Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Anh Tông Hoàng Đế [BK6, 2a2b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 使者，臣不敢辭。[2a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … sứ giả, thần bất cảm từ.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 如拜司徒，則臣不感奉詔。[2a*1*7]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Như bái Tư đồ, tắc thần bất cảm phụng chiếu.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 况官家遠征，光啓扈從，而陛下自行封拜，上下情義恐有未安，不愜官家及光啓之意。[2a*1*17]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Huống Quan gia viễn chinh, Quang Khải hộ tòng, nhi bệ hạ tự hành phong bái, thượng hạ tình nghĩa khủng hữu vị an, bất thiếp Quan gia cập Quang Khải chi ý.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 俟駕回拜命未晚。」[2a*3*12]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Sĩ giá hồi bái mệnh vị vãn”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 及聖宗回，事遂寝。盖二人素不相協也。[2a*3*19]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Cập Thánh Tông hồi, sự toại tẩm. Cái nhị nhân tố bất tương hiệp dã.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 一日，國峻自萬刧來，光啓下船博戲，竟日乃回。[2a*4*15]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Nhất nhật, Quốc Tuấn tự Vạn Kiếp lai, Quang Khải hạ thuyền bác hí, cánh nhật nãi hồi.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 又光啓性憚洗浴，國峻好薰浴，嘗戲光啓身体汚垢，請浴之。[2a*5*14]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Hựu Quang Khải tính dạn tẩy dục, Quốc Tuấn hảo huân dục, thường hí Quang Khải thân thể ô cấu, thỉnh dục chi.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 乃解光啓衣，以清水香澡洗。[2a*6*18]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nãi giải Quang Khải y, dĩ thanh thủy hương tảo tẩy.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 曰：「今日得洗上相。」[2a*7*10]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Viết: “Kim nhật đắc tẩy Thượng tướng”.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 光啓亦曰：「今日得國公洗澡。」[2a*7*17]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Quang Khải diệc viết: “Kim nhật đắc Quốc công tẩy tảo”.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 自此交歡情好愈篤。[2a*8*9]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Tự thử giao hoan tình hảo dũ đốc.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 身為相将，夾輔王室，二公為稱首。[2a*8*17]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thân vi tướng tương, giáp phụ vương thất, nhị công vi xưng thủ.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 光啓嗜學䏻詩，有《樂道 [2a*9*11] 集》行于世。[2b*1*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Quang Khải thị học năng thi, hữu Lạc đạo tập hành vu thế.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 子文肃王道載亦以文學名于時，上皇厚愛，異諸從弟。[2b*1*5]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tử Văn Túc vương Đạo Tái diệc dĩ văn học danh vu thời, Thượng hoàng hậu ái, dị chư tòng đệ.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 時，上皇幸羽林，逰石窰、石嶺之口狹隘。[2b*2*7]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Thời, Thượng hoàng hạnh Vũ Lâm, du thạch diêu, thạch lĩnh chi khẩu hiệp ải.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 上皇御小舟，宣慈太后在船尾，召文肃王登船首，止許一夫丁掉而已。[2b*3*3]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Thượng hoàng ngự tiểu chu, Tuyên Từ Thái hậu tại thuyền vĩ, triệu Văn Túc vương đăng thuyền thủ, chỉ hứa nhất phu đinh trạo nhi dĩ.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 及出家時，法御将出，廷道載入聖慈宫養德殿，賜坐食海味，賦詩曰：「紅濕剥龜脚，黄香炙馬鞍，山僧持淨戒，同坐不同飧。」[2b*4*11]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Cập xuất gia thời, pháp ngự tương xuất, đình Đạo Tái nhập Thánh Từ cung Dưỡng Đức điện, tứ tọa thực hải vị, phú thi viết: “Hồng thấp bác quy cước, Hoàng hương chích mã an, Sơn tăng trì tịnh giới, Đồng tọa bất đồng san”.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 其親信寵異如此，欲大用之，而天不假以年。[2b*6*19]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Kì thân tín sủng dị như thử, dục đại dụng chi, nhi thiên bất giả dĩ niên.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 孫威肃公文壁，明宗時太保；曾孫章肃國上侯元旦，藝宗時司徒，亦有顯名。[2b*7*17]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Tôn Uy Túc công Văn Bích, Minh Tông thời Thái bảo; tăng tôn Chương Túc quốc thượng hầu Nguyên Đán, Nghệ Tông thời Tư đồ, diệc hữu hiển danh.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 德澤深厚，與王室相為始終焉。[2b*9*8]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Đức trạch thâm hậu, dữ vương thất tương vi thủy chung yên.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 … [2a] sứ giả, thần không dám từ chối, còn như phong thần làm Tư đồ thì thần không dám vâng chiếu. Huống chi Quan gia đi đánh giặc xa, Quang Khải theo hầu mà bệ hạ lại tự ý phong chức, thì tình nghĩa trên dưới, e có chỗ chưa ổn, sẽ không làm vui lòng Quan gia và Quang Khải. Đợi khi xa giá trở về, sẽ xin vâng mệnh cũng chưa muộn”.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Đến khi Thánh Tông trở về, việc ấy lại bỏ đấy, vì hai người vốn không ưa nhau.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Một hôm, Quốc Tuấn từ Vạn Kiếp tới, Quang Khải xuống thuyền chơi suốt ngày mới trở về. Lại Quang Khải vốn sợ tắm gội, Quốc Tuấn thì thích tắm thơm, từng đùa bảo Quang Khải:

