b*7*2]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Trí lục viện, dĩ thân tùy tiến vi tả hữu Vũ Lâm xa.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 造敬天殿。[18b*7*15]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tạo Kính Thiên điện.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 夏，四月，帝幸昌江，扈從賞一資。[18b*8*2]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Hạ, tứ nguyệt, đế hạnh Xương Giang, hộ tòng thưởng nhất tư.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 定勾訟外任令。八内大行遣左僕射參知政事掌内密院事 …… [18b*8*14]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Định câu tụng ngoại nhiệm lệnh. Nhập nội đại hành khiển tả bộc xạ tham tri chính sự chưởng Nội mật viện sự …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 … [18a] đến dụ ban thưởng cho bạc lạng. Ngươi hãy cố gắng hơn nữa”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Sắc dụ Binh bộ thượng thư Nguyễn Vĩnh Tích rằng:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 “Nay Dương Quốc Minh nói năm xưa có đem 34 lạng bạc đến đút lót cho mẹ ngươi, dẫu không chứng cớ, nhưng chả lẽ nó lại nói vu? Tuy có dụ này, nhưng ta cũng che giấu cho để ngươi tự sửa lỗi”.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Lại dụ rằng: “Xem sớ của ngươi tâu bày, rất là thiết thực, xác đáng, dù họ Vương, họ Ngụy đời Đường¹ cũng không hơn được. Đáng ban cho 10 lạng bạc để đáp lại lòng trung thành của ngươi. Vả lại, lời bàn của ngươi rất hợp với ý của tiên nho, trẫm đã khen ngợi và tiếp thu cả”.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Ất Dậu, [Quang Thuận] năm thứ 6 [1465], (Minh Hiến Tông Kiến Nhu Thành Hóa năm thứ 1). Mùa xuân, tháng giêng, sắc dụ Đô đốc Nguyễn Sư Hồi rằng:

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 “Án lớn xảy ra luôn, bắt nhiều con em nhà quyền quý, sao ngươi không nghĩ kỹ điều đó? Chúng nó nói đến cả Cung Vương và Lê Niệm, nhưng cẩn thận, chớ nói cho họ biết”.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Ra lệnh chỉ cho các quan nắm việc kiện tụng rằng:

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 [18b] “Nên xét định ngay các đại phu ở Ngũ hình viện, người nào xử kiện không có oan uổng thì ghi thành một hạng, người nào bình thường ghi thành một hạng, người nào hèn kém thì ghi thành một hạng, tâu trình lên. Hạng không có oan uổng thì khen thưởng, hạng bình thường thì giữ lại làm việc, hạng hèn kém thì bổ chức Chuyển vận²”.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Định lệ tế Văn miếu ở các trấn, lộ vào hai ngày đinh của mùa xuân và mùa thu. Chỉ tế mười vị hiền triết thôi³ đó là theo lời tâu của Nguyễn Đình Mỹ.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Tháng 2, sắc cho Tả đô đốc Lê Thọ Vực tuyển chọn đinh tráng. Vua dụ rằng:

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 “Ngươi là bề tôi giỏi việc dẹp loạn nên mới đặc biệt sai người làm việc tuyển đinh tráng, chả lẽ ngươi không hết lòng thành, bỏ tình riêng để không phụ ủy thác của ta hay sao?”.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Tháng 3, ngày 16, có nguyệt thực toàn phần.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Đặt sáu viện⁴, lấy quân lính thân tín làm quân tả hữu Vũ lâm.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Xây điện Kính Thiên.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Mùa hạ, tháng 4, vua ngự ra Xương Giang, thưởng cho các quan theo hầu mỗi người 1 tư.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Định lệnh đòi các quan nhậm chức bên ngoài bị kiện.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Nhập nội đại hành khiển tả bộc xa tham tri chính sự chưởng Nội mật viện sự …

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 ^⇡ 1 Họ Vương họ Ngụy: tức Vương Khuê và Ngụy Trưng đời Đường Thái Tông đều nổi tiếng về thẳng thắn can ngăn vua.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 ^⇡ 2 Chức này sau đổi thành tri huyện.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 ^⇡ 3 Chỉ 10 vị học trò nổi tiếng của Khổng Tử được thờ ở Văn miếu. Đầu tiên thì có: Nhan Uyên, Mẫn Tử Khiên, Nhiễm Bá Ngưu, Trọng Cung, Tể Ngã, Tử Cống, Nhiễm Hữu, Quý Lộ, Tử Du, Tử Hạ. Sau Nhan Uyên được thăng phối, lấy Tăng Tử thêm vào. Khi Tăng Tử được thăng phối, lại lấy Tử Trương thêm vào.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 ^⇡ 4 Sáu viện là Nghi lễ viện, Tư hình viện, Khâm hình viện, còn 3 viện nữa chưa rõ (chú của CMCB 19, 31b).