Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [41a41b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 事中汧仁壽等觧屈打、阮報、黎悔等送京師，以討賊敗衂故也。[41a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … sự trung Nghiên Nhân Thọ đẳng giải Khuất Đả, Nguyễn Báo, Lê Hối đẳng tống kinh sư, dĩ thảo tặc bại nục cố dã.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 暹羅國海舶來云屯庄，上進金葉表文及献方物，帝却不受。[41a*2*6]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Tiêm La quốc hải bạc lai Vân Đồn trang, thượng tiến kim diệp biểu văn cập hiến phương vật, đế khước bất thụ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 勑諭安󰘊、諒山、宣光等處鎮守各衛副總兵等官：「爾等職為西坊控制邉陲，當僃不󰔄，以防外禦。[41a*3*11]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Sắc dụ An Bang, Lạng Sơn, Tuyên Quang đẳng xứ trấn thủ các vệ phó tổng binh đẳng quan: “Nhĩ đẳng chức vi tây phương khống chế biên thùy, đương bị bất ngu, dĩ phòng ngoại ngự.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 要令將校戒飭軍人，不可狃於故熊，迯回留廢所守，違者罪加常律。」[41a*5*11]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Yếu lệnh tướng hiệu giới sức quân nhân, bất khả nữu ư cố hùng, đào hồi lưu phế sở thủ, vi giả tội gia thường luật”.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 杖殿前經歷高伯祥，流外州，以檢點官黎壽域、黎逋、范文献等監守軍人充家役放回取錢，而伯祥不能󰁮劾故也。[41a*6*18]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Trượng Điện tiền kinh lịch Cao Bá Tường, lưu ngoại châu, dĩ Kiểm điểm quan Lê Thọ Vực, Lê Bô, Phạm Văn Hiến đẳng giám thủ quân nhân sung gia dịch phóng hồi thủ tiền, nhi Bá Tường bất năng cử hặc cố dã.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 命道士禳蝗蟲。[41a*9*6]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Mệnh đạo sĩ nhương hoàng trùng.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 命吏部、禮部等 [41a*9*12] 部尚書阮如堵等𦤶祭各臣禳蝗。[41b*1*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Mệnh Lại bộ, Lễ bộ đẳng bộ Thượng thư Nguyễn Như Đổ đẳng trí tế các thần nhương hoàng.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 二十日，颶風。[41b*1*14]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Nhị thập nhật, cụ phong.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 南策、𰎟山、太平、建昌海瀕等府，海水大漲，堤坊决製，禾榖浸淹，瀕海之民多饑死。[41b*2*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Nam Sách, Giáp Sơn, Thái Bình, Kiến Xương hải tần đẳng phủ, hải thủy đại trướng, đê phường quyết chế, hòa cốc tẩm yêm, tần hải chi dân đa cơ tử.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 乂安源頭海瀕等，亦被水害。[41b*3*13]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Nghệ An nguyên đầu hải tần đẳng, diệc bị thủy hại.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 勑：「各鎮府、副總兵兼承宣使，但由武途出身，不曉文學，兼司两職，恐妨軍政。[41b*4*5]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Sắc: “Các Trấn phủ, Phó tổng binh kiêm Thừa tuyên sứ, đán do võ đồ xuất thân, bất hiểu văn học, kiêm ti lưỡng chức, khủng phòng quân chính.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 今副總兵宜停兼承宣使。[41b*5*16]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Kim Phó tổng binh nghi đình kiêm Thừa tuyên sứ.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 若承宣副󰱇文𭓇官。[41b*6*7]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Nhược Thừa tuyên phó tuyển văn học quan.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 其參政、參𬢱當省一員。[41b*6*15]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Kì Tham chính, Tham nghị đương tỉnh nhất viên.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 邉方有事，則總兵、承宣並得商議。」[41b*7*5]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Biên phương hữu sự, tắc Tổng binh, Thừa tuyên tịnh đắc thương nghị”.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 從鎮殿将軍黎紋之言也。[41b*7*18]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Tòng Trấn điện tướng quân Lê Văn chi ngôn dã.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 冬，十月，哀牢呼籠乞内附，却之。