Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [27a27b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 尚書阮永錫閲選五府諸衛大、小總旗，充殿前五衛軍。[27a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … thượng thư Nguyễn Vĩnh Tích duyệt tuyển ngũ phủ chư vệ Đại, Tiểu tổng kì, sung Điện tiền ngũ vệ quân.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 禮科給事中汝文蘭奏：小總旗久年以上方許充。[27a*2*3]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Lễ khoa cấp sự trung Nhữ Văn Lan tấu: Tiểu tổng kì cửu niên dĩ thượng phương hứa sung.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 從之。[27a*3*3]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Tòng chi.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 十二日，初擬春祭葆神禮，無齊戒用帛依，國俗而已。[27a*3*5]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Thập nhị nhật, sơ nghĩ xuân tế bảo thần lễ, vô tề giới dụng bạch y, quốc tục nhi dĩ.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 十六日，行慶壽儀於勤政殿。[27a*4*7]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thập lục nhật, hành Khánh thọ nghi ư Cần Chính điện.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 初每春首行葆神禮於太廟，禮󰍶行慶壽禮。[27a*4*18]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Sơ mỗi xuân thủ hành bảo thần lễ ư Thái miếu, lễ tất hành Khánh Thọ lễ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 至是始，行慶壽禮於勤政堂。[27a*5*17]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Chí thị thủy, hành Khánh Thọ lễ ư Cần Chính đường.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 是後率以為常。[27a*6*9]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Thị hậu suất dĩ vi thường.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 十八日，以官員子孫前充金吾衛軍者，試中充國子監監生。[27a*6*15]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thập bát nhật, dĩ quan viên tử tôn tiền sung Kim ngô vệ quân giả, thí trúng sung Quốc tử giám giám sinh.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 若會試中塲充三舍生。[27a*8*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Nhược Hội thí trúng trường sung tam xá sinh.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 中鄕試及有美質，許本監官再類奏留讀書。[27a*8*10]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Trúng Hương thí cập hữu mĩ chất, hứa bản giám quan tái loại tấu lưu độc thư.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 掌監察御史管公添以梁世 [27a*9*8] 榮劾其容縱送賂人漢宗業也。[27b*1*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Chưởng giám sát Ngự sử Quản Công Thiêm dĩ Lương Thế Vinh hặc kì dung túng tống lộ nhân Hán Tông Nghiệp dã.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 二十七日，帝始至籃京拜謁籃京陵。[27b*1*13]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Nhị thập thất nhật, đế thủy chí Lam Kinh bái yết Lam Kinh lăng.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 二十九日，駕駐安泊行殿，頒習陣圖法。[27b*2*9]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Nhị thập cửu nhật, giá trú An Bạc hành điện, ban tập trận đồ pháp.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 二月，丁酉，朔，日食。[27b*3*5]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Nhị nguyệt, Đinh Dậu, sóc, nhật thực.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 行文廟祭。[27b*3*12]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Hành Văn miếu tế.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 八月甲辰，帝以天久不雨，奏告祈之。又命太保阮耒燈禱于至靈、弘祐等祠。[27b*3*16]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Bát nguyệt Giáp Thìn, đế dĩ thiên cửu bất vũ, tấu cáo kì chi. Hựu mệnh Thái bảo Nguyễn Lỗi đăng đảo vu Chí Linh, Hoằng Hựu đẳng từ.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 命户部尚書陳封同宣政官藩師宗等勘籃山鄕及霪村官土給功臣，自一品至六七品有差。[27b*5*10]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Mệnh Hộ bộ thượng thư Trần Phong đồng Tuyên chính quan Phan Sư Tông đẳng khám Lam Sơn hương cập Dâm thôn quan thổ cấp công thần, tự nhất phẩm chí lục thất phẩm hữu sai.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 仍諭百官耆老曰：「籃京乃帝鄕根本之地，非京師他處 [27b*7*9] 可比。比者勢家多撓禮法，慢視刑章，私占其地以為己有，諸王公主曾無 …… [27b*8*11]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Nhưng dụ bách quan kì lão viết: “Lam Kinh nãi đế hương căn bản chi địa, phi kinh sư tha xứ khả tỉ. Tỉ giả thế gia đa nạo lễ pháp, mạn thị hình chương, tư chiêm kì địa dĩ vi kỷ hữu, chư vương công chúa tằng vô …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 … [27a] thượng thư Nguyễn Vĩnh Tích duyệt tuyển các Đại, Tiểu tổng kỳ của các vệ trong 5 phủ để sung làm quân của 5 vệ Điện tiền.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Lễ khoa cấp sự trung Nhữ Văn Lan tâu rằng: Tiểu tổng kỳ thì phải 9 năm trở lên mới được thực thụ. Vua y theo.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Ngày 12, bắt đầu định lễ bao phong các thần vào dịp tế xuân; không dùng cỗ chay, dùng lụa để tế, theo phong tục nước mình thôi.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Ngày 16, làm lễ Khánh thọ ở điện Cần Chính.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Trước đây, cứ đến đầu mùa xuân thì làm lễ bao phong các thần ở Thái miếu, xong rồi thì làm lễ Khánh thọ. Đến đây, mới làm lễ Khánh thọ ở điện Cần Chính¹. Sau đó lấy làm lệ thường.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Ngày 18, lấy con cháu các quan viên trước đã sung làm quân ở vệ Kim ngô, người nào thi đỗ thì sung làm giám sinh Quốc tử giám, nếu thi hội trúng trường² thì sung làm tam xá sinh³. Người nào đỗ thi hương và có tư chất tốt thì cho giám quan kể ra, tâu xin cho ở lại học tập. Bắt Giám sát ngự sử Quản Công Thiêm vì Lương Thế [27b] Vinh hặc tội ông này dung túng kẻ đưa hối lộ là Hán Tông Nghiệp.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Ngày 27, vua bắt đầu đến Lam Kinh bái yết lăng Lam Kinh.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Ngày 29, ngự giá đóng tại hành điện An Bạc. Ban phép tập trận đồ.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Tháng 2, ngày Đinh Dậu mồng 1, có nhật thực.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Làm lễ tế Văn miếu.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Ngày Giáp Thìn mồng 8, vua thấy trời đã lâu không mưa, tâu cáo để cầu. Lại sai bọn Thái bảo Nguyễn Lôi làm lễ cầu đảo ở các đền Chí Linh, Hoằng Hựu.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Sai Hộ bộ thượng thư Trần Phong cùng bọn quan Tuyên chính Phan Sư Tông đi khám đất công ở hương Lam Sơn và thôn Dâm để cấp cho các công thần từ nhất phẩm đến lục, thất phẩm theo thứ bậc khác nhau. Lại dụ các quan và bô lão rằng:

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Lam Kinh là đất căn bản nơi quê vua, không ví như các nơi kinh sư khác được. Mới rồi bọn thế gia hay làm trái phép, coi thường pháp luật, chiếm đoạt đất đai làm của riêng, công chúa không có lấy …

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 ^⇡ 1 Nguyên văn là “Cần Chính đường”, sửa lại cho phù hợp với đoạn trên.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 ^⇡ 2 Trúng trường: là những người đỗ từ 1 đến 3 kỳ trong kỳ thi hội (nếu đủ 4 kỳ thì mới được thi đình).

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 ^⇡ 3 Tam xá sinh là sinh viên ba xá: thượng xá, trung xá, hạ xá.