Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 34a34b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 而顛倒人之功過。[34a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … nhi điên đảo nhân chi công quá.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 一，與眾不和，姦惡偷盗。[34a*1*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Nhất, dữ chúng bất hòa, gian ác thâu đạo.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 以上十條，犯者斬。」[34a*1*17]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Dĩ thượng thập điều, phạm giả trảm”.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 以少保黎文安總知國威上中、三帶、廣威軍事。[34a*3*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Dĩ Thiếu bảo Lê Văn An Tổng tri Quốc Oai thượng trung, Tam Đái, Quảng Oai quân sự.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 仍命之曰：「但有執令、監軍不遵爾之節制，先斬後文。」[34a*4*1]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Nhưng mệnh chi viết: “Đản hữu chấp lệnh, giám quân bất tuân nhĩ chi tiết chế, tiên trảm hậu văn”.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 以三條戒文武官：一勿無情，二勿欺慢，三勿姦貪。[34a*5*3]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Dĩ tam điều giới văn vũ quan: Nhất vật vô tình, Nhị vật khi mạn, Tam vật gian tham.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 諭天下諸豪傑曰：「諸城以破，惟東䦕城未下。[34a*7*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Dụ thiên hạ chư hào kiệt viết: “Chư thành dĩ phá, duy Đông Quan thành vị hạ.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 我以此卧不安席，食不甘味，夙夜焦思。[34a*7*18]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Ngã dĩ thử ngọa bất an tịch, thực bất cam vị, túc dạ tiêu tư.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 且我之左右，未得其人。[34a*8*15]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Thả ngã chi tá hữu, vị đắc kì nhân.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 雖爲主将，反觀於已，一則老病不 [34a*9*6] 才，二則所𭓇淺見，三則任重難勝，而大臣左右，相國、太傅、太保未置，太尉、都元帥猶鈌，如行遣并各官，十纔一二，是以折節推誠，勸諸豪傑胥相戮力，匡救萬民，莫韜光晦跡，使天下久𨺻塗炭，或有髙節如四皓，嘉遯如子房，亦且爲民救難，俟其成功，欲遂素志㱕山林，不復汝禁。」[34b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tuy vi chủ tướng, phản quan ư dĩ, nhất tắc lão bệnh bất tài, nhị tắc sở học thiển kiến, tam tắc nhiệm trọng nan thắng, nhi đại thần tả hữu, tướng quốc, thái phó, thái bảo vị trí, thái úy, đô nguyên soái do khuyết, như hành khiển tịnh các quan, thập tài nhất nhị, thị dĩ triết tiết suy thành, khuyến chư hào kiệt tư tương lục lực, khuông cứu vạn dân, mạc thao quang hối tích, sử thiên hạ cửu thao đồ than, hoặc hữu cao tiết như Tứ Hạo, gia độn như Tử Phòng, diệc thả vi dân cứu nạn, sĩ kì thành công, dục toại tố chí quy sơn lâm, bất phục nhữ cấm”.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 令曰：「凣差使管下者，並給以帖，或打墨記，或署本𬋩姓名及行人多少，就某處，行某事，定旱日其還營，無得公然去來。[34b*6*17]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Lệnh viết: “Phàm sai sứ quản hạ giả, tịnh cấp dĩ thiêm, hoặc đả mặc ký, hoặc thự bản quản tính danh cập hành nhân đa thiểu, tựu mỗ xứ, hành mỗ sự, định hạn nhật kì hoàn dinh, vô đắc công nhiên khứ lai.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 如本管及管下不遵令者，…… [34b*9*9]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Như bản quản cập quản hạ bất tuân lệnh giả, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 … [34a] mà đảo lộn công tội của người.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 10-Bất hòa với mọi người, gian ác, trộm cắp.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Mười điều trên đây, kẻ nào phạm phải đều bị chém”.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Lấy Thiếu bảo Lê Văn An làm Tổng tri, coi các việc quân của Quốc Oai Thượng, Quốc Oai Trung, Tam Đái, Quảng Oai, và lệnh cho rằng: “Nếu có viên chấp lệnh hay giám quan nào không theo quyền tiết chế của ngươi thì chém trước tâu sau”.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Lấy 3 điều răn bảo các quan văn võ:

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 1- Chớ thờ ơ.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 2- Chớ lừa dối.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 3-Chớ tham lam.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Dụ các hào kiệt trong nước rằng:

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 “Các thành đã phá được rồi, chỉ còn thành Đông Quan chưa hạ được. Ta vì thế mà nằm không yên chiếu, ăn không ngon miệng, sớm khuya suy nghĩ, khô héo ruột gan. Thế mà bên cạnh ta, vẫn chưa có được người giúp đỡ. Ta tuy là chủ tướng, nhưng xét lại bản thân mình một là già ốm, [34b] bất tài, hai là học thức nông cạn, ba là trách nhiệm nặng nề khó bề kham nổi, mà các đại thần như tả, hữu tướng quốc, thái phó, thái bảo vẫn chưa đặt, thái úy, đô nguyên soái vẫn còn khuyết, hành khiển và các quan, mười phần mới được một, hai phần. Cho nên, ta nhún mình thành thực khuyên bảo các hào kiệt cùng nhau dốc sức, cứu giúp muôn dân, chớ có mai danh ẩn tích, để thiên hạ phải lầm than mãi mãi. Nếu có ai khí tiết thanh cao như Tứ Hạo¹, lánh đời ẩn tích như Tử Phòng² cũng hãy ra cứu nạn cho dân đã, đợi khi thành công, muốn thỏa chí xưa thì lại trở về rừng núi, không hề cấm giữ”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Hạ lệnh rằng: Khi sai phái thuộc hạ dưới quyền, đều phải cấp giấy tờ có đóng dấu phải ký họ tên quan phụ trách và ghi rõ số người đi là bao nhiêu, đến chỗ nào, làm việc gì, hạn định ngày nào phải về dinh, không được đi lại tự do. Quan phụ trách và người dười quyền nếu không tuân lệnh này …

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 ^⇡ 1 Tứ Hạo: bốn ông già ở ẩn trên núi Thượng Sơn đầu đời Hán là Đồng Viên công, Ý Quý Ly, Hạ Hoàng công và Dụng Lý tiên sinh.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 ^⇡ 2 Tử Phòng: tức là Trương Lương, vốn là thần tử của nước Hàn, để trả thù cho vua Hàn bị Hạng Vũ giết, đã theo giúp Lưu Bang. Khi Lưu Bang đã thống nhất được Trung Quốc, Trương Lương bỏ đi ở ẩn.