Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Đinh [12a12b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 其赦，逆命我其伐，向背吉凶，在爾審之。」

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … kỳ xá, nghịch mệnh ngã kỳ phạt, hướng bối cát hung, tại nhĩ thẩm chi”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 （舊史載此書於丁紀太平二年之下。

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 (Cựu sử tái thử thư vu Đinh kỷ Thái Bình nhị niên chi hạ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 今按宜在此。

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Kim án nghi tại thử.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 宋王禹你所撰之文也。

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Tống Vương Vũ nhĩ sở soạn chi văn dã.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 又按文休於此之上提起「改元稱帝」四字，則是年秋為天福元年明矣。

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Hựu án Văn Hưu vu thử chi thượng đề khởi “cải nguyên xưng đế” tứ tự, tắc thị niên thu vi Thiên Phúc nguyên niên minh hĩ.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 又書中云我太祖受周禪，我嗣守丕基，則為宋太宗之書明矣。

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Hựu thư trung vân ngã Thái Tổ thụ Chu thiền, ngã tự thủ phi cơ, tắc vi Tống Thái Tông chi thư minh hĩ.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 文休不應太誤，而紀於先皇之世，盖後人抄錄於残編斷簡之除，妾意竄入，致誣文体之誤耳。

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Văn Hưu bất ứng thái ngộ, nhi kỷ vu Tiên Hoàng chi thế, cái hậu nhân sao lục vu tàn biên đoạn giản chi trừ, thiếp ý thoán nhập, trí vu Văn thể chi ngộ nhĩ.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 明年辛巳，稱天福元年，安知非由失此簡而妄耶？

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Minh niên Tân Tị, xưng Thiên Phúc nguyên niên, an tri phi do thất thử giản nhi vọng da?

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 至於李太祖則即位在歲末，故以明年改元。與此不同。）

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Chí vu Lý Thái Tổ tắc tức vị tại tuế mạt, cố dĩ minh niên cải nguyên. Dữ thử bất đồng).

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 ○ 冬，十月，帝將發兵，先遺牙校江巨望、王紹祚賫書于宋，詐為璿書，求襲父位，乞賜真命，欲以綏宋師。

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 ○ Đông, thập nguyệt, đế tương phát binh, tiên di nha giáo Giang Cự Vọng, Vương Thiệu Tộ tê thư vu Tống, trá vi tuyền thư, cầu tập phụ vị, khất tứ chân mệnh, dục dĩ tuy Tống sư.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 （其辭曰：「臣父某兄某，俱荷國恩，忝分闊寄，謹保封界敢有肯違。

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 (Kỳ từ viết: “Thần phụ mỗ huynh mỗ, câu hà quốc ân, thiểm phân khoát ký, cẩn bảo phong giới cảm hữu khẳng vi,

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 汗馬之勞未施，朝露之悲俄至。

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Hãn mã chi lao vị thi, triêu lộ chi bi nga chí.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 臣堂構相壞，衰裳未除，管內軍民，將吏藩裔耆耋畫等共詣苫魄之中，俾權軍旅之事。

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Thần đường cấu tương phôi, suy thường vị trừ, quản nội quân dân, tương lại phiên duệ kỳ điệt họa đẳng cộng nghệ thiêm phách chi trung, tỷ quyền quân lữ chi sự.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 臣懇辭數四，請逼愈堅。

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Thần khẩn từ số tứ, thỉnh bức dũ kiên.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 將待奏陳，又慮稽緩，山野獷惡之俗，洞靈狡猾之民，倘不徇其情，恐或生異變。

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tương đãi tấu trần, hựu lự kê hoãn, sơn dã quánh ác chi tục, động linh giảo hoạt chi dân, thảng bất tuẫn kỳ tình, khủng hoặc sinh dị biến.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 臣謹己攝節度行軍司馬，權領州軍事。

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Thần cẩn kỷ nhiếp Tiết độ hành quân tư mã, quyền lĩnh châu quân sự.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 伏望假以真命，令備列藩，慰微臣盡忠之心，畢聖代延賞之典。」）

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Phục vọng giả dĩ chân mệnh, lệnh bị liệt phiên, úy vi thần tận trung chi tâm, tất thánh đại diên thưởng chi điển”).

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 ○ 時宋方責帝，以稱帝改元，又有取我越之意，遣張联權復書曰：

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 ○ Thời, Tống phương trách đế, dĩ xưng đế cải nguyên, hựu hữu thủ ngã Việt chi ý, khiển Trương Liên Quyền phục thư viết:

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 「丁氏傅襲三世，朕欲以璿為統帥，卿副之。

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 “Đinh thị phó tập tam thế, trẫm dục dĩ Toàn vi thống soái, khanh phó chi.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 若璿將才無取，猶有童心，宜遣子母及親屬來歸。

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Nhược Toàn tương tài vô thủ, do hữu đồng tâm, nghi khiển tử mẫu cập thân thuộc lai quy.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 俟其入朝，必示優禮，却授卿以節旄。

