Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thần Tông Hoàng Đế [41a41b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 下罪人。[41a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … hạ tội nhân.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 詔：京城内外三家爲保，察諸朝𤤻官職都，不得以其子與他人養育倚托權勢，家 [41a*1*4] 無官蔭，自犯者收捕奏文，不能察者同罪。[41a*2*17]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Chiếu: Kinh thành nội ngoại tam gia vi bảo, sát chư triều ban quan chức đô, bất đắc dĩ kì tử dữ tha nhân dưỡng dục, ỷ thác quyền thế, gia vô quan ấm, tự phạm giả thu bổ tấu văn, bất năng sát giả đồng tội.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 冬，十月，壬午，帝幸蒞仁行宮省歛。[41a*3*14]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đông, thập nguyệt, Nhâm Ngọ, đế hạnh Ly Nhân hành cung tỉnh liễm.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 乙丑，皇第二女生，候封瑞天公主。[41a*4*10]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Ất Sửu, Hoàng đệ nhị nữ sinh, hậu phong Thụy Thiên công chúa.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 十二月，帝還京師。[41a*5*6]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thập nhị nguyệt, đế hoàn Kinh sư.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 以守清化府御庫書家楊掌爲員外郎。[41a*5*13]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Dĩ thú Thanh Hóa phủ ngự khố thư gia Dương Chưởng vi Viên ngoại lang.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 戊午六年（十月以後英宗紹明元年，宋紹𦥷八年）。[41a*7*1]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Mậu Ngọ lục niên (thập nguyệt dĩ hậu Anh Tông Thiệu Minh nguyên niên, Tống Thiệu Hưng bát niên).

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 夏五月，内人火頭許炎献生金一塊，重六十六兩。[41a*7*20]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Hạ ngũ nguyệt, Nội nhân hỏa đầu Hứa Viêm hiến sinh kim nhất khối, trọng lục thập lục lượng.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 六月，旱，使入内左司郎中魏國寳召臣僚會議。[41a*8*13]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Lục nguyệt, hạn, sử Nhập nội tả ti lang trung Ngụy Quốc Bảo triệu thần liêu hội nghị.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 諸衛范信言 [41a*9*14] 請赴雩壇祈雨，從之。[41b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Chư vệ Phạm Tín ngôn thỉnh phó Vu đàn kì vũ, tòng chi.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 秋，七月，不雨。[41b*1*9]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Thu, thất nguyệt, bất vũ.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 帝命有司祈于雩壇及報天寺。[41b*1*14]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Đế mệnh hữu ti kì vu Vu đàn cập Báo Thiên tự.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 頒賜群臣冬衣。[41b*2*8]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Ban tứ quần thần đông y.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 九月，帝弗豫。[41b*2*14]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Cửu nguyệt, đế phất dự.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 立皇長子天祚爲皇太子。[41b*3*2]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Lập hoàng trưởng tử Thiên Tộ vi Hoàng thái tử.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 初，帝既立天祿爲嗣。[41b*3*12]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Sơ, đế ký lập Thiên Lộc vi tự.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 至是寝疾，感聖、日奉、奉聖三夫人育改立，乃遣人賂參知政事徐文通曰：「如受帝命草遺詔幸無棄三夫人。」[41b*4*2]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Chí thị tẩm tật, Cảm Thánh, Nhật Phụng, Phụng Thánh tam phu nhân dục cải lập, nãi khiển nhân lộ tham tri chính sự Từ Văn Thông viết: “Như thụ đế mệnh thảo di chiếu, hạnh vô khí tam phu nhân”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 文通許諾。[41b*6*5]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Văn Thông hứa nặc.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 及帝疾，篤命撰詔，文通雖受帝命，而志在三夫人，但秉筆不書。[41b*6*9]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Cập đế tật, đốc mệnh soạn chiếu, Văn Thông tuy thụ đế mệnh, nhi chí tại tam phu nhân, đản bỉnh bút bất thư.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 俄而三夫人至，哽（音粳，悲塞也）咽流涕曰：「妾等聞之，古之嗣位，立嫡不立󰱃。[41b*7*14]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Nga nhi tam phu nhân chí, ngạnh (âm canh, bi tắc dã) yết lưu thế viết: “Thiếp đẳng văn chi, cổ chi tự vị, lập đích bất lập thứ.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 天祿嬖人之子，苟使嗣位，其母必僣，則妬害 …… [41b*9*3]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Thiên Lộc bế nhân chi tử, cẩu sử tự vị, kì mẫu tất tiếm, tắc đố hại …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 … [41a] người có tội trong nước.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Xuống chiếu rằng: Trong ngoài kinh thành cứ ba nhà làm một bảo, để giám sát các quan chức đô coi triều ban không được đem con mình cho người khác nuôi làm con để nhờ cậy nhà quyền thế. Kẻ nào không có quan ấm¹ mà can phạm thì bắt giữ tâu lên. Người một bảo mà không giám sát nhau thì cùng một tội với can phạm.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Mùa đông, tháng 10, ngày Nhâm Ngọ, vua ngự đến hành cung Ly Nhân xem gặt.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Ngày Ất Sửu, hoàng nữ thứ hai sinh, sau phong làm Thụy Thiên công chúa.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Tháng 12, vua về đến Kinh sư.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Cho Ngự khố thư gia coi phủ Thanh Hóa là Dương Chưởng làm Viên ngoại lang.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Mậu Ngọ, [Thiên Chương Bảo Tự] năm thứ 6 [1138], (từ tháng 10 về sau là niên hiệu của Anh Tông, Thiệu Minh năm thứ 1; Tống Thiệu Hưng năm thứ 8).

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Mùa hạ, tháng 5, Nội nhân hoả đầu là Hứa Viêm dâng một khối vàng sống nặng 66 lạng.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Tháng 6, hạn, sai Nhập nội tả ty lang trung là Ngụy Quốc Bảo triệu các quan hội bàn. Chư vệ là Phạm Tín [41b] xin đến Vu đàn làm lễ cầu mưa. Vua y theo.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Mùa thu, tháng 7, không mưa. Vua sai Hữu ty làm lễ cầu ở Vu đàn và chùa Báo Thiên.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Ban cho các quan áo mùa đông.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Tháng 9, vua không khoẻ.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Lập Hoàng trưởng tử Thiên Tộ làm Hoàng thái tử. Trước vua đã lập Thiên Lộc làm con nối. Đến đây ốm, ba phu nhân là Cảm Thánh, Nhật Phụng và Phụng Thánh muốn đổi lập thái tử khác, mới sai người đam của đút cho Tham tri chính sự Từ Văn Thông, nói rằng nếu có vâng mệnh thảo di chiếu thì chớ bỏ lời của ba phu nhân. Văn Thông nhận lời. Đến khi vua ốm nặng, sai soạn thảo di chiếu, Văn Thông tuy vâng mệnh vua, nhưng nhớ lời dặn của ba phu nhân, cứ cầm bút mà không viết. Một lát ba phu nhân đến, khóc lóc nghẹn ngào nói rằng: “Bọn thiếp nghe rằng đời xưa lập con nối ngôi thì lập con đích chứ không lập con thứ. Thiên Lộc là con của người thiếp được vua yêu, nếu cho nối ngôi thì người mẹ tất sẽ tiếm lấn, sinh lòng nghen ghét làm hại, …

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 ^⇡ 1 Quan ấm: theo chế độ cũ, con cháu các nhà quan có công với triều đình hoặc chết vì việc nước, được bổ làm quan, gọi là quan ấm.