Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ Hậu Trần [BK9, 8a8b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 賊爾。[8a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … tặc nhĩ.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 故我太祖髙皇帝又得以誅之。[8a*1*3]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Cố ngã Thái Tổ Cao Hoàng Đế hựu đắc dĩ tru chi.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 嗚呼！大惡之罪，𡸈能逃天討之誅哉！天理昭昭如是，吁可畏也。[8a*2*11]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Ô hô! Đại ác chi tội, há năng đào thiên thảo chi tru tai! Thiên lí chiêu chiêu như thị, hu khả uý dã.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 冬，十月，初二日，簡定帝即位于長安州謨渡，建元興󰆑。[8a*4*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Đông, thập nguyệt, sơ nhị nhật, Giản Định đế tức vị vu Trường Yên châu Mô Độ, kiến nguyên Hưng Khánh.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 先是，張輔榜𠬧陳氏宗室及舊臣頭目以歸，帝竄身潜行至謨渡。[8a*5*4]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Tiên thị, Trương Phụ bảng thu Trần thị tông thất cập cựu thần đầu mục dĩ quy, Đế thoán thân tiềm hành chí Mô Độ.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 天長人陳肇基率眾立之，以舊號稱。[8a*6*11]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Thiên Trường nhân Trần Triệu Cơ suất chúng lập chi, dĩ cựu hiệu xưng.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 四月，明人犯行營，新集之軍不戰而潰。[8a*7*7]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Tứ nguyệt, Minh nhân phạm hành doanh, tân tập chi quân bất chiến nhi hội.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 遂西幸乂安暫駐焉。[8a*8*4]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Toại tây hạnh Nghệ An tạm trú yên.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 化州大知州鄧悉聞之，殺明官領眾來會，進其女充後宫。[8a*8*12]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Hóa Châu Đại tri châu Đặng Tất văn chi, sát Minh quan lĩnh chúng lai hội, tiến kì nữ sung hậu cung.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 帝封悉 [8a*9*16] 為國公，共圖恢復。[8b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Đế phong Tất vi Quốc công, cộng đồ khôi phục.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 〇明人疑土官右參議裴伯耆𢙇異，捕送金陵。[8b*1*9]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 〇 Minh nhân nghi thổ quan Hữu tham nghị Bùi Bá Kỳ hoài dị, bổ tống Kim Lăng.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 伯耆（下洪扶内人）本陳渴真黨，稱南朝忠義臣，出亡明國，會見僞陳王添平先到。[8b*2*8]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Bá Kỳ (Hạ Hồng Phù Nội nhân) bản Trần Khát Chân đảng, xưng Nam triều trung nghĩa thần, xuất vong Minh quốc, hội kiến ngụy Trần vương Thiêm Bình tiên đáo.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 明人問識否。[8b*4*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Minh nhân vấn thức phủ.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 伯耆以不知對。[8b*4*6]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Bá Kỳ dĩ bất tri đối.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 及明送添平還國，問合用幾多人，添平曰：「不過數千，到彼則人自服。」[8b*4*12]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Cập Minh tống Thiêm Bình hoàn quốc, vấn hợp dụng cơ đa nhân, Thiêm Bình viết: “Bất quá số thiên, đáo bỉ tắc nhân tự phục”.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 伯耆曰：「不可。」[8b*6*2]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Bá Kì viết: “Bất khả”.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 明帝怒，廢伯耆陝西、甘肅安置。[8b*6*7]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Minh đế nộ, phế Bá Kỳ Thiểm Tây, Cam Túc an trí.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 及添平敗，召伯耆還，勑賜諄諄以立陳氏。[8b*7*1]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Cập Thiêm Bình bại, triệu Bá Kỳ hoàn, sắc tứ truân truân dĩ lập Trần thị.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 伯耆當作輔臣爲言，使從軍以授是官。伯耆不預同僚衙門，但家居横驛，多𠬧舊官之失所者。[8b*7*17]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Bá Kỳ đương tác phụ thần vi ngôn, sử tòng quân dĩ thụ thị quan. Bá Kỳ bất dự đồng liêu nha môn, đản gia cư hoành dịch, đa thu cựu quan chi thất sở giả.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 時，東 …… [8b*9*17]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Thời, Đông …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 [8a] Cho nên Thái Cao Tổ Hoàng Đế ta lại có thể tiêu diệt được bọn chúng.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Than ôi, bọn phạm tội đại ác làm sao trốn được sự trừng phạt của trời? Đạo trời rõ ràng như vậy, đáng sợ thay!

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Mùa đông, tháng 10, ngày mồng 2, Giản Định Đế lên ngôi ở Mô Độ¹, châu Trường Yên, dựng niên hiệu là Hưng Khánh. Trước đó, Trương Phụ yết bảng bắt các tôn thất họ Trần và đầu mục quan lại cũ để đưa về. Vua trốn chạy đến Mô Độ. Người Thiên Trường là Trần Triệu Cơ đem quân đến lập lên ngôi, xưng theo tên hiệu cũ².

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Tháng 4, quân Minh đánh vào hành dinh, vì quân mới chiêu tập, không đánh mà tan vỡ. Vua liền đi về phía tây, đến Nghệ An tạm đóng tại đó. Đại tri châu Hóa Châu là Đặng Tất nghe tin, giết viên quan nhà Minh, đem quân tới hội, tiến con gái mình sung vào hậu cung. Vua phong Tất [8b] làm Quốc công, cùng mưu việc khôi phục.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Người Minh ngờ viên thổ quan là Hữu tham nghị Bùi Bá Kỳ có bụng khác, bắt đưa về Kim Lăng.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Bá Kỳ (người Phù Nội, Hạ Hồng) vốn là phe Trần Khát Chân, tự xưng là bề tôi trung nghĩa của Nam triều, trốn sang nước Minh, vừa gặp tên Trần vương ngụy là Thiêm Bình đến trước, người Minh hỏi có biết không, Bá Kỳ trả lời là không biết.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Đến khi nhà Minh đưa Thiêm Bình về nước, hỏi Thiêm Bình cần bao nhiêu quân, Thiêm Bình nói: “Chẳng qua vài nghìn thôi, đến đó người ta tự nguyện hàng phục”. Bá Kỳ nói rằng không thể được. Vua Minh giận, phế bỏ Bá Kỳ, đem an trí tại Thiểm Tây, Cam Túc.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Đến khi Thiêm Bình thất bại, vua Minh gọi Bá Kỳ về ban sắc cho, ân cần hứa hẹn lập con cháu nhà Trần và để Bá Kỳ làm phụ thần, rồi sai Kỳ đi theo quân, nên trao cho chức ấy. Bá Kỳ không dự với đồng liêu ở nha môn, chỉ ở nhà riêng thu nạp các viên quan cũ bị sa cơ lỡ bước. Bấy giờ …

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 ^⇡ 1 Mô Độ: bến Yên Mô, ở xã Yên Mô, huyện Yên Mô, nay thuộc huyện Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 ^⇡ 2 Giản Định Đế tên húy Ngỗi, trước được phong là Giản Định Vương, nhà Hồ đổi phong là Nhật Nam Quận Vương. Đến đây xưng theo tên hiệu cũ là Giản Định.