Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thánh Tông Thuần Hoàng Đế (thượng) [73a73b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 安、王克述三人進士及第，第二甲武德康等七人進士出身，第三甲褚豐等十六人同進士出身。[73a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … An, Vương Khắc Thuật tam nhân tiến sĩ cập đệ, đệ nhị giáp Vũ Đức Khang đẳng thất nhân tiến sĩ xuất thân, đệ tam giáp Chử Phong đẳng thập lục nhân đồng tiến sĩ xuất thân.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 定進士資格例，第一甲第一名正六品八資，第二名從六品七資，第三名正七品六資，並賜「 進士及第」。第二甲從七品五資，賜「進士出身」。第三甲正八品四資，賜「同進士出身」。入翰林院加一級，除監察御史、知縣以本品除。[73a*3*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Định tiến sĩ tư cách lệ, Đệ nhất giáp đệ nhất danh chính lục phẩm bát tư, Đệ nhị danh tòng lục phẩm thất tư, Đệ tam danh chính thất phẩm lục tư, tịnh tứ “Tiến sĩ cập đệ”. Đệ nhị giáp tòng thất phẩm ngũ tư, tứ “Tiến sĩ xuất thân”. Đệ tam giáp chính bát phẩm tứ tư, tứ “Đồng tiến sĩ xuất thân”. Nhập Hàn lâm viện gia nhất cấp, trừ Giám sát ngự sử, Tri huyện dĩ bản phẩm trừ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 五月，勑典吏有廉勤者除貳官。[73a*7*9]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Ngũ nguyệt, sắc điển lại hữu liêm cần giả trừ nhị quan.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 六月，以阮荗為御史󰱑都御史知詞訟。[73a*8*3]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Lục nguyệt, dĩ Nguyễn Mậu vi Ngự sử đài đô ngự sử tri từ tụng.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 秋，八月，定丁祭，每年各府春秋仲，上下行禮。[73a*9*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Thu, bát nguyệt, định Đinh tế, mỗi niên các phủ xuân thu trọng, thượng hạ hành lễ.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 勑 [73a*9*18] 旨：各處承宣承司使司府縣等官培築堤路。[73b*1*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Sắc chỉ: Các xứ thừa tuyên thừa ti sứ ti phủ huyện đẳng quan bồi trúc đê lộ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 九月，勑旨：申戒五府都督六部尚書等官，朝退各就本衙門視理一切公務，該属下僚齊來承禀長官，不得自回，若下僚緩欠，長官打點舉奏。[73b*1*18]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Cửu nguyệt, sắc chỉ: Thân giới ngũ phủ đô đốc lục bộ thượng thư đẳng quan, triều thoái các tựu bản nha môn thị lí nhất thiết công vụ, cai thuộc hạ liêu tề lai thừa bẩm trưởng quan, bất đắc tự hồi, nhược hạ liêu hoãn khiếm, trưởng quan đả điểm cử tấu.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 勑旨：太僕寺卿拷占、蛮人等姓名，如占人姓新原依制，蛮人姓㱕保依，一如重復，名止著三字，如蘇門、蘇沙門，如沙瓜、沙哇瓜之類。[73b*4*16]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Sắc chỉ: Thái bộc tự khanh khảo Chiêm, Man nhân đẳng tính danh, như Chiêm nhân tính tân nguyên y chế, Man nhân tính quy bảo y, nhất như trùng phục, danh chỉ trước tam tự, như Tô Môn, Tô Sa Môn, như Sa Qua, Sa Oa Qua chi loại.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 東，十月，定護衛朝儀，凣將士每日進朝，先於端門外東西序立。朔望，即於文廟崇武門外，俟皷三嚴𭛁進入丹墀以字陳鎧，…… [73b*7*10]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Đông, thập nguyệt, định hộ vệ triều nghi, phàm tướng sĩ mỗi nhật tiến triều, tiên ư Đoan Môn ngoại đông tây tự lập. Sóc vọng, tức ư Văn Minh Sùng Võ môn ngoại, sĩ cổ tam nghiêm phát tiến nhập Đan Trì dĩ tự trần khải …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 … [73a] An, Vương Khắc Thuật đỗ đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ; bọn Vũ Đức Khang 7 người đỗ đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân; bọn Chử Phong 16 người đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Định lệ tư cách của tiến sĩ: Đệ nhất giáp, người đỗ thứ nhất cho chánh lục phẩm, 8 tư; người đỗ thứ nhì cho tòng lục phẩm, 7 tư; người đỗ thứ ba cho chánh thất phẩm, 6 tư, đều được ban chữ “Tiến sĩ cập đệ”. Đệ nhị giáp, cho tòng thất phẩm 5 tư; được ban chữ “Tiến sĩ xuất thân”. Đệ tam giáp cho chánh bát phẩm, 5 tư; được ban chữ “Đồng tiến sĩ xuất thân”. Nếu vào Hàn lâm viện thì được gia 1 cấp; nếu bổ làm Giám sát ngự sử hay Tri huyện thì giữ nguyên phẩm cũ mà bổ.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tháng 5, ra sắc chỉ rằng những điển lại nào thanh liêm, cần mẫn thì được thăng bổ chức phó nhị.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Tháng 6, lấy Nguyễn Mậu làm Ngự sử đài đô ngự sử tri từ tụng.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Mùa thu, tháng 8, định lệ tế Đinh¹. Hằng năm các phủ làm lễ tế vào các ngày đinh thượng tuần của hai tháng trọng² mùa xuân và mùa thu.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 [73b] Ra sắc chỉ cho các quan thừa ty sứ ty và các quan phủ, huyện các xứ thừa tuyên đắp đê, làm đường.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Tháng 9, ra sắc chỉ răn bảo các quan Đô đốc năm phủ và Thượng thư sáu bộ rằng: Sau buổi chầu, đều phải đến nha môn của mình, coi xét hết thảy việc công; các liêu thuộc dưới quyền phải đến đủ để hầu bẩm trưởng quan, không được tự tiện bỏ về. Nếu cấp dưới đến chậm hay vắng thiếu thì trưởng quan phải nêu tên tâu lên.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Ra sắc chỉ cho Thái bộc tự khanh xét họ tên của bọn người Chiêm, người Man. Họ của người Chiêm thì mới cũ theo đúng quy chế, họ của người Man thì dồn lại làm một; nếu tên trùng lặp thì chỉ để ba chữ thôi như là Tô Môn-Tô Sa Môn, Sa Qua-Sa Oa Qua…

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Mùa đông, tháng 10, định triều nghi hộ vệ. Các tướng sĩ hằng ngày vào chầu, phải đứng sắp hàng trước ở hai bên đông tây ngoài cửa Đoan Môn; những ngày sóc, vọng phải đến đợi ở ngoài cửa Văn Minh Sùng Vũ, sau ba hồi trống thì tiến vào Đan Trì dàn bày nghi trượng, …

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 ^⇡ 1 Tế Đinh: tức là lễ tế Văn miếu. Vì quy định tế Văn miếu vào các ngày đinh, nên gọi là tế Đinh.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 ^⇡ 2 Tháng trọng: là tháng thứ hai của mỗi mùa, hai tháng trọng của mùa xuân và mùa thu là tháng 2 và tháng 8.