Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [45a45b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 梁世榮，都督鄭文洒󰁮户科給事中鄧淑教，尚書陳封舉尚寶寺卿楊宗海，各󰁮所知。[45a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … Lương Thế Vinh, Đô đốc Trịnh Văn Sái cử hộ khoa cấp sự trung Đặng Thục Giáo, Thượng thư Trần Phong cử Thượng bảo tự khanh Dương Tông Hải, các cử sở tri.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 帝覧其奏，多有以聀而不稱聀者，遂揀去梁世榮等姓名，止留敎授阮仁隨，縣官丁逋剛在選仍批云：「六部、六科、御史󰱑保非其人受降罷罪。[45a*2*15]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Đế lãm kì tấu, đa hữu dĩ chức nhi bất xưng chức giả, toại giản khứ Lương Thế Vinh đẳng tính danh, chỉ lưu giáo thụ Nguyễn Nhân Tùy, huyện quan Đinh Bô Cương tại tuyển. Nhưng phê vân: “Lục bộ, Lục khoa, Ngự sử đài bảo phi kì nhân, thụ giáng bãi tội.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 如得其人必加重賞。」[45a*5*12]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Như đắc kì nhân, tất gia trọng thưởng”.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 命内官以示廷臣，莫不驚駭帝之明察。[45a*6*1]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Mệnh nội quan dĩ thị đình thần, mạc bất kinh hãi đế chi minh sát.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 移刑部、大理出城外。[45a*6*16]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Di Hình bộ, Đại lý xuất thành ngoại.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 諒山總兵黎練奏言：訪得明國廣西總兵調大集兵馬十三萬，駐札在浯、潯等州，聲言脩治浩海谿澗梂路，進攻蛮賊於廉州及廣西憑 [45a*7*6] 祥縣 [45b*1*1] 知縣李廣寧詐謂猶設守僃於南交関，不暇調兵攻蛮賊。[45b*1*3]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Lạng Sơn tổng binh Lê Luyện tấu ngôn: Phỏng đắc Minh quốc Quảng Tây tổng binh điều đại tập binh mã thập tam vạn, trú trát tại Ngô, Tầm đẳng châu, thanh ngôn tu trị hạo hải khê giản cầu lộ, tiến công Man tặc ư Liêm châu cập Quảng Tây Bằng Tường huyện Tri huyện Lý Quảng Ninh trá vị do thiết thủ bị ư Nam Giao quan, bất hạ điều binh công Man tặc.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 帝命朝臣會議。[45b*2*6]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Đế mệnh triều thần hội nghị.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 太保阮耒等皆曰：「宜固守關隘，任彼所為又何妨乎！」[45b*2*12]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Thái bảo Nguyễn Lỗi đẳng giai viết: “Nghi cố thủ quan ải, nhiệm bỉ sở vi hựu hà phương hồ!”.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 試宏詞科。[45b*3*13]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thí Hoành từ khoa.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 點集入試官，凣三十人。[45b*3*17]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Điểm tập nhập thí quan, phàm tam thập nhân.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 時欽刑院郎中武有、員外郎䏓廷科五人，並辞疾不入試。[45b*4*8]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Thời Khâm hình viện lang trung Vũ Hữu, Viên ngoại lang Nguyễn Đình Khoa ngũ nhân, tịnh từ tật bất nhập thí.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 帝恠，問詰其至在於賄賂。[45b*5*11]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Đế quái, vấn cật kì chí tại ư hối lộ.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 因諭在朝諸臣曰：「刑獄繁劇，其勞有三：終日區區，垂頭䘮氣，一也。[45b*6*2]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Nhân dụ tại triều chư thần viết: “Hình ngục phồn kịch, kì lao hữu tam: Chung nhật khu khu, thùy đầu tang khí, nhất dã.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 論刑失當，受出入罪，二也。[45b*7*8]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Luận hình thất đương, thụ xuất nhập tội, nhị dã.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 訟案堆積，詳審難辨，三也。[45b*7*18]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tụng án đôi tích, tường thẩm nan biện, tam dã.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 有此三勞，人雖無病，足以致疾，况有病乎。」[45b*8*9]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Hữu thử tam lao, nhân tuy vô bệnh, túc dĩ trí tật, huống hữu bệnh hồ”.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 盖𬢱武有也。[45b*9*6]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Cái nghị Vũ Hữu dã.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 許郎中阮詳、黎廷俊、知 …… [45b*9*11]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Hứa Lang trung Nguyễn Tường, Lê Đình Tuấn, Tri …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 … [45a] Lương Thế Vinh, Đô đốc Trịnh Văn Sái cử Hộ khoa cấp sự trung Đặng Thục Giáo, thượng thư Trần Phòng cử Thượng bảo tự khanh Dương Tông Hải, đều là những người mình biết. Vua xem tờ tâu, phần nhiều là những người có chức, bèn loại bỏ họ tên của bọn Lương Thế Vinh, chỉ để lại Giáo thụ Nguyễn Nhân Tùy, Huyện quan Đinh Bô Cương trong diện xét chọn và phê rằng:

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 “Lục bộ, Lục khoa và Ngự sử đài mà tiến cử bậy thì chịu tội giáng hay bãi chức. Néu tiến cử được người giỏi thì nhất định sẽ được trọng thưởng”.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Sai nội quan đưa cho đình thần xem, không ai không kinh hãi vì vua xét người rất sáng suốt.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Dời Hình bộ và Đại Lý tự ra ngoài thành.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Tổng binh Lạng Sơn là Lê Luyện tâu rằng: Được tin Tổng binh Quảng Tây nhà Minh điều động 13 vạn binh mã, đóng tại châu Ngô, châu Tầm, nói phao là sửa sang cầu đường bắc qua khe suối dọc ven biển để tiến đánh giặc Man ở Liêm Châu và Tri huyện Bằng Tường tỉnh Quảng Tây [45b] Lý Quảng Ninh nói dối là còn bận phòng bị ở cửa Nam Giao, chưa rỗi để điều binh đi đánh giặc Man.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Vua sai triều thần họp bàn. Bọn Thái bảo Nguyễn Lỗi đều nói:

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 “Nên giữ kỹ của cải, mặc họ muốn làm gì thì làm, có sao đâu!”.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Thi khoa Hoành từ. Điểm gọi các quan vào thi, tất cả là 30 người.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Bấy giờ, Khâm hình viện lang trung Vũ Hữu, Viên ngoại lang Nguyễn Đình Khoa 5 người đều cáo ốm không vào thi. Vua lấy làm lạ, hỏi ra mới biết họ chỉ thích hối lộ. Nhân thế, vua dụ các quan trong triều rằng:

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 “Việc hình án phức tạp khó khăn, có ba điều vất vả: Một là suốt ngày cặm cụi vất vả, khổ sở. Hai là xử án không đúng, chịu tội làm sai. Ba là án tụng chất đống, khó lòng xét xử tường tận. Có ba điều vất vả ấy dẫu người không bệnh cũng đến phát ốm, huống chi là có bệnh”.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Đó là nói giễu Vũ Hữu.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Cho Lang trung Nguyễn Tường, Lê Đình Tuấn, Tri …