Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [40a40b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 副總兵兼承宣使司承宣使。[40a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … phó tổng binh kiêm Thừa tuyên sứ ti thừa tuyên sứ.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 以翰林院侍讀學士權御史󰱑副都御史陶雋為太僕寺卿權安󰘊等處賛治承宣使司參政知本衛軍事。[40a*1*12]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Dĩ Hàn lâm viện thị độc học sĩ quyền Ngự sử đài phó đô ngự sử Đào Tuấn vi Thái bộc tự khanh quyền An Bang đẳng xứ tán trị thừa tuyên sứ ti tham chính tri bản vệ quân sự.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 東軍府權都督鄭公路自安󰘊回，上便宜疏四條：「一曰、立萬寕、新安營堡以御外侮。[40a*3*15]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Đông quân phủ quyền Đô đốc Trịnh Công Lộ tự An Bang hồi, thượng tiện nghi sớ tứ điều: “Nhất viết, lập Vạn Ninh, Tân Yên dinh bảo dĩ ngự ngoại vũ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 二曰、󰱇置鄕長為甲首以相統攝。[40a*5*9]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Nhị viết, tuyển trí hương trưởng vi giáp thủ dĩ tương thống nhiếp.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 三曰、擇有文武才幹以為鎮守官。[40a*6*3]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Tam viết, trạch hữu văn võ tài cán dĩ vi trấn thủ quan.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 四曰、塞開隘之路，勿使斬伐材木開通道路以𦤶失險。」[40a*6*16]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Tứ viết, tắc khai ải chi lộ, vật sử trảm phạt tài mộc, khai thông đạo lộ dĩ trí thất hiểm”.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 勑户部疏塞田間水道，勿使淹浸乾涸。[40a*7*18]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Sắc Hộ bộ sớ tắc điền gian thủy đạo, vật sử yêm tẩm càn hạc.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 命户部移文各處承宣，勘某處勸農、河堤司，有淹没禾榖及 [40a*8*15] 留廢田畝者，奏文。[40b*1*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Mệnh Hộ bộ di văn các xứ thừa tuyên, khám mỗ xứ Khuyên nông, Hà đê ti, hữu yêm một hòa cốc cập lưu phế điền mẫu giả, tấu văn.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 十五日，立石欄于敬天殿陛及起造小殿於講武停。[40b*1*8]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thập ngũ nhật, lập thạch lan vu Kính Thiên điện bệ cập khởi tạo tiểu điện ư Giảng Võ đình.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 十六日，以刻「皇帝受命之寶」奏告太廟。[40b*2*10]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Thập lục nhật, dĩ khắc “Hoàng Đế thụ mệnh chi bảo” tấu cáo Thái Miếu.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 是日大風雨。[40b*3*7]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thị nhật đại phong vũ.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 諭都督同知阮德忠暫鎮安󰘊。[40b*3*12]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Dụ Đô đốc đồng tri Nguyễn Đức Trung tạm trấn An Bang.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 遣總兵阮文談等徃安󰘊討賊，受阮德忠節制。[40b*4*6]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Khiển Tổng binh Nguyễn Văn Đàm đẳng vãng An Bang thảo tặc, thụ Nguyễn Đức Trung tiết chế.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 造軍實。[40b*5*5]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Tạo quân thực.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 每衛五所，二十隊，每隊二十人，依新例。[40b*5*8]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Mỗi vệ ngũ sở, nhị thập đội, mỗi đội nhị thập nhân, y tân lệ.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 勑旨：恩命一品用制；武一品，文三品用誥；武三四品，文四五品用勑；餘並給勘合。[40b*6*5]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Sắc chỉ: Ân mệnh nhất phẩm dụng chế; võ nhất phẩm, văn tam phẩm dụng cáo; võ tam tứ phẩm, văn tứ ngũ phẩm dụng sắc; dư tịnh cấp khám hợp.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 禮部侍郎梁如鵠并阮廷美以時和歲豊，民康物阜，上表勸進。[40b*7*18]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Lễ bộ thị lang Lương Như Hộc tịnh Nguyễn Đình Mĩ dĩ thời hòa tuế phong, dân khang vật phụ, thượng biểu khuyến tiến.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 九月，小熟。[40b*9*5]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Cửu nguyệt, tiểu thục.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 蝗。[40b*9*9]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Hoàng.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 欽差權吏科都給 …… [40b*9*10]

