Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thần Tông Hoàng Đế [37a37b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 杜慶献黃色鯧䰸魚（鯧音昌，䰸音公，即鯸魚也。）[37a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … Đỗ Khánh hiến hoàng sắc xương công ngư (xương âm xương, công âm công, tức hầu ngư dã).

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 帝已爲瑞，詔群臣稱賀。[37a*1*19]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Đế dĩ vi thụy, chiếu quần thần xưng hạ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 閤門使李奉恩上言：「彼微物爾，而陛下以爲瑞。[37a*2*4]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Cáp môn sứ Lý Phụng Ân thượng ngôn: “Bỉ vi vật nhĩ, nhi bệ hạ dĩ vi thụy.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 如麟鳯之來，則陛下以爲何物？」[37a*3*3]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Như lân phượng chi lai, tắc bệ hạ dĩ vi hà vật?”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 帝善其言。[37a*3*15]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Đế thiện kì ngôn.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 壬子，五年（宋紹興二年）。[37a*4*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Nhâm Tí, ngũ niên (Tống Thiệu Hưng nhị niên).

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 夏，四月，夜，皇龍自永光殿見于麗光宫。[37a*4*10]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Hạ, tứ nguyệt, dạ, hoàng long tự Vĩnh Quang điện hiện vu Lệ Quang cung.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 五月，朔，皇次長子天祿生，後封明道王；閏月，皇長女生，尋殤。[37a*5*4]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Ngũ nguyệt, sóc, Hoàng thứ trưởng tử Thiên Lộc sinh, hậu phong Minh Đạo Vương; nhuận nguyệt, Hoàng trưởng nữ sinh, tầm thương.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 是月，暴風覆延章舟。[37a*6*9]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Thị nguyệt, bạo phong phúc Diên Chương chu.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 秋，七月，占城國人具般等逃㱕其國，至日麗寨，人執送京師。[37a*7*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thu, thất nguyệt, Chiêm Thành quốc nhân Cụ Bàn đẳng đào quy kì quốc, chí Nhật Lệ trại, nhân chấp tống Kinh sư.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 八月，真臘、占城㓂乂安州。[37a*8*5]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Bát nguyệt, Chân Lạp, Chiêm Thành khấu Nghệ An châu.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 左羽林兵火頭杜廣献鯧䰸魚。[37a*8*15]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Tả Vũ Lâm binh Hỏa đầu Đỗ Quảng hiến xương công ngư.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 詔太尉楊英珥領清化 [37a*9*10] 府乂安州人擊真臘、占城，敗之。[37b*1*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Chiếu Thái úy Dương Anh Nhĩ lĩnh Thanh Hóa phủ Nghệ An châu nhân kích Chân Lạp, Chiêm Thành, bại chi.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 真登州牧黎法國献玄祿。[37b*1*13]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Chân Đăng châu mục Lê Pháp Quốc hiến huyền lộc.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 九月，奉衛都令火頭丁牛献白禄。[37b*2*5]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Cửu nguyệt, Phụng vệ đô Lệnh hỏa đầu Đinh Ngưu hiến bạch lộc.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 乂安州令書家陳留献占城人三。[37b*3*1]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Nghệ An châu Lệnh thư gia Trần Lưu hiến Chiêm Thành nhân tam.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 先是，其人常伏險要處，據乂安州人轉賣真臘國，留因設伏於其處，擒之以献。[37b*3*14]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tiên thị, kì nhân thường phục hiểm yếu xứ, cứ Nghệ An châu nhân chuyển mại Chân Lạp quốc, Lưu nhân thiết phục ư kì xứ, cầm chi dĩ hiến.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 冬，十月，遣員外郎李奉恩、奉議郎尹英槩如宋報聘。[37b*5*6]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Đông, thập nguyệt, khiển Viên ngoại lang Lý Phụng Ân, Phụng nghị lang Doãn Anh Khái như Tống báo sính.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 起感靈殿奉天閣。[37b*6*8]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Khởi Cảm Linh điện Phụng Thiên các.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 十二月，帝迎春于廣文亭，[37b*6*15] 慶成感靈殿，宴群臣。[37b*7*8]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Thập nhị nguyệt, đế nghinh xuân vu Quảng Văn đình, khánh thành Cảm Linh điện, yến quần thần.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 尙書李元坐罪死獄中，以其女章英次妃有過，故也。[37b*7*16]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Thượng thư Lý Nguyên tọa tội tử ngục trung, dĩ kì nữ Chương Anh thứ phi hữu quá, cố dã.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 宋封帝爲交趾郡王。[37b*8*18]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Tống phong đế vi Giao Chỉ quận vương.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 … [37a] Đỗ Khánh dâng cá xương công (tức là cá hầu)¹ sắc vàng. Vua cho là điềm lành, xuống chiếu cho các quan chúc mừng. Cáp môn sứ Lý Phụng Ân tâu rằng: ”Con cá ấy là vật nhỏ mọn mà bệ hạ lấy làm điềm lành. Nếu có lân phượng đến thì bệ hạ cho là vật gì?”. Vua khen lời nói phải.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Nhâm Tý, [Thiên Thuận] năm thứ 5 [1132], (Tống Thiệu Hưng năm thứ 2).