[41b*8*9]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Đông, thập nguyệt, Ai Lao Hô Lung khất nội phụ, khước chi.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 習武藝定賞伐各有差。[41b*9*3]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Tập võ nghệ định thưởng phạt các hữu sai.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 徙安󰘊鎮守軍營 …… [41b*9*12]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Tỉ An Bang trấn thủ quân doanh …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 … [41a] sự trung Nghiên Thân Thọ bắt giải bọn Khuất Đả, Nguyễn Báo, Lê Hối về kinh sư vì đánh giặc bị thua.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Thuyền đi biển của nước Xiêm La đến trang Vân Đồn dâng biểu văn khắc trên lá vàng và dâng sản vật địa phương, vua khước từ không nhận.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Sắc dụ quan trấn thủ và phó tổng binh các vệ ở các xứ An Bang, Lạng Sơn, Tuyên Quang rằng:

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 “Các ngươi chức vụ đứng đầu một phương¹ khống chế cả cõi biên thùy, phải phòng bị điều bất trắc, để ngăn ngừa giặc ngoại xâm. Cần phải khuyên bảo các tướng hiệu răn đe quân lính, không được quen thói cũ, bỏ trốn về nhà, để trống vị trí phòng thủ, kẻ nào trái lệnh thì trị tội nặng hơn luật thường”.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Phạt đánh trượng Điện tiền kinh lịch Cao Bá Tường và đày ra châu ngoài, vì bọn quan kiểm điểm Lê Thọ Vực, Lê Bô, Phạm Văn Hiến coi giữ quân lính, bắt làm việc riêng và thả về để lấy tiền mà Bá Tường không biết nêu ra để hặc tội.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Sai đạo sĩ cúng trừ sâu lúa.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Sai các Thượng thư Lại bộ và Lễ bộ [41b] là bọn Nguyễn Như Đổ đi tế các thần để trừ sâu lúa.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Ngày 20, bão. Các phủ ven biển là Nam Sách, Giáp Sơn, Thái Bình, Kiến Xương² nước biển lên to, đê ngăn bị vỡ, lúa má bị ngập, dân ven biển chết đói nhiều. Các huyện ở đầu nguồn và ven biển, thuộc Nghệ An cũng bị thủy tai.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Có sắc rằng: “Các Trấn phủ, Phó tổng binh kiêm Thừa tuyên sứ chỉ xuất thân từ con đường võ nghệ, không hiểu văn học mà kiêm giữ hai chức, sợ ảnh hưởng tới việc quân. Nay Phó tổng binh nên thôi kiêm chức Thừa tuyên sứ. Còn chức Thừa tuyên thì chọn quan văn học. Các chức Tham chính, Tham nghị nên bớt đi một viên. Khi biên cương có việc thì Tổng binh và Thừa tuyên đều được tham gia bàn bạc”.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Đó là theo lời tâu của Trấn điện tướng quân Lê Văn.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Mùa đông, tháng 10, Hô Lung nước Ai Lao xin quy phục nước ta, vua khước từ.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Diễn tập võ nghệ, định lệ thưởng phạt theo thứ bậc khác nhau.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Dời quân doanh của trấn thủ An Bang …

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 ^⇡ 1 Nguyên văn là “chức vị tây phương”, chưa rõ nghĩa, tạm dịch như trên.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 ^⇡ 2 Nam Sách: tên phủ, thuộc trấn Hải Dương, nay là vùng đất gồm các huyện Nam Thanh, Chí Linh thuộc Hải Hưng và tiên Lăng thuộc Hải Phòng.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Giáp Sơn: tên huyện, sau đổi tên là huyện Kinh Môn, nay thuộc huyện Kim Môn, tỉnh Hải Hưng.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Thái Bình: tên phủ thuộc trấn Sơn Nam, gồm các huyện Quỳnh Phụ, Thái Thụy, Đông Hưng, tỉnh Thái Bình ngày nay.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Kiến Xương: tên phủ thuộc trấn Sơn Nam, gồm các huyện Vũ Thư, Kiến Xương tỉnh Thái Bình ngày nay.