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Khâm sai quyền Lại khoa đô cấp …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 … [40a] phó tổng binh kiêm Thừa tuyên sứ ty thừa tuyên sứ. Lấy Hàn lâm viện thị độc học sĩ quyền Ngự sử đài phó đô ngự sử Đào Tuấn làm Thái bộc tự khanh quyền An Bang đẳng xứ tán trị thừa tuyên sứ ty tham chính trị bản vệ quân sự.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Đông quân phủ quyền Đô đốc Trịnh Công Lộ từ trấn An Bang trở về, dâng sớ trình bày 4 điều nên làm:

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 1- Lập đồn lũy Vạn Ninh¹, Tân Yên² để chống giặc ngoài.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 2- Chọn đặt hương trưởng làm giáp thủ để trông coi lẫn nhau.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 3- Chọn người có tài năng văn, võ làm quan trấn thủ.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 4- Lấy các đường quan ải, không cho đến chặt cây cối hay mở đường đi lại làm mất thế hiểm trở.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Sắc cho Hộ bộ khai mương, đắp đập, không được để đồng ruộng úng ngập hay khô cạn.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Sai Hộ bộ gửi công văn cho thừa tuyên các xứ xét xem có ty Khuyến nông và Hà đê xứ nào để lúa má úng ngập và còn ruộng [40b] bỏ hoang thì tâu lên.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Ngày 15, dựng lan can bằng đá ở điện Kính Thiên và xây điện nhỏ ở sân Giảng Võ.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Ngày 16, đem việc khắc ấn “Hoàng Đế thụ mệnh chi bảo”³ tâu cáo ở Thái miếu. Ngày hôm ấy mưa gió to.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Dụ cho Đô đốc đồng tri Nguyễn Đức Trung tạm làm Trấn thủ An Bang. Sai bọn Tổng binh Nguyễn Văn Đàm đi An Bang đánh giặc, dưới quyền chỉ huy của Nguyễn Đức Trung.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Định biên chế quân ngũ⁴. Mỗi vệ 5 sở, 20 đội; mỗi đội 20 người theo lệ mới.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Ra sắc chỉ rằng: Khi có lệnh ban ơn thì: Quan (văn)⁵ nhất phẩm được dùng chế; quan võ nhất phẩm, quan văn tam phẩm được dùng cáo; quan võ tam; tứ phẩm, quan văn tứ, ngũ phẩm dùng sắc, còn thì đều cấp giấy khám hợp cả.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Lễ bộ thị lang Lương Như Hộc và Nguyễn Đình Mỹ cho là thời tiết thuận hòa, mùa màng bội thu, dân chúng yên vui, muôn vật dồi dào, dâng biểu xin vua tiến tôn phong hiệu.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Tháng 9, lúa chín sớm.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Có sâu cắn lúa.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Khâm sai quyền Lại khoa đô cấp …

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 ^⇡ 1 Vạn Ninh: tên châu thời Lê, nay là đất huyện Hải Ninh, tỉnh Quảng Ninh.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 ^⇡ 2 Tân Yên: tên châu thời Lê, nay là đất huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 ^⇡ 3 Nghĩa là “ấn hoàng để nhận mệnh”.

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 ^⇡ 4 Nguyên văn: “Tạo quân quán”.

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 ^⇡ 5 Nguyên văn thiếu chữ “văn” (quan văn), chúng tôi theo mạch văn thêm vào.