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Sĩ kỳ nhập triêu, tất kỳ ưu lễ, khước thụ khanh dĩ tiết mao.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 凡玆二途，卿宜審處其一。」

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Phàm tư nhị đồ, khanh nghi thẩm xử kỳ nhất”.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 帝皆不聽。

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Đế giai bất thính.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 右丁朝二帝，起戊辰，終庚辰，凡十三年。

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Hữu Đinh triều nhị đế, khởi Mậu Thìn, chung Canh Thìn, phàm thập tam niên.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ○ 黎紀

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 ○ LÊ KỶ

Dịch Quốc Ngữ

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 … [12a] sẽ tha tội cho, nếu trái mệnh ta sẽ sai quân đánh. Theo hay chống, lành hay dữ, tự ngươi xét lấy”. (Sử cũ chép thư này ở Đinh kỷ, dưới năm Thái Bình thứ 2 [971], nay xét nên để ở đây. Thư này do Vương Vũ Xứng nhà Tống soạn. Lại xét ở trên đoạn đó, Lê Văn Hưu có nêu bốn chữ “cải nguyên xưng đế”, thì rõ ràng là từ mùa thu năm này, thuộc niên hiệu Thiên Phúc năm đầu. Lại trong bức thư này nói: “Thái Tổ ta nhận ngôi nhà Chu nhường lại…, ta nối giữ cơ nghiệp lớn…”, thì rõ là thư của Tống Thái Tông, Văn Hưu không thể quá lầm mà ghi vào đời Đinh Tiên Hoàng, có lẽ do người sau sao chép ở những chỗ còn lại trong sách rách giấy nát, tự ý chép bậy vào chỗ ấy, đến nỗi Văn Hưu phải chiụ oan là đã lầm. Năm sau, là năm Tân Tỵ [981] mới đổi gọi là Thiên Phúc năm đầu, biết đâu chẳng phải do mất tờ sách ấy mà đổi lầm chăng? Còn như Lý Thái Tổ lên ngôi vào cuối năm, cho nên năm sau đổi niên hiệu, không giống như đây).

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Mùa đông, tháng 10, vua sắp phát binh, trước sai nha hiệu là Giang Cự Vọng, Vương Thiệu Tộ đưa thư sang nước Tống giả làm thư của [Vệ Vương] Toàn thỉnh cầu nối ngôi cha, xin ban cho mệnh lệnh chính thức, ý muốn hoãn binh nhà Tống (thư nói: cha thần là mỗ, anh thần là mỗ, điều được đội ơn nước, cho giữ phận trông coi biên khổn, kính giữ bờ cõi, không dám trái lệnh. Chưa khó nhọc ngựa đổ mồ hôi, đả đau buồn sương tan buổi sớm¹ . Nhà thần sắp sụp đổ, chưa bỏ áo tan thì quân dân tướng lại trong hạt, người giá lão ở núi rừng cùng đến chỗ nằm rơm gối đất² của thần, bảo thần tạm giữ việc quân lữ. Thần cố từ ba bốn lần, nhưng bọn họ thỉnh cầu nài ép càng khẩn thiết. Thần muốn [12b] đợi tâu bày, nhưng lại lo chậm trễ; người núi rừng hung ác, dân khe động tráo trở, nếu không chiều ý họ, sợ có khi tai biến xảy ra. Cho nên thần đã kính giữ quyền Tiết độ hành quân tư mã, tạm giữ việc quân trong châu. Cúi mong được chính thức lĩnh mệnh, đủ được dự hàng phiên bang, để yên ủi tấm lòng tận trung của kẻ toi mọn, nêu cao thịnh điển ban khen của thánh triều).

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Khi ấy nhà Tống đang muốn trách hỏi vua về việc xưng đế đổi niên hiệu, lại có ý chiếm lấy nước Việt ta, mới sai Trương Tông Quyền đưa thư trả lời rằng: “Họ Đinh truyền nối ba đời, trẫm muốn cho Toàn làm thống soái, khanh³ làm phó. Nếu Toàn tướng tài chẳng có, vẫn còn trẻ con, thì nên bảo cả mẹ con cùng thân thuộc sang quy phụ. Đợi khi bọn họ vào chầu ắt sẻ có điễn lễ ưu đãi và sẽ trao cờ tiết cho khanh. Nay có hai đường, khanh nên chọn một”. Vua đều không nghe.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Trở nên là triều Đinh, hai vua, bắt đầu từ năm Mậu Thìn, chấm dứt vào năm Canh Thìn [968- 980] tất cả 13 năm.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 KỶ NHÀ LÊ

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 ^⇡ 1 Ý nói cha và anh ở ngôi chưa được bao lâu đã bị nạn.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 ^⇡ 2 Nguyên văn: “Chiêm khối”, chỉ nơi ở trong thời gian chịu tang cha mẹ (nằm chiếu rơm (chiêm), gối đầu trên hòn đất (khối)).

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 ^⇡ 3 Chỉ Lê Hoàn.