Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [4a4b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 奉金󰀋上仁宗尊號曰：欽文仁孝宣明皇帝，廟號仁宗，阮太后尊諡曰：宣慈仁懿昭肅皇太后。[4a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … phụng kim sách, thượng Nhân Tông tôn hiệu viết: Khâm Văn Nhân Hiếu Tuyên Minh Hoàng Đế, miếu hiệu Nhân Tông, Nguyễn Thái hậu tôn thụy viết: Tuyên Từ Nhân Ý Chiêu Túc Hoàng Thái Hậu.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 是夜，天大雨。[4a*2*18]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Thị dạ, thiên đại vũ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 自春至此不雨。[4a*3*5]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Tự xuân chí thử bất vũ.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 仁宗既升祔，乃雨。[4a*3*11]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Nhân Tông ký thăng phụ, nãi vũ.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 秋七月，以生日為崇天聖節。[4a*3*18]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thu thất nguyệt, dĩ sinh nhật vi Sùng Thiên thánh tiết.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 旨揮内密官，内密女，内人宮婢等：今後見有詔旨及宫内諸事，不得先私𭁈外人及妻子親戚漏泄。[4a*4*11]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Chỉ huy nội mật quan, nội mật nữ, nội nhân cung tì đẳng: Kim hậu kiến hữu chiếu chỉ cập cung nội chư sự, bất đắc tiên tư dữ ngoại nhân cập thê tử thân thích lậu tiết.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 㫖揮五道諸衛軍各府鎮，各軍總管總知等：凡有國家，必有武僃。[4a*6*12]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Chỉ huy ngũ đạo chư vệ quân các phủ trấn, các quân tổng quản tổng tri đẳng: Phàm hữu quốc, gia tất hữu võ bị.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 今聽依官頒陣圖於本衛土分，整飭隊伍，教以坐作擊剌之法，明其號令金鼓之聲，使士卒諳習弓箭， [4a*7*19] 不忘武僃。[4b*1*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Kim thính y quan ban trận đồ ư bản vệ thổ phận, chỉnh sức đội ngũ, giáo dĩ tọa tác kích lạt chi pháp, minh kì hiệu lệnh kim cổ chi thanh, sử sĩ tốt am tập cung tiễn, bất vong võ bị.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 八月，旨揮出搒原陳氏避著程姓字。[4b*1*5]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Bát nguyệt, chỉ huy xuất bảng nguyên Trần thị tị trước Trình tính tự.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 旨揮諸府，路，鎮，州，縣，峝󰀋，庄軍民諸色：「係有貯栗數多，情願上進者，聽就該管官司呈報，脩簿奏呈，從其多少，授之官爵。自二百石許散聀正七品官，一百五十石許散聀從七品官，一百石許散聀從八品官其子並免選，若七十石賞一資，止復其身。」[4b*2*1]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Chỉ huy chư phủ, lộ, trấn, châu, huyện, động sách, trang quân dân chư sắc: “Hệ hữu trữ lật sổ đa, tình nguyện thượng tiến giả, thính tựu cai quản quan ti trình báo, tu bạ tấu trình, tòng kì đa thiểu, thụ chi quan tước. Tự nhị bách thạch hứa tán chức chánh thất phẩm quan, nhất bách ngũ thập thạch hứa tán chức tòng thất phẩm quan, nhất bách thạch hứa tán chức tòng bát phẩm quan, kì tử tịnh miễn tuyển, nhược thất thập thạch thưởng nhất tư, chỉ phục kì thân”.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 九月，二十一日，遣陪臣丁蘭、阮復、阮德輶等如明奏事。[4b*7*2]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Cửu nguyệt, nhị thập nhất nhật, khiển bồi thần Đinh Lan, Nguyễn Phục, Nguyễn Đức Du đẳng như Minh tấu sự.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 冬十月，初一日，遣陪臣阮曰昇、潘維禎、阮似等如明求封。[4b*8*5]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Đông thập nguyệt, sơ nhất nhật, khiển bồi thần Nguyễn Viết Thăng, Phan Duy Trinh, Nguyễn Tự đẳng như Minh cầu phong.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 呈六月功。[4b*9*9]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Trình lục nguyệt công.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 總督阮熾，同督 …… [4b*9*13]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Tổng đốc Nguyễn Xí, Đồng đốc …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 … [4a] rước kim sách dâng tôn hiệu cho Nhân Tông là Khâm Văn Nhân Hiếu Tuyên Minh Hoàng Đế, miếu hiệu là Nhân Tông, dâng tên thụy cho Nguyễn thái hậu là Tuyên Từ Nhân Ý Chiêu Túc Hoàng thái hậu.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Đêm hôm ấy, trời mưa to. Từ mùa xuân đến đây không mưa. Sau khi rước bài vị Nhân Tông lên thờ ở Thái miếu, trời mới mưa.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Mùa thu, tháng 7, lấy ngày sinh làm Sùng Thiên thánh tiết.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Ra sắc chỉ cho các quan ở nội mật, đàn bà ở nội mật và các cung tỳ, nội nhân rằng: Từ nay về sau, nếu thấy chiếu chỉ và các việc cung thì không được lén lút tiết lộ ra trước cho người ngoài và con thân thích.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ra sắc chỉ cho các vệ quân năm đạo, các phủ trấn, các tổng quản và tổng tri rằng:

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Có quốc gia là phải có võ bị. Nay phải tuân theo trận đồ nhà nước đã ban, trong địa phận của vệ mình, phải chỉnh đốn đội ngũ, dạy cho quân lính phép đi, đứng, đâm, đánh, hiểu được hiểu lệnh, tiếng chuông, tiếng trống khiến cho binh lính tập quen cung tên, [4b] không quên võ bị.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tháng 8, ra lệnh yết bảng cho những người nguyên là họ Trần phải kiêng húy đổi thành họ Trình.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Ra lệnh cho các sắc quân, dân ở các phủ, lộ, trấn, châu, huyện, động, sách, trang rằng:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 “Người nào có nhiều thóc tình nguyện dâng lên, thì tới trình báo với các quan sở tại làm danh sách tâu trình lên, tùy theo số thóc dâng nhiều hay ít mà trao cho quan tước: từ 200 hộc thì cho chức quan nhàn tản chánh thất phẩm, 150 hộc thì cho chức quan nhàn tản tòng thất phẩm, 100 hộc thì cho cho chức quan nhàn tản tòng bát phẩm, con cái họ đều được miễn tuyển, nếu là 70 hộc thì thưởng 1 tư, chỉ được miễn bản thân thôi.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Tháng 9, ngày 21, sai bồi thần là bọn Đinh Lan, Nguyễn Phục, Nguyễn Phục, Nguyễn Đức Du sang nhà Minh tâu việc.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Mùa đông, tháng 10, ngày mồng 1, sai bồi thần là bọn Nguyễn Nhật Thăng, Phan Duy Trình, Nguyễn Tự sang nhà Minh cầu phong.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Tâu trình những người có công hồi tháng 6¹.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Tổng đốc Nguyễn Xí, Đồng đốc …

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 ^⇡ 1 Chỉ việc phế Nghi Dân, rước Thánh Tông lên ngôi.