Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ Hậu Trần [BK9, 16a16b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 從征之役，有府州土官帶管者，有置千百長隸，以為指揮千戶者。[16a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … tòng chinh chi dịch, hữu phủ châu thổ quan đái quản giả, hữu trí thiên bách trưởng lệ, dĩ vi chỉ huy thiên hộ giả.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 二月，明詔赦，略曰：「交趾既屬於職方，連歲未臻於休息，憫玆困弊之後，特敷寬恤之恩，庶使兆民，成霑德澤。」[16a*2*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Nhị nguyệt, Minh chiếu xá, lược viết: “Giao Chỉ kí thuộc ư Chức phương, liên tuế vị trân ư hưu tức, mẫn tư khốn tệ chi hậu, đặc phu khoan tuất chi ân, thứ sứ triệu dân, thành tiêm đức trạch”.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 又諭官員軍民等曰：「交趾之人，皆為天民，既以撫之，皆朕赤子，彼一時從寇徒者，朕聞受戮，實惻然傷懷，豈忍使其如此，但作惡者，止有數人，海濱山峒，百姓為其所逼脅，或助與粮食，或带領同行，到處為寇，皆出於不得己，為其所誤，非由本心，若能 [16a*4*14] 幡然自悔，成與維新，為惡止數人，於百姓無罪，其間有挺然勇敢見識之士，能執此數人來献，必與之高官，加之重爵。[16b*1*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hựu dụ quan viên quân dân đẳng viết: “Giao Chỉ chi nhân, giai vi thiên dân, kí dĩ phủ chi, giai trẫm xích tử, bỉ nhất thời tòng khấu đồ giả, trẫm văn thụ lục, thực trắc nhiên thương hoài, khỉ nhẫn sứ kì như thử, đãn tác ác giả, chỉ hữu số nhân, hải tân sơn động, bách tính vi kì sở bức hiếp, hoặc trợ dữ lương thực, hoặc đới lĩnh đồng hành, đáo xứ vi khấu, giai xuất ư bất đắc kỉ, vi kì sở ngộ, phi do bản tâm, nhược năng phiên nhiên tự hối, thành dữ duy tân, vi ác chỉ số nhân, ư bách tính vô tội, kì gian hữu đĩnh nhiên dũng cảm kiến thức chi sĩ, năng chấp thử số nhân lai hiến, tất dữ chi cao quan, gia chi trọng tước.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 若此等人能况心滌慮，改過自新，不但宥釋其罪，又必榮之以官。」[16b*3*10]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Nhược thử đẳng nhân năng huống tâm địch lự, cải quá tự tân, bất đãn hựu thích kì tội, hữu tất vinh chi dĩ quan”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 三月，明差官賣勅賜土官曰：「爾以魁傑之才，敦厚之質，明達先見，昔輸誠効力，盡忠朝廷，撫念爾勞，特加顯職。今聞爾能修厥職，竭力建功，勦戮叛賊，固守賃土，眷玆忠誠，豈勝嘉悅。[16b*4*16]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Tam nguyệt, Minh sai quan mại sắc tứ thổ quan viết: “Nhĩ dĩ khôi kiệt chi tài, đôn hậu chi chất, minh đạt tiên kiến, tích thâu thành hiệu lực, tận trung triều đình, phủ niệm nhĩ lao, đặc gia hiển chức. Kim văn nhĩ năng tu quyết chức, kiệt lực kiến công, tiễu lục bạn tặc, cố thủ nhấm thổ, quyến tư trung thành, khỉ thắng gia duyệt.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 玆者，餘寇未寧，爾尚益懋乃功，戮力勦蕩，以紹前續，特遣人 …… [16b*8*14]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tư giả, dư khấu vị ninh, nhĩ thượng ích mậu nãi công, lục lực tiễu đãng, dĩ thiệu tiền tục, đặc khiển nhân ……

Dịch Quốc Ngữ

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 … [16a] đánh dẹp, gồm cả những thổ quan ở phủ, châu cai quản quân lính, những người thuộc thiên trưởng, bách trưởng lấy làm chỉ huy thiên hộ.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Tháng 2, nhà Minh xuống chiếu ân xá, đại lược nói: “Giao Chỉ đã thuộc về Chức phương¹ mà liền mấy năm chưa được yên nghỉ. Nghĩ thương dân ấy sau cơn khốn khổ, đặc cách ban ân khoan thứ, xót thương, ngõ hầu khiến cho triệu dân đều được thấm nhuần đức trạch”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Lại dụ bọn quan lại, quân dân rằng: “Người Giao Chỉ đều là dân của trời, đã vỗ về chúng, thì chúng đều là con đỏ của trẫm. Chúng nhất thời đi theo bọn giặc, nghe nói bị giết, trẫm thực thương xót trong lòng, sao lại nỡ để chúng như vậy? Vả lại, bọn gây tội ác chỉ có mấy đứa thôi, còn trăm họ nơi bãi biển, hang núi, bị chúng cưỡng bức, uy hiếp, hoặc giúp chúng lương thực, hoặc bị chúng đem theo làm giặc ở các nơi, đều là bắt đắc dĩ, bị chúng làm cho lầm lỡ chứ không phải là do bản tâm. Nếu biết [16b] hối hận sửa bỏ lỗi lầm, đều cho được đổi mới. Làm ác chỉ có mấy đứa, trăm họ không có tội gì. Trong đó, người nào hiên ngang dũng cảm, có kiến thức, có thể bắt được mấy đứa kia đem dâng thì nhất định sẽ ban cho quan to, tước cao. Còn bọn làm ác, nếu biết tẩy rửa tâm trí, đổi lỗi sửa mình, thì chẳng những được khoan tha tội lỗi, lại còn chắc chắn được làm quan vinh hiển nữa”.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Tháng 3, nhà Minh sai quan mang sắc chỉ cho các thổ quan như sau: “Các ngươi tài năng khôi kiệt, tư chất đôn hậu, sáng suốt nhìn xa, trước đã thành tâm gắng sức, tận trung với triều đình, nghĩ tới công lao của các ngươi, đặc ân thăng cho chức vụ vinh hiển. Nay nghe các ngươi biết làm tròn nghĩa vụ, dốc sức lập công, bắt giết bọn phản nghịch, giữ vững đất đai, nghĩ đến lòng trung thành ấy, xiết nỗi vui mừng khen ngợi. Hiện nay, bọn giặc còn sót chưa dẹp yên hết, các ngươi hãy lập thêm nhiều công, ra sức quét sạch bọn chúng để tiếp nối công tích trước đây. Ta đặc cách sai người …

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 ^⇡ 1 Chức phương: chức quan nắm giữ bản đồ của thiên hạ, trông coi việc tiến cống của bốn phương. Ở đây ý nói Giao Chỉ đã nằm trong bản đồ của nhà Minh.