Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thái Tông Hoàng Đế [29a29b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 王裁决以聞，仍命以廣武殿為王聽獄訟所。[29a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … vương tài quyết dĩ văn, nhưng mệnh dĩ Quảng Vũ điện vi Vương thính ngục tụng sở.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 史臣吳士連曰：太子之職，問安侍膳之外，居府曰監國，行軍曰撫軍，如斯而已，未聞使之聽訟也。[29a*2*1]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Thái tử chi chức, vấn an thị thiện chi ngoại, cư phủ viết Giám quốc, hành quân viết Phủ quân, như tư nhi dĩ, vị văn sử chi thính tụng dã.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 夫訟乃有司之事。[29a*4*2]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Phù tụng nãi Hữu ti chi sự.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 太宗使開皇王行之，非其職矣。又廣武殿為王聽訟所，非其所矣。[29a*4*9]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Thái Tông sử Khai Hoàng vương hành chi, phi kì chức hĩ. Hựu Quảng Vũ điện vi Vương thính tụng sở, phi kì sở hĩ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 秋，八月，占城國守布政寨人布令、布哥蘭、沱星率其部属百餘人來附。[29a*6*1]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thu, bát nguyệt, Chiêm Thành quốc thủ Bố Chính trại nhân Bố Linh, Bố Kha Lan, Đà Tinh suất kì bộ thuộc bách dư nhân lai phó.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 冬，十月，設羅漢會于龍墀，大赦，免流人罪，復徒人之法，及天下税錢之半。[29a*7*10]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Đông, thập nguyệt, thiết La Hán hội vu Long Trì, đại xá, miễn lưu nhân tội, phục đồ nhân chi pháp, cập thiên hạ thuế tiền chi bán.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 先是，帝令工匠造雕佛千餘像，畫佛千餘軸，寶幡 [29a*9*1] 萬餘頂。[29b*1*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Tiên thị, đế lệnh công tượng tạo điêu phật thiên dư tượng, hoạ phật thiên dư trục, bảo phướn vạn dư đỉnh.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 至是工畢慶成也。[29b*1*4]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Chí thị công tất khánh thành dã.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 辛巳，三年（宋慶曆元年）。[29b*2*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Tân Tị, tam niên (Tống Khánh Lịch nguyên niên).

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 春，二月，有白雀集于禁庭。[29b*2*10]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Xuân, nhị nguyệt, hữu bạch tước tập vu cấm đình.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 夏，五月，置宫女皆品，皇后妃嬪十三，御女十八，樂妓一百有餘。[29b*2*21]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hạ, ngũ nguyệt, trí cung nữ giai phẩm, hoàng hậu phi tần thập tam, ngự nữ thập bát, nhạc kĩ nhất bách hữu dư.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 六月，殿前指揮使丁禄、馮律謀反。[29b*4*5]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Lục nguyệt, Điện tiền chỉ huy sứ Đinh Lộc, Phùng Luật mưu phản.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 詔捕禄、律及其黨下吏治。[29b*4*18]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Chiếu bổ Lộc, Luật cập kì đảng hạ lại trị.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 開皇王聽斷，禄、律並伏誅。[29b*5*10]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Khai Hoàng vương thính đoạn, Lộc, Luật tịnh phục tru.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 秋，九月，帝幸哥來捕象，又幸哥覽，還京師。[29b*6*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Thu, cửu nguyệt, đế hạnh Kha Lai bổ tượng, hựu hạnh Kha Lãm, hoàn kinh sư.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 冬，十月，帝幸僊逰山觀起慈氏天福院。[29b*6*17]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Đông, thập nguyệt, đế hạnh Tiên Du sơn quan khởi Từ Thị Thiên Phúc viện.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 及還，詔𭛁銅七十五百六十斤鑄彌勒佛，海清、功德二菩薩及鍾置于其院。[29b*7*15]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Cập hoàn, chiếu phát đồng thất thập ngũ bách lục thập cân chú Di Lặc phật, Hải Thanh, Công Đức nhị Bồ Tát cập chung trí vu kì viện.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 十一月，詔威明侯日光知乂安州。[29b*9*6]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Thập nhất nguyệt, chiếu Uy Minh hầu Nhật Quang tri Nghệ An châu.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 [29a] Vương xử đoán rồi tâu lên, lại cho lấy điện Quảng Vũ làm nơi Vương xử kiện.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Sứ thần Ngô Sĩ Liên nói: Chức việc của thái tử, ngoài việc thăm hỏi hầu cơm vua ra, khi ở lại giữ nước thì gọi là Giám quốc, khi đem quân đi thì gọi là Phủ quân, có thế mà thôi, chưa nghe thấy sai xử kiện bao giờ. Phàm xử kiện là việc của Hữu ty. Thái Tông sai Khai Hoàng Vương làm việc đó không phải là chức phận của thái tử, lại lấy điện Quảng Vũ làm nơi Vương xử kiện là không đúng chỗ.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Mùa thu, tháng 8, người giữ trại Bố Chính của nước Chiêm Thành là Bố Linh, Bố Kha, Lan Đà Tinh đem bộ thuộc hơn trăm người sang quy phụ.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Mùa đông, tháng 10, mở hội La Hán ở Long Trì, đại xá thiên hạ, tha tội lưu, tội đồ và một nửa tiền thuế cho thiên hạ. Trước đây, vua sai thợ tạc hơn nghìn pho tượng Phật, vẽ hơn nghìn bức tranh Phật, làm bảo phướn hơn [29b] một vạn lá. Đến đây xong việc, làm lễ khánh thành.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Tân Tỵ, [Càn Phu Hữu Đạo] năm thứ 3 [1041], (Tống Khánh Lịch năm thứ 1).

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Mùa xuân, tháng 2, có chim sẻ trắng đậu ở cấm đình.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Mùa hạ, tháng 5, đặt phẩm cấp các cung nữ, hoàng hậu và phi tần 13 người, ngự nữ 18 người, nhạc kỹ hơn 100 người.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Tháng 6, Điện tiền chỉ huy sứ Đinh Lộc và Phùng Luật mưu làm phản. Xuống chiếu bắt Lộc, Luật và bè đảng giao cho quan trị tội. Khai Hoàng Vương xét xử, bọn Lộc, Luật đều phải giết.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Mùa thu, tháng 9, vua ngự đến Kha Lai để bắt voi, lại ngự đến Kha Lãm, rồi về Kinh sư.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Mùa đông, tháng 10, vua ngự đến núi Tiên Du xem làm viện Từ Thị Thiên Phúc. Khi về, xuống chiếu phát 7.560 cân đồng trong kho để đúc tượng Phật Di Lặc và hai vị Bồ tát Hải Thanh và Công Đức cùng chuông để ở viện ấy.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Tháng 11, xuống chiếu cho Uy Minh hầu Nhật Quang¹ làm tri châu Nghệ An.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ^⇡ 1 Lý Nhật Quang: tước Uy Minh hầu, con thứ 8 của Lý Thái Tổ. Đại Việt sử lược (q2, 7a) chép là Minh Uy hầu.