Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Anh Tông Hoàng Đế [BK6, 23a23b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 魂同㱕，始入火壇。[23a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … hồn đồng quy, thủy nhập hỏa đàn.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 占人從之，克終以輕舟奪之以㱕，遂與之私通，遲回海道，日久始至京都。[23a*1*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Chiêm nhân tòng chi, Khắc Chung dĩ khinh chu đoạt chi dĩ quy, toại dữ chi tư thông, trì hồi hải đạo, nhật cửu thủy chí Kinh đô.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 興讓大王惡之，每見克終，則逆罵曰：「此人於國不祥。[23a*2*17]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hưng Nhượng Đại vương ác chi, mỗi kiến Khắc Chung, tắc nghịch mạ viết: “Thử nhân ư quốc bất tường.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 其姓名曰陳克終，[23a*3*18] 陳家欲終於此人耶。」[23a*4*6]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Kì tính danh viết Trần Khắc Chung, Trần gia dục chung ư thử nhân da”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 克終常畏避之。[23a*4*14]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Khắc Chung thường úy tị chi.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 史臣吳士連曰：甚矣哉！[23a*5*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Thậm hĩ tai!

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 陳克終之姦邪也，非惟於此為狗彘之行，後黨文憲𨺻國父上宰以叛逆，寃死者百餘人，而以富貴終。[23a*5*10]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Trần Khắc Chung chi gian tà dã, phi duy ư thử vi cẩu trệ chi hành, hậu đảng Văn Hiến hãm Quốc phụ thượng tể dĩ phản nghịch, oan tử giả bách dư nhân, nhi dĩ phú quý chung.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 孔子曰：「罔之生幸而免者歟。」然而身死之後，紹武家奴𭛁其屍，而碎斬之，則聖人之言為尤信。[23a*7*13]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Khổng Tử viết: “Võng chi sinh hạnh nhi miễn giả dư”. Nhiên nhi thân tử chi hậu, Thiệu Vũ gia nô phát kì thi, nhi toái trảm chi, tắc thánh nhân chi ngôn vi vưu tín.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 饑。[23b*1*2]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Cơ.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 戊申，十六年（元武宗海山至大元年）。春，正月，以張漢超為翰林學士。[23b*2*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Mậu Thân, thập lục niên (Nguyên Vũ Tông Hải Sơn Chí Đại nguyên niên). Xuân, chính nguyệt, dĩ Trương Hán Siêu vi Hàn lâm học sĩ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 秋，八月，十八日，玄珍公主自占城回。[23b*3*5]）

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Thu, bát nguyệt, thập bát nhật, Huyền Trân công chúa tự Chiêm Thành hồi.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 上皇命化州寨主送行船占人三百各回本國。[23b*3*19]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thượng hoàng mệnh Hóa Châu trại chủ tống hành thuyền Chiêm nhân tam bách các hồi bản quốc.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 冬，十一月，朔，日重暈。[23b*4*19]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Đông, thập nhất nguyệt, sóc, nhật trùng vựng.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 三日，上皇崩于安子山卧雲庵。[23b*5*9]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tam nhật, Thượng hoàng băng vu Yên Tử sơn Ngọa Vân am.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 時上皇出家，居安子山之紫霄峯，自號竹林大士。[23b*6*2]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Thời Thượng hoàng xuất gia, cư Yên Tử sơn chi Tử Tiêu phong, tự hiệu Trúc Lâm đại sĩ.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 其姊天瑞病革，下山徃視，之謂曰：「姊若時至自去見㝠間問事，則應之曰：願少待我弟竹林大士且至。」[23b*7*2]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Kì tỷ Thiên Thụy bệnh cách, hạ sơn vãng thị chi, vị viết: “Tỷ nhược thời chí tự khứ kiến minh gian vấn sự, tắc ứng chi viết: Nguyện thiểu đãi ngã đệ Trúc Lâm đại sĩ thả chí”.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 言訖還山，嘱侍者法螺以後事，奄然坐化，天 …… [23b*9*3]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Ngôn hất hoàn sơn, chúc thị giả Pháp Loa dĩ hậu sự, yểm nhiên tọa hóa, Thiên …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 … [23a] hồn cùng về, rồi sẽ vào giàn thiêu”.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Người Chiêm nghe theo.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Khắc Chung dùng thuyền nhẹ cướp lấy công chúa đem về, rồi tư thông với công chúa, đi đường biển loanh quanh chậm chạp, lâu ngày mới về đến kinh đô.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Hưng Nhượng Đại Vương ghét lắm, mỗi khi thấy Khắc Chung thì mắng phủ đầu:

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 “Thằng này là điểm chẳng lành đối với nhà nước. Họ tên nó là Trần Khắc Chung¹ thì nhà Trần rồi mất về nó chăng?”. Khắc Chung thường sợ hãi né tránh.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Thói gian tà của Trần Khắc Chung thực quá quắt lắm! Không những hắn giở trò chó lợn ở đây mà sau này còn vào hùa với Văn Hiến vu hãm quốc phụ thượng tể² vào tội phản nghịch, làm chết oan đến hơn trăm người. Thế mà hắn được trọn đời phú quý. Khổng Tử nói: Kẻ gian tà được sống sót là may mà thoát tội chăng?”.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Song, sau khi hắn chết, gia nô của Thiệu Vũ [Vương]³ đào xác hắn lên mà vằm nhỏ ra thì lời thánh nhân càng đáng tin.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 [23b] Đói.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Mậu Thân, [Hưng Long] năm thứ 16 [1308], (Nguyên Vũ Tông Hải Sơn, Chí Đại năm thứ 1).

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Mùa xuân, tháng giêng, lấy Trương Hán Siêu làm Hàn lâm học sĩ.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Mùa thu, tháng 11, ngày mồng 1, mặt trời có hai quầng.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Ngày mồng 3, Thượng hoàng băng ở am Ngọa Vân núi Yên Tử.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Bấy giờ Thượng hoàng xuất gia, tu ở ngọn Tử Tiêu núi Yên Tử, tự hiệu là Trúc Lâm đại sĩ⁴. Bà chị là Thiên Thụy ốm nặng, Thượng hoàng xuống núi, tới thăm và bảo:

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 “Nếu chị đã đến ngày đến giờ thì cứ đi, thấy âm phủ có hỏi thì trả lời rằng: Xin đợi một chút, em tôi là Trúc Lâm đại sĩ sẽ tới ngay”.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Nói xong, Thượng hoàng trở về núi, dặn dò người hầu là Pháp Loa⁵ các việc về sau, rồi bỗng nhiên ngồi mà hóa. Thiên …

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 ^⇡ 1 ”Trần Khắc Chung” theo tiếng Hán có nghĩa là nhà Trần sắp chấm dứt.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 ^⇡ 2 Tức Huệ Vũ đại vương Trần Quốc Chẩn.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 ^⇡ 3 Thiệu Vũ Vương là con của Quốc Chẩn.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 ^⇡ 4 Thượng hoàng Nhân Tông là tổ thứ nhất của phái Thiền Trúc Lâm đời Trần.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 ^⇡ 5 Sư Pháp Loa trước là đệ tử của Trúc Lâm đại sĩ, sau trở thành vị tổ thứ hai của phái Trúc Lâm.