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Mùa hạ, tháng 4, đêm có rồng vàng từ điện Vĩnh Quang hiện ra ở cung Lệ Quang².

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Tháng 5, ngày mồng 1, hoàng thứ trưởng tửlà Thiên Lộc sinh, sau phong làm Minh Đạo Vương.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Tháng[5], nhuận, hoàng trưởng nữ sinh, rồi chết.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Tháng ấy, gió bão làm đắm thuyền Diên Chương.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Mùa thu, tháng 7, người nước Chiêm Thành là bọn Cụ Bàn trốn về nước, đến trại Nhật Lệ³ bị người trại ấy bắt được, giải về Kinh sư.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Tháng 8, Chân Lạp và Chiêm Thành đến cướp châu Nghệ An.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Hỏa đầu quân Tã Vũ Lâm và Đỗ Quảng dâng cá xương công.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Xuống chiếu cho Thái úy Dương Anh Nhĩ đem người ở phủ Thanh Hóa [37b] và châu Nghệ An đi đánh quân Chân Lạp và Chiêm Thành, phá tan.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Châu mục châu Chân Đăng là Lê Pháp Quốc dâng hươu đen.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Tháng 9, Lệnh hoả đầu ở đô Phụng vệ là Đinh Ngưu dâng hươu trắng.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 Lệnh thư gia châu Nghệ An là Trần Lưu dâng ba người Chiêm Thành. Trước đây bọn người này thường ẩn nấp ở chổ hiểm yếu, bắt người châu Nghệ An đem bán cho người nước Chân Lạp, Lưu đặt phục binh ở chổ ấy, bắt được đem dâng.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Mùa đông, tháng 10, sai Viên ngoại lang Lý Phụng Ân và Phụng nghị lang Doãn Anh Khái sang nước Tống đáp lễ.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 Dựng điện Cảm Linh và gác Phụng Thiên.

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 Tháng 12, vua đón xuân ở đình Quảng Văn. Khánh thành điện Cảm Linh, ban yến cho các quan.

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 Thượng thư Lý Nguyên bị tội, chết ở trong ngục, vì con gái của Nguyên là thứ phi Chương Anh có lỗi.

¶ 63 Leave a comment on paragraph 63 0 Nhà Tống phong vua làm Giao Chỉ Quận Vương.

¶ 64 Leave a comment on paragraph 64 0 ^⇡ 1 Xương công ngư: lời chú nguyên bản nói cá “xương công” tức là cá “hầu”. Cương mục cũng chép việc này, nhưng chua rằng “xương” và “công” là hai loài cá khác nhau. Cá Xương tức cá hầu, phần trên đầu gồ lên liền với sống lưng, mình tròn, chỉ có 1 xương sống, thịt mềm, ăn được; cá Công là loài cá giống như con cua, ăn được (CMCB4, 28b).

¶ 65 Leave a comment on paragraph 65 0 ^⇡ 2 Nguyên bản khắc sai nét chữ “cung” thành ra hình như chữ “quản”.

¶ 66 Leave a comment on paragraph 66 0 ^⇡ 3 Nhật Lệ: là tên sông ở tỉnh Quảng Bình, trại Nhật Lệ chỉ miền ấy.