Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 20a20b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 等領兵二千人，象一隻出快江、北江、諒江以斷两廣援兵；司空黎禮及黎熾等領精兵繼進，以張其勢。[20a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … đẳng lĩnh binh nhị thiên nhân, tượng nhất chích xuất Khoái Giang, Bắc Giang, Lạng Giang dĩ đoạn Lưỡng Quảng viện binh; Tư không Lê Lễ cập Lê Xí đẳng lĩnh tinh binh kế tiến, dĩ trương kì thế.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 我軍所至，秋毫無犯，市不改肆。[20a*3*4]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Ngã quân sở chí, thu hào vô phạm, thị bất cải tứ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 是以東都諸路及各處藩鎮莫不懽忻，争是牛羊酒食饗勞軍士，皆響應圍逼各城，明人坐守待援而已。[20a*3*16]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thị dĩ Đông Đô chư lộ cập các xứ phiên trấn mạc bất hoan hãn, tranh thị ngưu dương tửu thực hưởng lao quân sĩ, giai hưởng ứng vi bức các thành, Minh nhân tọa thủ đãi viện nhi dĩ.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 十二日，篆等以兵三千進逼東䦕城。[20a*6*2]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Thập nhị nhật, Triện đẳng dĩ binh tam thiên tiến bức Đông Quan thành.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 明人見篆孤軍遠來，悉眾出攻，至寕橋應天（今彰德是）[20a*6*16] 等處，黎篆、黎可、黎秘等力戰，破之，斬首二千餘級，進屯寕江西岸。[20a*7*20]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Minh nhân kiến Triện cô quân viễn lai, tất chúng xuất công, chí Ninh Kiều Ứng Thiên (kim Chương Đức thị) đẳng xứ, Lê Triện, Lê Khả, Lê Bí đẳng lực chiến, phá chi, trảm thủ nhị thiên dư cấp, tiến đồn Ninh Giang tây ngạn.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 明參将陳智以東䦕城孤危，[20a*9*7] 增壘鍳壕，爲固守計，乃馳書李安、方正等，使棄乂安城，還救根本。[20b*1*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Minh Tham tướng Trần Trí dĩ Đông Quan thành cô nguy, tăng lũy giám hào, vi cố thủ kế, nãi trì thư Lý An, Phương Chính đẳng, sử khí Nghệ An thành, hoàn cứu căn bản.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 九月十七日，李安、方政等棄乂安，浮海趍還東䦕，止留蔡福守乂安城。[20b*3*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Cửu nguyệt thập thất nhật, Lý An, Phương Chính đẳng khí Nghệ An, phù hải xu hoàn Đông Quan, chỉ lưu Thái Phúc thủ Nghệ An thành.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 帝進擊城外，破之。[20b*4*10]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Đế tiến kích thành ngoại, phá chi.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 帝料賊勢日弱，我軍日強，時至不行，恐七機會，乃留黎銀、黎文安、黎盃、黎填、黎領、黎文靈、黎國興等圍乂安城駐營。[20b*4*17]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Đế liệu tặc thế nhật nhược, ngã quân nhật cường, thời chí bất hành, khủng thất cơ hội, nãi lưu Lê Ngân, Lê Văn An, Lê Bôi, Lê Điền, Lê Lĩnh, Lê Văn Linh, Lê Quốc Hưng đẳng vi Nghệ An thành trú doanh.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 帝親率大軍，日夜水陸倍道躡安、政。[20b*7*7]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Đế thân suất đại quân, nhật dạ thủy lục bội đạo niếp An, Chính.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 後至西都城，駐營𤂬江，慰勞将士，賞賜鄕中父老及族属故舊有差。[20b*8*3]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hậu chí Tây Đô thành, trú dinh Lỗi Giang, úy lạo tướng sĩ, thưởng tứ hương trung phụ lão cập tộc thuộc cố cựu hữu sai.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 於是，都縣人民聞帝 …… [20b*9*11]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ư thị, đô huyện nhân dân văn Đế …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 … [20a] đem 2.000 quân và 1 thớt voi đánh ra các xứ Khoái Châu¹, Bắc Giang, Lạng Giang để chặn viện binh từ Lưỡng Quảng tới; bọn Tư không Lê Lễ và Lê Xí thì đem tinh binh tiến sau để phô trương thanh thế. Quân ta đi đến đâu, không mảy may xâm phạm của dân, chợ búa không thay đổi hàng quán. Vì thế, các lộ ở Đông Đô và các xứ phiên trấn, chỗ nào cũng vui mừng, tranh nhau mang trâu dê cơm rượu đến khao quân lính và đều hưởng ứng vây đánh các thành giặc. Quân Minh chỉ còn ngồi giữ để đợi viện binh mà thôi.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Ngày 12, bọn Triện đem 3.000 quân tiến sát đến thành Đông Quan.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Quân MInh thấy Triện mang quân trơ trọi từ xa tới, dốc hết quân ra đánh. Đến các xứ Ninh Kiều² thuộc Ứng Thiên (nay là Chương Đức) thì bọn Lê Triện, Lê Khà, Lê Bí dốc sức quyết chiến, phá tan quân giặc, chém được hơn 2.000 thủ cấp, rồi tiến quân đóng ở phía tây sông Ninh Giang³.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tham tướng nhà Minh là Trần Trí cho là thành Đông Quan trơ trọi nguy hiểm [20b] mới đắp thêm lũy, đào thêm hào, làm kế cố thủ, lại gởi thư cho bọn Lý An, Phương Chính bảo bỏ thành Nghệ An về cứu đất căn bản⁴.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tháng 9, ngày 17, bọn Lý An, Phương Chính bỏ thành Nghệ An, vượt biể chạy về ĐôngQuan, chỉ để Thái Phúc ở lại giữ thành Nghệ An. Vua tiến đánh phía ngoài thành, phá được.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Vua liệu tính thế giặc ngày một suy, quân ta ngày một mạnh, thời cơ đã đến mà không hành động ngay sợ lỡ mất cơ hội, liền để bọn Lê Ngân, Lê Văn An, Lê Bôi, Lê Điền, Lê Lĩnh, Lê Văn Linh, Lê Quốc Hưng ở lại đóng dinh vây thành Nghệ An. Vua đích thân chỉ huy đại quân, ngày đêm đi theo đường thủy, đường bộ tiến gấp đuổi theo bọn An, Chính.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Khi đến thành Tây Đô, vua đóng dinh ở Lỗi Giang, úy lạo tướng sĩ, ban thưởng bô lão trong làng và họ hàng cùng những người quen biết cũ theo thứ bậc khác nhau. Bấy giờ nhân dân các huyện nghe tin vua …

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 ^⇡ 1 Nguyên văn là Khoái Giang, sửa lại theo Đại Việt thông sử và Cương mục.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 ^⇡ 2 Ninh Kiều: là vùng Ninh Sơn, xã Ngọc Sơn, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây ngày nay. Đây là một vị trí trọng yếu và hiểm trở nằm trên đường thượng đạo từ Đông Quan vào Thiên Quan và Thanh Hóa.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 ^⇡ 3 Ninh Giang: là đoạn sông Đáy chảy qua vùng Hà Tây, Nam Hà rồi theo sông Mỹ Đô chảy vào sông Hồng (đoạn Hoàng Giang).

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 ^⇡ 4 Chỉ Đông Đô.