Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Anh Tông Hoàng Đế [BK6, 14a14b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 羮吹齏」為戒。[14a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … canh xuy tê” vi giới.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 訓煉士卒習爾弓矢，使人人逄𫎇家家后羿，梟必烈之頭於闕下，腐雲南之肉於藁街，不惟余之采邑永為青氊，而爾等之俸禄亦終身之受賜；不惟余之家小得安床蓐，而爾等之妻孥亦百年之偕老；不惟余之宗廟萬世祀享，而汝等之祖父亦春秋之血食；不惟余之今生得志，而汝等百年之下芳名不朽；不惟余之美謚永垂，而汝等之姓名亦遺芳於青史矣？[14a*1*6]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Huấn luyện sĩ tốt tập nhĩ cung thỉ, sử nhân nhân Bàng Mông gia gia Hậu Nghệ, kiêu Tất Liệt chi đầu ư khuyết hạ, hủ Vân Nam chi nhục ư Cảo Nhai, bất duy dư chi thái ấp vĩnh vi thanh chiên, nhi nhĩ đẳng chi bổng lộc diệc chung thân chi thụ tứ; bất duy dư chi gia tiểu đắc an sàng nhục, nhi nhĩ đẳng chi thê nô diệc bách niên chi giai lão; bất duy dư chi tông miếu vạn thế tự hưởng, nhi nhữ đẳng chi tổ phụ diệc xuân thu chi huyết thực; bất duy dư chi kim sinh đắc chí, nhi nhữ đẳng bách niên chi hạ phương danh bất hủ; bất duy dư chi mĩ thụy vĩnh thùy, nhi nhữ đẳng chi tính danh diệc di phương ư thanh sử hĩ?

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 當此之時，汝等雖欲不為娛樂得乎？今余歷撰諸家兵法，為一書名曰 [14a*8*12] 《兵書要畧》。[14b*1*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đương thử chi thời, nhữ đẳng tuy dục bất vi ngu lạc đắc hồ? Kim dư lịch soạn chư gia binh pháp, vi nhất thư danh viết Binh thư yếu lược.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 汝等或䏻專習是書，受余教誨，是夙世之臣主也；或暴棄是書，違余教誨是夙世之仇讐也。[14b*1*5]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Nhữ đẳng hoặc năng chuyên tập thị thư, thụ dư giáo hối, thị túc thế chi thần chủ dã; hoặc bạo khí thị thư, vi dư giáo hối, thị túc thế chi cừu thù dã.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 何則？𫎇韃乃不共戴天之讐，汝等既恬然不以雪恥為念，不以除兇為心，而又不教士卒，是倒戈迎降，空拳受敵，使平虜之後，萬世遺羞，尚何靣目立於天地襨戴之間耶。[14b*3*2]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Hà tắc? Mông Thát nãi bất cộng đái thiên chi cừu, nhữ đẳng ký điềm nhiên bất dĩ tuyết xỉ vi niệm, bất dĩ trừ hung vi tâm, nhi hựu bất giáo sĩ tốt, thị đảo qua nghênh hàng, không quyền thụ địch, sử bình lỗ chi hậu, vạn thế di tu, thượng hà diện mục lập ư thiên địa phức đái chi gian gia.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 故欲汝等明知余心，因筆以檄云。」[14b*6*10]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Cố dục nhữ đẳng minh tri dư tâm, nhân bút dĩ hịch vân”.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 又集諸家兵法為八卦九宫圖名曰《萬刧宗秘傳書》。[14b*7*4]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Hựu tập chư gia binh pháp vi bát quái cửu cung đồ danh viết Vạn Kiếp tông bí truyền thư.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 仁惠王󰆑餘序之曰：「夫善師者不陣善陣者不戰，善戰者不敗，善敗者不死。[14b*8*5]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nhân Huệ Vương Khánh Dư tự chi viết: “Phu thiện sư giả bất trận, thiện trận giả bất chiến, thiện chiến giả bất bại, thiện bại giả bất tử.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 昔皋陶作士 …… [14b*9*15]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Tích Cao Đào tác sĩ …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 …[14a] canh nóng mà thổi rau nguội”¹ làm răn sợ. Hãy huấn luyện quân sĩ, tập dượt cung tên, khiến cho người người giỏi như Bàng Mông², nhà nhà đều là Hậu Nghệ, để có thể bêu đầu Hốt Tất Liệt dưới cửa khuyết, phơi xác Vân Nam Vương ở Cảo Nhai³. Như vậy, chẳng những thái ấp của ta mãi mãi lưu truyền, mà bổng lộc các ngươi cũng đời đời được hưởng, chẳng những gia quyến của ta được yên ấm gối chăn, mà vợ con các ngươi cũng được bách niên giai lão, chẳng những tông miếu của ta được muôn đời tế lễ, mà ông cha các ngươi cũng được thờ cúng quanh năm, chẳng những thân ta kiếp này đắc chí, mà các ngươi trăm năm về sau tiếng thơm vẫn còn. Chẳng những danh hiệu ta lưu truyền mãi mãi, mà họ tên các ngươi cũng sử sách lưu thơm. Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi không muốn vui thú phỏng có được không?

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Nay ta chọn binh pháp các nhà, soạn thành một quyển, gọi là [14b] Binh thư yếu lược. Các ngươi nếu biết chuyên tập tập sách, theo lời ta dạy bảo, thì trọn đời là tôi chủ, nhược bằng khinh bỏ sách này, trái lời ta dạy bảo, thì trọn đời là cừu thù.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Vì sao vậy? Vì giặc Mông Thát là kẻ thù không đội trời chung, mà các người cứ điềm nhiên không nghĩ rửa nhục, không lo trừ hung, lại không dạy quân sĩ, thế là quay mũi giáo mà chịu đầu hàng, giơ tay không mà chịu thua giặc, khiến cho sau khi dẹp giặc, muôn đời để nhơ, thì còn mặt mũi nào đứng trong cõi trời che đất chở nữa? Cho nên, ta viết bài hịch này để các ngươi biết rõ lòng ta!”.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Quốc Tuấn lại sưu tập binh pháp các nhà, làm thành Bát quái cửu cung đồ, đặt tên là Vạn Kiếp tông bí truyền thư. Nhân Huệ Vương Khánh Dư viết bài tựa cho sách ấy như sau:

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 “Người giỏi cầm quân thì không cần bày trận, người giỏi bày trận thì không cần phải đánh, người giỏi đánh thì không thua, người khéo thua thì không chết.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ngày xưa Cao Dao làm sĩ …

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 ^⇡ 1 Câu ở Sở từ: “Kẻ sợ canh nóng thường thổi cả rau nguội”.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 ^⇡ 2 Bàng Mông, Hậu Nghệ: là hai nhân vật bắn cung giỏi trong thần thoại Trung Quốc.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 ^⇡ 3 Vốn là nơi trú ngụ của các vua “man di” khi vào chầu vua Hán ở Trường An. Ở đây chỉ nơi dành cho các sứ bộ nhà Nguyên lưu trú trong kinh thành bấy giờ.