Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Anh Tông Hoàng Đế [17a]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 又親行周覧山川形勢，要識民間疾苦、道理遠近，其保民守國䂓模見矣。[17a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … hựu thân hành chu lãm sơn xuyên hình thế, yếu thức dân gian tật khổ, đạo lí viễn cận, kì bảo dân thủ quốc quy mô kiến hĩ.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 又置射庭，令武臣日習戦攻之法，其詰戎講武謀謨見矣。[17a*2*11]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Hựu trí xạ đình, lệnh võ thần nhật tập chiến công chi pháp, kì cật nhung giảng vũ mưu mô kiến hĩ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 太子龍昶有罪廢之，立龍󰥤爲儲，副居東宫，使人心有所繋属。[17a*3*15]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Thái tử Long Xưởng hữu tội phế chi, lập Long Trát vi trữ, phó cư Đông cung, sử nhân tâm hữu sở hệ thuộc.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 疾大漸，皇后請復立龍昶，以禮義折之，不惑於婦人之言，仍力疾召憲誠受遺詔輔太子攝政事，付托得人，以防後患。卒之太后廢立之謀，終莫能行，上安下順，非其力󰊹？若夫高宗之不肖，當是之時，焉能逆覩哉？帝但順理行之而 …… [17a*5*3]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Tật đại tiềm, Hoàng hậu thỉnh phục lập Long Xưởng, dĩ lễ nghĩa triết chi, bất hoặc ư phụ nhân chi ngôn, nhưng lực tật triệu Hiến Thành thụ di chiếu phụ Thái tử nhiếp chính sự, phó thác đắc nhân, dĩ phòng hậu hoạn. Tốt chi Thái hậu phế lập chi mưu, chung mạc năng hành, thượng an hạ thuận, phi kì lực dư? Nhược phù Cao Tông chi bất tiêu, đương thị chi thời, yên năng nghịch đổ tai? Đế đãn thuận lí hành chi nhi …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 … [17a] lại thân đi xem khắp tình thế núi sông, muốn biết sự đau khổ của dân gian và đường đi xa¹ gần, về mặt giữ dân giữ nước, quy mô đã thấy rõ. Lại đặt Xạ Đình, sai các quan võ hàng ngày luyện tập phép đánh trận, về mặt sửa binh giảng võ, mưu lược đã thấy rõ. Thái tử Long Xưởng có tội thì phế đi mà lập Long Trát làm Thái tử, cho ở Đông cung, để lòng người có chỗ gắn bó. Đến khi ốm nặng, Hoàng hậu xin lập lại Long Xưởng, thì lấy lễ nghĩa mà bác bẻ, không mê hoặc lời nói của đàn bà, lại cố gượng gọi Hiến Thành nhận di chiếu giúp Thái tử quyền nhiếp chính sự, phó thác được người giỏi để phòng lo sau, rốt cuộc mưu phế lập của Thái hậu không thể làm được, trên yên dưới thuận, không phải là sức của Anh Tông sao? Còn như Cao Tông không phải là người hiền thì ngay lúc bấy giờ đã biết trước thế nào được? Vua chỉ thuận theo lẽ phải mà làm …

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 ^⇡ 1 Nguyên bản khắc nhầm chữ đạo lý với chữ 理 lý (lẽ) đúng ra là chữ 里 lý (dặm đường).