Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ Hậu Trần [BK9, 23a23b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 重光，以圖恢復，五年之間，與賊持戰，雖有不利，志不為衰，氣益以奮，力竭而後已，人臣爲國之忠，百世之下猶可想也。[23a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 …… Trùng Quang, dĩ đồ khôi phục, ngũ niên chi gian, dữ tặc trì chiến, tuy hữu bất lợi, chí bất vi suy, khí ích dĩ phấn, lực kiệt nhi hậu dĩ, nhân thần vi quốc chi trung, bách thế chi hạ do khả tưởng dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 昔魯與齊戰于乾時敗績，聖人不以敗諱，特書以示榮。[23a*3*6]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Tích Lỗ dữ Tề chiến vu Can Thời bại tích, thánh nhân bất dĩ bại húy, đặc thư dĩ thị vinh.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 予讐戰也，不以成敗論，然則，蔡茄之戰，明軍半潰，我軍力竭而後敗，榮矣夫！[23a**]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Dư thù chiến dã, bất dĩ thành bại luận, nhiên tắc, Thái Gia chi chiến, Minh quân bán hội, ngã quân lực kiệt nhi hậu bại, vinh hĩ phu!

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 冬，十月，明張輔以都督黄中為前哨捍上流，阮帥遣刺客三人，載草順流至輔船，一人登船首，二人登船尾，輔覺，覓得二人，殺一放一，仍赐以 [23a*7*1] 財。明日，會諸將議，黄中言不合輔意，輔怒，數以守備不謹，致有刺客之事，斬之。諸將皆失色。[23b*1*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Đông, thập nguyệt, Minh Trương Phụ dĩ Đô đốc Hoàng Trung vi tiền sáo hãn thượng lưu, Nguyễn Súy khiển thích khách tam nhân, tải thảo thuận lưu chí Phụ thuyền, nhất nhân đăng thuyền thủ, nhị nhân đăng thuyền vĩ, Phụ giác, mịch đắc nhị nhân, sát nhất phóng nhất, nhưng tứ dĩ tài. Minh nhật, hội chư tướng nghị, Hoàng Trung ngôn bất hợp Phụ ý, Phụ nộ, số dĩ thủ bị bất cẩn, trí hữu thích khách chi sự, trảm chi. Chư tướng giai thất sắc.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 十二月，阮景異、鄧容等為明張輔所獲，景異面叱輔曰：「我欲殺爾，反為所擒。」罵不絕口。輔大怒，殺之而啖其肝。[23b*3*1]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thập nhị nguyệt, Nguyễn Cảnh Dị, Đặng Dung đẳng vi Minh Trương Phụ sở hoạch, Cảnh Dị diện sất Phụ viết: “Ngã dục sát nhĩ, phản vi sở cầm”. Mạ bất tuyệt khẩu. Phụ đại nộ, sát chi nhi đạm kì can.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 帝奔老撾，輔令人索之，送至軍門，順化人皆降，陳遂亡。[23b*5*7]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đế bôn Lão Qua, Phụ lệnh nhân sách chi, tống chí quân môn, Thuận Hóa nhân giai giáng, Trần toại vong.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 初，後陳之起兵興復也，舊鎮撫潘季祐有謀畫贊成之功，果遷少保。[23b*6*11]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Sơ, Hậu Trần chi khởi binh hưng phục dã, cựu Trấn phủ Phan Quý Hựu hữu mưu họa tán thành chi công, quả thiên Thiếu bảo.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 及張輔寇乂安，帝幸化州，季祐降賊，輔大喜，旬日季祐病死，剳授子僚乂安知州，厚賞其家，…… [23b*8*2]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Cập Trương Phụ khấu Nghệ An, Đế hạnh Hóa Châu, Quý Hựu giáng tặc, Phụ đại hỉ, tuần nhật Quý Hựu bệnh tử, tráp thụ tử Liêu Nghệ An Tri châu, hậu thưởng kì gia, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 … [23a] Trùng Quang để mưu khôi phục. Trong khoảng 5 năm, kiên trì chiến đấu với giặc, dẫu có bất lợi, nhưng ý chí không núng, khí thế càng hăng, đến kiệt sức mơí chịu thôi. Lòng trung vì nước của người bề tôi, dẫu trăm đời sau vẫn còn tưởng thấy được!

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Ngày xưa nước Lỗ đánh nhau với nước Tề ở đất Can Thì bị thất bại, thánh nhân không vì thua mà kiêng né, lại chép rõ để nêu niềm vinh quang chiến đấu với kẻ thù, chứ không bàn đến việc thành bại. Thế thì trận đánh ở Sái Già, quân Minh bị tan vỡ một nửa, quân ta đến khi sức kiệt mới chịu thua cũng vinh quang lắm thay!

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Mùa đông, tháng 10, Trương Phụ nhà Minh lấy Đô đốc Hoàng Trung đi dò trước, chặn ở thượng lưu. Nguyễn Súy sai ba thích khách, đội cỏ xuôi dòng đến thuyền của Phụ. Một người trèo lên mũi thuyền, hai người trèo lên đuôi thuyền. Phụ biết, bắt được hai người, giết một người, thả một người, lại còn [23b] cho tiền bạc. Hôm sau Phụ hội họp các tướng nghị bàn, Hoàng Trung nói không hợp ý Phụ, Phụ nổi giận kể tội Trung phòng giữ không nghiêm, để đến nỗi có chuyện khích thách, rồi chém Trung. Các tướng đều tái mặt đi.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tháng 11, bọn Nguyễn Cảnh Dị và Đặng Dung bị Trương Phụ nhà Minh bắt sống. Cảnh Dị mắng ngay vào mặt Phụ:

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 “Tao định giết mày, lại bị mày bắt”, chửi Phụ luôn miệng. Phụ giận lắm, giết Dị rồi lấy gan ăn.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Vua chạy sang Lão Qua. Phụ sai người lùng bắt được, đưa đến cửa quân. Người Thuận Hóa đều hàng. Thế là nhà Trần mất.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Trước đây, nhà Hậu Trần dấy binh mưu việc hưng phục, viên Trấn phủ cũ Phan Quý Hựu có công bày mưu giúp việc, được thăng dấn đến Thiếu bảo. Đến khi Trương Phụ vào cướp Nghệ An, vua ngự tới Hóa Châu, Quý Hựu hàng giặc. Phụ mừng lắm. Được mươi hôm thì Quý Hựu ốm chết. Phụ cho con là Liêu làm Tri châu Nghệ An và hậu thưởng gia thuộc Quý Hựu.