Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tổ Cao Hoàng Đế [BK10, 66a66b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 罪依律。[66a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … tội y luật.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 又若官司入殿庭，或遇有衣巾帶脚不中法，起居縱横不如禮法者，即言官不得以爲事而彈劾爲殿庭之事，以有鐵突五軍總管及旨揮使御前鐵突，内密院主察。」[66a*1*4]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Hựu nhược quan ti nhập điện đình, hoặc ngộ hữu y cân đai cước bất trung pháp, khởi cư túng hoành bất như lễ pháp giả, tức ngôn quan bất đắc dĩ vi sự nhi đàn hặc vi điện đình chi sự, dĩ hữu Thiết đột ngũ quân Tổng quản cập Chỉ huy sứ ngự tiền Thiết đột, Nội mật viện chủ sát”.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 三月二十日，旨揮各道都總管，管領并京城各坊官員人等：今者各軍士分及公侯百官第宅，俱有定分，可栽花木，種蔬菜，不得留廢空荒，不依者失本分。[66a*5*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Tam nguyệt nhị thập nhật, chỉ huy các đạo Đô tổng quản, Quản lĩnh tịnh kinh thành các phường quan viên nhân đẳng: Kim giả các quân sĩ phân cập công hầu bách quan đệ trạch, cụ hữu định phân, khả tài hoa mộc, chủng sơ thái, bất đắc lưu phế không hoăng, bất y giả thất bản phân.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 若公侯已賜宅，以安厥居，在鐵突土分，並不許過多，土自五髙以下。不是鉄突土，[66a*8*6] 分聽二畝以下至一𤱈。[66b*1*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Nhược công hầu dĩ tứ trạch, dĩ an quyết cư, tại Thiết đột thổ phân, tịnh bất hứa quá đa, thổ tự ngũ cao dĩ hạ. Bất thị Thiết đột thổ, phân thính nhị mẫu dĩ hạ chí nhất mẫu.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 若已定󰰻土分園宅，再占大羅城内，别爲園宅地者不聽。[66b*1*10]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Nhược dĩ định bát thổ phân viên trạch, tái chiếm Đại La thành nội, biệt vi viên trạch địa giả bất thính.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 夏四月十七日，旨揮大臣百官受造取金於東津，納官逐等：正一品金二兩，從一品金一兩半，正二品針一兩，從二品金五文，正三品金三文，從三品金二文，正四品至五品各一文，從五品以下無。[66b*3*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Hạ tứ nguyệt thập thất nhật, chỉ huy đại thần bách quan thụ tạo thủ kim ư Đông tân, nạp quan trục đẳng: Chính nhất phẩm kim nhị lượng, Tòng nhất phẩm kim nhất lượng bán, Chính nhị phẩm kim nhất lượng, Tòng nhị phẩm kim ngũ văn, Chính tam phẩm kim tam văn, Tòng tam phẩm kim nhị văn, Chính tứ phẩm chí ngũ phẩm các nhất văn, Tòng ngũ phẩm dĩ hạ vô.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 三十日，旨揮係僞官前以有旨揮免罪贖命，並免田土。[66b*7*4]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Tam thập nhật, chỉ huy hệ ngụy quan tiền dĩ hữu chỉ huy miễn tội thục mệnh, tịnh miễn điền thổ.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 五月三日符，功臣該九十三員：縣上侯三人，黎 …… [66b*9*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Ngũ nguyệt tam nhật, phù công thần cai cửu thập tam viên: Huyện thượng hầu tam nhân, Lê …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 … [66a] thì phải chiếu luật trị tội. Lại như các quan vào sân điện, nếu để áo, mũ, cân đai không đúng phép, đi lại ngang dọc không theo đúng lễ phép, thì ngôn quan không được coi là phận sự của mình mà đàn hặc, vì việc ở điện đình đã có Tổng quan và Chỉ huy sứ năm quân Thiết đột, Ngự tiền Thiết đột, Nội mật viện xét hặc¹.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Tháng 3, ngày 20, ra lệnh chỉ cho Đô tổng quản và Quản lĩnh các đạo cùng quan viên các phường trong kinh thành rằng: Hiện nay, phần đất của các quân và phủ đệ của công hầu trăm quan đều có phần nhất định, nên trồng cây trồng hoa và các loại rau đậu, không được để đất hoang, ai không theo thế thì mất phần đất của mình. Các công hầu đã được ban cho đất ở, nếu trong phần đất của quân Thiết đột thì không cho quá nhiều, chỉ từ 5 sào trở xuống; nếu không phải trong phần đất của quân Thiết đột [66b] thì cho 2 mẫu trở xuống đến 1 mẫu. Nếu đã được chia ruộng đất vườn nhà nhất định rồi, lại còn chiếm đất trong thành Đại La làm nhà cửa khác nữa thì không được.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Mùa hạ, tháng 4, ngày 27, ra lệnh chỉ cho đại thần và trăm quan phải nộp số vàng lấy được ở bến Đông² cho nhà nước tùy theo thứ bậc: chánh nhất phẩm nộp 2 lạng, tòng nhất phẩm 1 lạng rưỡi, chánh nhị phẩm 1 lạng, tòng nhị phẩm 5 đồng cân, chánh tam phẩm 3 đồng cân, tòng tam phẩm 2 đồng cân, chánh tứ phẩm đến chánh ngũ đều 1 đồng cân, còn từ tòng ngũ trở xuống không phải nộp.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Ngày 30, ra lệnh chỉ rằng những ngụy quan trước đã có lệnh cho tha tội chuộc mệnh, thì cho miễn cả ruộng đất (không phải sung công).

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Tháng 5, ngày mồng 3, ban biển ngạch công thần cho 93 viên: Huyện thượng hầu 3 người là Lê …

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 ^⇡ 1 Tháng 2 này còn có việc bắt giết Trần Nguyên Hãn (xem CMCB 15, 20a).

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 ^⇡ 2 Năm Thuận Thiên thứ 1, mùa hạ, tháng 4, có ghi sự kiện: “Sông Nhị nảy vàng ròng”. Có lẽ ở đây nói tới số vàng đó.