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 “Mình mẩy cáo bẩn, xin tắm giùm”, rồi cởi áo Quang Khải ra, dùng nước thơm tắm cho ông và nói:

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 “Hôm nay được tắm cho Thượng tướng”.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Quang Khải cũng nói: “Hôm nay được Quốc công tắm rửa cho”.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Từ đó, tình nghĩa qua lại giữa hai người càng thêm mặn mà. Bản thân làm tướng văn, tướng võ, giúp rập nhà vua, hai ông đứng hàng đầu.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Quang Khải ham học hay thơ, có Lạc đạo [2b] tập lưu hành ở đời. Con ông là Văn Túc Vương Đạo Tái cũng nổi tiếng về văn học thời đó, được Thượng hoàng ưu ái hơn các em thúc bá khác.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Bấy giờ, Thượng hoàng đến Vũ Lâm¹ vào chơi hang đá, cửa núi đá hẹp, thượng hoàng ngự chiếc thuyền nhỏ, Tuyên Từ thái hậu ngồi đằng đuôi thuyền, gọi Văn Túc Vương lên mũi thuyền, chỉ để một người chèo thuyền thôi. Đến khi thượng hoàng xuất gia, sắp ra đi, mời Đạo Tái vào điện Dưỡng Đức cung Thánh Từ cho ngồi ăn các món hải vị, làm thơ rằng:

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Hồng thấp bác quy cước,

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Hoàng hương chích mã an,

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Sơn tăng trì tịnh giới,

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Đồng tọa bất đồng xan.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 (Quy cước² bóc đỏ ướt,

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Mã yên nướng vàng thơm,

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Sơn tăng giữ trai giới,

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 Cùng ngồi chẳng cùng ăn).

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Tin yêu, quý mến Đạo Tái đến như vậy, định dùng ông vào chức to, nhưng trời không cho sống lâu. Cháu [Quang Khải] là Uy Túc công Văn Bích làm Thái bảo thời Minh Tông, chắt là Chương Túc quốc thượng hầu Nguyên Đán là Tư đồ đời Nghệ Tông cũng có danh tiếng. Đức trạch [của Quang Khải] thực sâu dày, cùng hưởng phúc với nhà vua từ trước đến sau.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 ^⇡ 1 Tức là xã Vũ Lâm huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 ^⇡ 2 Quy cước, mã yên: là hai món ăn. Quy cước là món sò huyết, mã yên: chưa rõ món gì.