Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ Hậu Trần [BK9, 20a20b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 史臣吳士連曰：臨兵制勝之道，在乎協同心力，向使帥等𭁈容同心力戰，容，輔未知誰勝負，蓋天不佑陳也。[20a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Lâm binh chế thắng chi đạo, tại hồ hiệp đồng tâm lực, hướng sứ Súy đẳng dữ Dung đồng tâm lực chiến, Dung, Phụ vị tri thùy thắng phụ, cái thiên bất hữu Trần dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 秋，七月，明遣總兵韓觀以右軍都督同知，掛征南將軍印來鎮守。[20a*4*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thu, thất nguyệt, Minh khiển tổng binh Hàn Quan dĩ Hữu quân đô đốc đồng tri, quải Chinh nam tướng quân ấn lai trấn thủ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 ○明張輔令三江、宣化造船以給軍。[20a*5*8]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 ○ Minh Trương Phụ lệnh Tam Giang, Tuyên Hóa tạo thuyền dĩ cấp quân.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 ○明張輔等復寇乂安行在，清化，演州皆陷。[20a*6*4]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 ○ Minh Trương Phụ đẳng phục khấu Nghệ An hành tại, Thanh Hóa, Diễn Châu giai hãm.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 ○冬，十二月，明勅諭布政司州府縣官吏耆人等曰：「朕承天命，統治天下，惟使天下之民，擧得其安。交趾遠在海濱，舊為中國之地，今 [20a*7*3] 已復故，軍民歸化，於玆有年，已立牧伯守令，及軍衛司，選任忠良賢能者，以撫治之，朕夙夜在念，尚慮地遠民繁，化有不浹，不得以被國家愛養恩澤。[20b*1*1]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 ○ Đông, thập nhị nguyệt, Minh sắc dụ Bố chính ty châu phủ huyện quan lại kì nhân đẳng viết: “Trẫm thừa thiên mệnh, thống trị thiên hạ, duy sứ thiên hạ chi dân, cử đắc kì an. Giao Chỉ viễn tại hải tân, cựu vi trung quốc chi địa, kim dĩ phục cố, quân dân quy hóa, ư tư hữu niên, dĩ lập mục bá thủ lệnh, cập quân vệ ty, tuyển nhiệm trung lương hiền năng giả, dĩ phủ trị chi, trẫm túc dạ tại niệm, thượng lự địa viễn dân phiền, hoá hữu bất giáp, bất đắc dĩ bị quốc gia ái dưỡng ân trạch.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 今爾等皆忠良之臣，務體朕奉天愛民之意，興民之利，除民之害，順其好惡而革其奸弊，教民以耕桑，使之不違其時，則衣食有所養，教民以孝悌忠信，導民以禮義廉恥，則風俗有以成，死喪患難，相恤相助，困窮顛連，相賙相扶，老以訓其幼，少以事其長，各循其性無悖於禮，…… [20b*4*4]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Kim nhĩ đẳng giai trung lương chi thần, vụ thể trẫm phụng thiên ái dân chi ý, hưng dân chi lợi, trừ dân chi hại, thuận kì hảo ác nhi cách kì gian tệ, giáo dân dĩ canh tang, sứ chi bất vi kì thời, tắc y thực hữu sở dưỡng, giáo dân dĩ hiếu để trung tín, đạo dân dĩ lễ nghĩa liêm sỉ, tắc phong tục hữu dĩ thành, tử tang hoạn nan, tương tuất tương trợ, khốn cùng điên liên, tương chu tương phù, lão dĩ huấn kì ấu, thiếu dĩ sự kì trưởng, các tuần kì tính vô bội ư lễ, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 [20a] Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Đạo cầm quân chế thắng cốt ở đồng tâm hiệp lực. Giả sử bọn Súy và Dị một lòng quyết đánh thì Dung và Phụ cũng chưa biết ai được ai thua. Đó là vì trời không giúp họ Trần vậy!

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Mùa thu, tháng 7, nhà Minh sai Tổng binh Hàn Quan với chức Hữu quân đô đốc đồng trị, đeo ấn Chinh Nam tướng quân sang trấn giữ.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Trương Phụ nhà Minh lệnh cho Tam Giang và Tuyên Hóa đóng thuyền để cấp cho quân.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Bọn Trương Phụ nhà Minh lại vào cướp hành tại ở Nghệ An; Thanh Hóa, Diễn Châu đều bị hãm.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Mùa đông, tháng 12, nhà Minh mang sắc dụ các quan lại, kỳ lão các châu, phủ, huyện thuộc Bố chính ty rằng:

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 “Trẫm vâng mệnh trời, thống trị thiên hạ, chỉ mong cho dân thiên hạ được yên ổn, Giao Chỉ ở xa tận ven biển, xưa là đất của Trung Quốc, nay [20b] đã lại như cũ, binh lính và dân chúng theo về giáo hóa đến nay đã mấy năm rồi, đã đặt mục, bá, thú, lệnh và quân, vệ, ty, chọn dùng những người trung lương, hiền năng để vỗ trị. Trẫm sớm khuya nghĩ đến, còn lo rằng đất xa dân đông, giáo hóa có chổ không thấu tới, không được thấm ơn trạch yêu thương, nuôi nấng của nhà nước.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Nay bọn các ngươi đều là bề tôi trung lương, phải thể lòng kính trời thương dân của trẫm, hưng lợi trừ hại cho dân, thuận theo lòng yêu ghét của dân mà trừ bỏ mối gian tệ cho dân. Dạy dân cày ruộng, trồng dâu, khiến cho không trái thời vụ thì áo mặc, cơm ăn có chỗ trông cậy; dạy dân bằng hiếu, để, trung, tín; khuyên dân điều lễ nghĩa, liêm sĩ, thì phong tục sẽ tốt lành. Khi tang ma, hoạn nạn thì thương xót giúp đỡ lẫn nhau; lúc khốn cùng long đong thì chu cấp phù trì cho nhau. Người già phải dạy con trẻ, kẻ dưới phải kính bề trên, ai nấy phải thuận theo bản tính, không được làm trái với lễ.