Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 39a39b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 壘。[39a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … lũy.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 初，明人於城外大江旁穿小渠以藏戰船噐械，築附城固守。而萬春隄乃哨騎芻牧之所經由，乘高伺便，以爲得計。[39a*1*2]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Sơ, Minh nhân ư thành ngoại Đại giang bàng xuyên tiểu cừ, dĩ tàng chiến thuyền khí giới, trúc phụ thành cố thủ. Nhi Vạn Xuân đê nãi tiêu kị sô mục chi sở kinh do, thừa cao tứ tiện, dĩ vi đắc kế.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 官軍進擊，明人常設伏以争鋭。[39a*3*10]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Quan quân tiến kích, Minh nhân thường thiết phục dĩ tranh nhuệ.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 帝令諸将渡何，出其不意，奪隄築壘，一夜而成，盡爲所有。[39a*4*4]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Đế lệnh chư tướng độ hà, xuất kì bất ý, đoạt đê trúc lũy, nhất dạ nhi thành, tận vi sở hữu.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 及聞援兵至，諸将士多上書勸帝攻東都各城，以絶内應。[39a*5*8]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Cập văn viện binh chí, chư tướng sĩ đa thượng thư khuyến đế công Đông Đô các thành, dĩ tuyệt nội ứng.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 帝曰：「攻城下策也。[39a*6*12]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đế viết: “Công thành hạ sách dã.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 我攻堅城，歲月不下，我軍力疲氣沮，若賊援再至，腹皆受敵，此危道也。[39a*7*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Ngã công kiên thành, tuế nguyệt bất hạ, ngã quân lực bì khí tự, nhược tặc viện tái chí, phúc giai thụ địch, thử nguy đạo dã.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 不如養力蓄鋭，以待其援。[39a*8*10]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Bất như dưỡng lực súc nhuệ, dĩ đãi kì viện.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 援破則城必降。[39a*9*2]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Viện phá tắc thành tất hàng.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 此一舉两得，萬金之計也。」[39a*9*8]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thử nhất cử lưỡng đắc, vạn kim chi kế dã”.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 乃 [39a*9*18] 嚴設守，把日夜巡殺。[39b*1*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Nãi nghiêm thiết thủ, bả nhật dạ tuần sát.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 令諒江、北江、三帶、宣光㱕化遠徙軍民妻子，以避援兵之至。[39b*1*9]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Lệnh Lạng Giang, Bắc Giang, Tam Đái, Tuyên Quang, Quy Hóa viễn tỉ quân dân thê tử, dĩ tị viện binh chi chí.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 十八日，明總兵征虜副将軍太子太傅安遠侯柳昇，参将保定伯梁銘，都督崔聚，兵部尙書李慶，工部尙書黄福，土官右布政使阮德勛領兵十萬餘，馬二萬犯坡壘關。[39b*2*15]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Thập bát nhật, Minh Tổng binh Chinh Lỗ phó tướng quân Thái tử thái phó An Viễn hầu Liễu Thăng, tham tướng Bảo Định bá Lương Minh, đô đốc Thôi Tụ, Binh bộ thượng thư Lý Khánh, Công bộ thượng thư Hoàng Phúc, Thổ quan hữu bố chính sứ Nguyễn Đức Huân lĩnh binh thập vạn dư, mã nhị vạn phạm Pha Lũy quan.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 征南将軍太傅鈐國公沐晟，參将興安伯徐亨，新寕伯譚忠領兵五萬，馬一萬犯棃花關，並至界守。[39b*6*8]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Chinh Nam tướng quân thái phó Kiềm quốc công Mộc Thạnh, Tham tướng Hưng An bá Từ Hanh, Tân Ninh bá Đàm Trung lĩnh binh ngũ vạn, mã nhất vạn phạm Lê Hoa quan, tịnh chí giới thủ.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 帝會諸将議曰：「賊素輕我，謂我國人性怯，久畏賊威，聞大軍來，我當驚 …… [39b*8*10]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Đế hội chư tướng nghị viết: “Tặc tố khinh ngã, vị ngã quốc nhân tính khiếp, cửu úy tặc uy, văn đại quân lai, ngã đương kinh …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 … [39a] chiến lũy. Trước đây, quân Minh đào mương nhỏ cạnh sông Cái¹ ngoài thành để chứa thuyền chiến và khí giới, lại đắp thêm thành phụ để cố thủ, mà đê Vạn Xuân là lối đi lại cho quân do thám và người chăn ngựa, cắt cỏ của giặc, ở trên đê cao này mà nhòm xuống thì rất tiện. Giặc cho thế là đắt sách. Khi quan quân tiến đánh, quân Minh thường đặt mai phục để tranh hơn. Vua hạ lệnh cho các tướng vượt sông, lừa lúc giặc không ngờ, cướp lấy đê đắp thành chiến lũy, chỉ một đêm là xong, toàn bộ quãng đê về ta. Đến khi nghe viện binh của giặc tới, các tướng sĩ nhiều người dâng thư khuyên vua đánh các thành ở Đông Đô để cắt đứt nội ứng của giặc. Vua nói:

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 “Đánh thành là hạ sách. Ta đánh thành bền vững hàng năm hàng tháng không hạ được, khi ấy quân ta sức mỏi chí nhụt, nếu viện binh của giặc lại đến thì trước mặt, sau lưng đều bị tấn công, đó là con đường nguy hiểm. Chi bằng nuôi sức quân, mài giũa tinh thần sắc bén, để đợi viện binh của giặc. VIện binh giặc bị phá thì thành giặc nhất định phải hàng. Như thế là [39b] canh giữ nghiêm ngặt, ngày đêm tuần tra khám xét.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Hạ lệnh cho các xứ Lạng Giang – Bắc Giang – Tam Đái, Tuyên Quang, Quy Hóa dời vợ con của quân dân đi xa để tránh viện binh của giặc tới.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Ngày 18, nhà Minh sai Tổng binh Chinh lỗ tướng quân Thái tử thái phó An Viễn hầu Liễu Thăng, Tham tướng Bảo Định bá Lương Minh, Đô đốc Thôi Tụ, Binh bộ thượng thư Lý Khánh, Công bộ thượng thư Hoàng Phúc, thổ quan Hữu bố chính sứ Nguyễn Đức Huân đem hơn 10 vạn quân và 2 vạn ngựa đánh vào cửa Pha Lũy.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Chinh Nam tướng quân thái phó Kiềm quốc công Mộc Thạnh, Tham tướng Hưng An bá Từ Hanh, Tân Ninh bá Đàm Trung đem 5 vạn quân và 1 vạn ngựa đánh vào cửa Lê Hoa. Cả hai đều đã tới đầu địa giới nước ta.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Vua họp các tướng bàn rằng:

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 “Giặc vốn khinh ta, cho là ngưới nước ta nhút nhát, sợ oai giặc đã lâu, nay nghe tin đại quân sang, hẳn là ta rất hoảng …

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 ^⇡ 1 Nguyên văn: “Đại giang”, tức sông Nhị.