Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Đinh [5a5b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 爲皇太子，封次子璿爲衛王。[5a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … vi Hoàng Thái tử, phong thứ tử Toàn vi Vệ vương.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 二月，雨雹。[5a*1*12]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Nhị nguyệt, vũ bạo.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 夏，六月，旱。[5a*1*16]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hạ, lục nguyệt, hạn.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 己卯，十年（宋太平興國四年）。[5a*3*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Kỉ Mão, thập niên (Tống Thái Bình Hưng Quốc tứ niên).

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 春，南越王璉殺皇太子項郎。[5a*3*12]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Xuân, Nam Việt vương Liễn sát Hoàng Thái tử Hạng Lang.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 璉帝長子，微時常預難苦，及定天下，帝意欲傳位，即封爲南越王，又賞請命受封于宋。[5a*4*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Liễn đế trưởng tử, vi thời thường dự nạn khổ, cập định thiên hạ, đế ý dục truyền vị, tức phong vi Nam Việt vương, hựu thưởng thỉnh mệnh thụ phong vu Tống.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 後帝生少子項郎，尤鍾愛之，立爲太子。[5a*5*15]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Hậu đế sinh thiếu tử Hạng Lang, vưu chung ái chi, lập vi thái tử.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 璉以是不平，使人陰殺之。[5a*6*11]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Liễn dĩ thị bất bình, sử nhân âm sát chi.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 史臣吳士連曰：繼世以嫡，萬世常經，拂是經者，未有不𦤶亂也。[5a*8*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Kế thế dĩ đích, vạn thế thường kinh, phất thị kinh giả, vị hữu bất trí loạn dã.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 間因世亂，立太子，則先有功，其 [5a*9*7] 或嫡長過惡廢之，然後立次。[5b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Gian nhân thế loạn, lập thái tử tắc tiên hữu công, kì hoặc đích trưởng quá ác phế chi, nhiên hậu lập thứ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 此處變而得其宜也。古人皆已行之矣。[5b*1*12]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Thử xử biến nhi đắc kì nghi dã. Cổ nhân giai dĩ hành chi hĩ.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 南越王璉長且有功，未聞過矣。[5b*2*9]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Nam Việt vương Liễn trưởng thả hữu công, vị văn quá hĩ.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 先皇乃愛少子，而忘其嫡，謂足以伸鍾愛之情，不知適以害之也。[5b*3*3]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Tiên Hoàng nãi ái thiếu tử, nhi vong kì đích, vị túc dĩ thân chung ái chi tình, bất tri thích dĩ hại chi dã.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 而璉之忍心至殺其弟，天倫滅矣。其禍至於殞身，以及其父，𡸈不烈矣哉！不然杜釋大恶，何由而萌以符讖語也？[5b*4*10]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Nhi Liễn chi nhẫn tâm chí sát kì đệ, thiên luân diệt hĩ. Kì họa chí ư vẫn thân, dĩ cập kì phụ, khởi bất liệt hĩ tai! Bất nhiên Đỗ Thích đại ác, hà do nhi manh dĩ phù sấm ngữ dã?

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 冬，十月，秪候内人杜釋弑帝于宫庭。[5b*7*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Đông, thập nguyệt, Chi hậu nội nhân Đỗ Thích thí đế vu cung đình.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 定國公阮匐等誅之。[5b*7*15]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Định quốc công Nguyễn Bặc đẳng tru chi.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 先是釋爲桐䦕吏，夜卧橋上，忽流星入口，釋以爲休徵，遂萌弑心。[5b*8*5]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tiên thị Thích vi Đồng Quan lại, dạ ngọa kiều thượng, hốt lưu tinh nhập khẩu, Thích dĩ vi hưu trưng, toại manh thí tâm.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 至是，乘帝夜宴，醉卧庭 …… [5b*9*11]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Chí thị, thừa đế dạ yến, túy ngọa đình …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [5a] làm hoàng thái tử, phong con thứ là Toàn làm Vệ Vương. Tháng hai, mưa đá.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Mùa hạ, tháng sáu, nắng hạn.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Kỷ Mão, [Thái Bình] năm thứ 10 [979], (Tống Thái Bình Hưng Quốc năm thứ 4).

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Mùa xuân, Nam Việt Vương Liệt giết hoàng thái tử Hạng Lang. Liễn là con trưởng của vua, thuở hàn vi cùng chịu gian khổ, đến khi định yên thiên hạ, ý vua muốn truyền ngôi cho, mới phong làm Nam Việt Vương, lại từng xin mệnh và nhận tước phong của nhà Tống. Sau vua sinh con nhỏ là Hạng Lang, rất mực yêu quý, lập làm thái tử. Liễn vì vậy bất bình, sai người ngầm giết đi.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Nối ngôi dùng con đích là đạo thường muôn đời, bỏ đạo ấy, chưa từng không gây loạn. Cũng có khi nhân thời loạn mà lập Thái tử, thì trước hết chọn người có công, [5b] hoặc con đích trưởng quá ác phải bỏ thì sau mới lập con thứ. Thế là xử việc lúc biến mà vẫn được đúng đắn, người xưa vẫn từng làm. Nam Việt Vương Liễn là con trưởng, lại có công, chưa thấy lầm lỗi gì. Tiên hoàng yêu con thứ mà quên con trưởng, cho như thế mới đủ tỏ tình yêu quý, không biết như thế là làm hại con. Liễn lại nhẫn tâm, đến nỗi giết em, thiên đạo nhân luân mất hết, chuốc họa chết thiệt thân, còn liên lụy cả cha nữa, há chẳng rùng rợn lắm thay! Không thế thì tội đại ác của Đỗ Thích do đâu nảy ra để hợp với lời sấm được?

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Mùa đông, tháng mười, Chi hậu nội nhân Đỗ Thích¹ giết vua ở sân cung. Bọn Đinh quốc công Nguyễn Bặc bắt được đem giết. Trước đó Đỗ Thích làm chức lại ở Đồng Quan, đêm nằm trên cầu, bỗng thấy sao sa rơi vào miệng, Thích cho là điềm tốt, bèn nảy ra ý định giết vua. Đến đây, nhân lúc vua ăn yến ban đêm, say rượu nằm trong sân, …

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 ^⇡ 1 Cương mục chú: Đỗ Thích người xã Đại Đê, huyện Thiên Bản, nay là huyện Vụ Bản, tỉnh Hà Nam Ninh (CMTB1,8b).