Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ Hậu Trần [BK9, 17a17b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 勞賬，爾其欽哉，服此寵命。」[17a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 …… lao trướng, nhĩ kì khâm tai, phục thử sủng mệnh”.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 秋，七月，底江大水，决綴堤，漂民廬舍。[17a*1*11]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thu, thất nguyệt, Để giang đại thủy, quyết xuyết đê, phiêu dân lư xá.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 九月，帝及阮帥等分道進海口，獲土人指揮阮正於排淋，梟苜而還。[17a*2*8]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Cửu nguyệt, Đế cập Nguyễn Súy đẳng phân đạo tiến hải khẩu, hoạch thổ nhân chỉ huy Nguyễn Chính ư Bài Lâm, kiêu mục nhi hoàn.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 命行遣胡彦臣為求封使，審刑裴訥言副之，賫表文方物，及代身金銀二軀。[17a*3*16]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Mệnh Hành khiển Hồ Ngạn Thần vi cầu phong sứ, Thẩm hình Bùi Nột ngôn phó chi, tê biểu văn phương vật, cập đại thân kim ngân nhị khu.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 先是，帝遣行遣阮日孜及審刑黎銀求封。明帝怒，困殺之。至是，再命彦臣等行至燕京。[17a*5*9]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Tiên thị, đế khiển Hành khiển Nguyễn Nhật Tư cập Thẩm hình Lê Ngân cầu phong. Minh đế nộ, khốn sát chi. Chí thị, tái mệnh Ngạn Thần đẳng hành chí Yên Kinh.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 明帝遣胡澄，托以恩意，問國主强弱，事情虛實。彦臣為盡言之，訥言不屈。[17a*7*6]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Minh đế khiển Hồ Trừng, thác dĩ ân ý, vấn quốc chủ cường nhược, sự tình hư thực. Ngạn Thần vi tận ngôn chi, Nột Ngôn bất khuất.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 明假授帝為交趾布政使，彦臣乂安知府，使回。訥言具 [17a*8*16] 白彦臣漏泄國事，及授偽命，收禁誅之。[17b*1*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Minh giả thụ Đế vi Giao Chỉ Bố chính sứ, Ngạn Thần Nghệ An Tri phủ, sứ hồi. Nột Ngôn cụ bạch Ngạn Thần lậu tiết quốc sự, cập thụ ngụy mệnh, thu cấm tru chi.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 以國姊長公主嫁化州人胡貝，拜為司徒，仍命出清化禦賊。[17b*1*16]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Dĩ Quốc tỉ Trưởng công chúa giá Hóa Châu nhân Hồ Bối, bái vi Tư đồ, nhưng mệnh xuất Thanh Hóa ngự tặc.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 明捕參議解縉，囚殺之（縉江西吉安人）。[17b*3*4]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Minh bộ Tham nghị Giải Tấn, tù sát chi (Tấn Giang Tây Cát An nhân).

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 縉進士及第，除翰林學士，言事忤旨，出為交趾參議，到司又言：「交趾分置郡縣，不如因舊封建土豪，以相管攝，縱有所得，不償所失，所利不藥所傷。」[17b*3*19]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tấn tiến sĩ cập đệ, trừ Hàn lâm học sĩ, ngôn sự ngỗ chỉ, xuất vi Giao Chỉ Tham nghị, đáo ty hữu ngôn: “Giao Chỉ phân trí quận huyện, bất như nhân cựu phong kiến thổ hào, dĩ tương quản nhiếp, túng hữu sở đắc, bất thường sở thất, sở lợi bất dược sở thương”.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 明帝覽奏大怒，以為私於陳氏，不利於國，詔捕下錦衣衛囚之，病卒。[17b*7*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Minh đế lãm tấu đại nộ, dĩ vi tư ư Trần thị, bất lợi ư quốc, chiếu bộ hạ Cẩm y vệ tù chi, bệnh tốt.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 至明仁宗即位之歲，始得歸葬，家屬還鄉。[17b*8*9]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Chí Minh Nhân Tông tức vị chi tuế, thủy đắc quy táng, gia thuộc hoàn hương.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 … [17a] sang úy lạo ban thưởng. Các ngươi hãy kính cẩn phục tùng mệnh lệnh ân sủng này”.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Mùa thu, tháng 7, sông Đáy nước lên to, vỡ đê quai, trôi cả nhà cửa của dân.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Tháng 9, vua và bọn Nguyễn Súy chia đường tiến đến cửa biển, bắt được tên chỉ huy Nguyễn Chính người địa phương ở Bài Lâm, chém bêu đầu rồi về.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Sai Hành khiển Hồ Ngạn Thần làm sứ giả cầu phong, Thẩm hình là Bùi Nột Ngôn làm phó, mang biểu văn, phương vật và hai tượng người bằng vàng và bằng bạc thay thân mình.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Trước đó, vua đã sai hành khiển Nguyễn Nhật Tư và thẩm hình Lê Ngân sang cầu phong. Vua Minh nổi giận, bắt giam rồi giết cả. Đến đây lại sai bọn Ngạn Thần đi.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Đến Yên Kinh, vua Minh sai Hồ Trừng giả vờ lấy ân tình cũ hỏi thăm quốc chủ khỏe hay yếu, tình hình trong nước thế nào, Ngạn Thần nói hết cả với Trừng. Nột Ngôn thì không chịu khuất phục. Nhà Minh giả cách cho vua làm Giao Chỉ Bố chính sứ, Ngạn Thần làm Tri phủ Nghệ An.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Sứ về nước, Nột Ngôn tâu hết [17b] việc Ngạn Thần tiết lộ việc nước và nhận lệnh của giặc. [Vua sai] bắt Ngạn Thần giam ngục rồi giết.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Gả Quốc tỷ trưởng công chúa¹ cho Hồ Bối người Hóa Châu, phong Bối làm Tư đồ rồi sai ra Thanh Hóa chống giặc.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Nhà Minh bắt giam viên Tham nghị Giải Tấn rồi giết đi (Tấn là người Cát An, tỉnh Giang Tây). Tấn đỗ tiến sĩ cập đệ, bổ Hàn lâm học sĩ, vì nói việc trái ý vua, bị đuổi ra làm Tham nghị ở Giao Chỉ. Khi đến ty, lại nói rằng:

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 “Giao Chỉ chia đặt quân huyện không bằng để nguyên như cũ, phong tước chia đất cho các thổ hào để họ cai quản lẫn nhau. [Chia đặt quận huyện] dẫu có cái được cũng không bù được những cái mất, cái lợi không chữa được cái hại”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Vua Minh xem tờ tâu nổi giận, cho là Giải Tấn có ý tư vị họ Trần, bất lợi cho nước, xuống chiếu bắt giam ở Cẩm y vệ, rồi ốm chết. Đến năm Minh Nhân Tông lên ngôi, mới được đưa về chôn, gia thuộc mới được về quê hương.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 ^⇡ 1 Tức trưởng công chúa chị gái vua.