Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Dụ Tông Hoàng Đế (Phụ: Hôn Đức Công Dương Nhật Lễ) [BK7, 27a27b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 邊防，以北地亂，明漢相爭，屯南寕龍州故也。[27a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … biên phòng, dĩ Bắc địa loạn, Minh Hán tương tranh, đồn Nam Ninh Long Châu cố dã.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 〇時，清化人韶寸為諒江防禦使，統諒江軍屯東平江，善撫軍士，軍中樂之。[27a*1*19]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 〇 Thời, Thanh Hóa nhân Thiều Thốn vi Lạng Giang phòng ngự sứ, thống Lạng Giang quân đồn Đông Bình giang, thiện phủ quân sĩ, quân trung lạc chi.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 後以弟驕點，連坐落職。[27a*3*9]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hậu dĩ đệ kiêu điểm, liên tọa lạc chức.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 軍中為之語曰：「天不知寃韶公失官。」及治裝将歸，又為語曰：「韶公之歸，使我心悲。」[27a*3*18]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Quân trung vi chi ngữ viết: “Thiên bất tri oan, Thiều công thất quan”. Cập trị trang tương quy, hựu vi ngữ viết: “Thiều công chi quy, sử ngã tâm bi”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 朝廷聞之復其官，軍中又為語曰：「天知其寃，韶公得官。」未幾卒[27a*5*11]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Triều đình văn chi phục kì quan, quân trung hựu vi ngữ viết: “Thiên tri kì oan, Thiều công đắc quan”. Vị cơ tốt.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 〇明慈皇太妃薨 [27a*6*17]（妃藝宗生母也）。

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 〇 Minh Từ Hoàng thái phi hoăng (phi Nghệ Tông sinh mẫu dã).

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 丙午，九年（元至正二十六年）。春，正月，命左僕射曾寬、右僕射黎适閲定清化帳籍。[27a*7*4]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Bính Ngọ, cửu niên (Nguyên Chí Chính nhị thập lục niên). Xuân, chính nguyệt, mệnh Tả bộc xạ Tăng Khoan, Hữu bộc xạ Lê Quát duyệt định Thanh Hóa trướng tịch.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 （适清化人，少遊京師，其友人使燕京，适送詩云：「驛路 [27a*9*10] 三千君據鞍，海門十二我還山，中朝使者煙波客，君得功名我得閑。」識者知适貴，果登科，驟過其先友人。）[27b*1*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 (Quát Thanh Hóa nhân, thiếu du Kinh sư, kì hữu nhân sử Yên Kinh, Quát tống thi vân: “Dịch lộ tam thiên quân cứ an, Hải môn thập nhị ngã hoàn sơn, Trung triều sứ giả yên ba khách, Quân đắc công danh ngã đắc nhàn”. Thức giả tri thích tương quý, quả đăng khoa, sậu quá kì tiên hữu nhân).

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 〇三月，占人冦臨平府，府官范阿葱擊敗之。[27b*2*4]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 〇 Tam nguyệt, Chiêm nhân khấu Lâm Bình phủ, phủ quan Phạm A Song kích bại chi.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 授阿葱臨平府大知府行軍守禦使。[27b*3*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Thụ A Song Lâm Bình phủ Đại tri phủ hành quân thủ ngự sứ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 〇夏，四月，詔諸路安撫使收捕道刧。[27b*3*16]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 〇 Hạ, tứ nguyệt, chiếu chư lộ An phủ sứ thu bổ đạo kiếp.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 六月，帝禦小舟幸米所鄕少尉陳吾郎家，三更乃回。[27b*4*11]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Lục nguyệt, Đế ngự tiểu chu hạnh Mễ Sở hương Thiếu úy Trần Ngô Lang gia, tam canh nãi hồi.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 至褚家江被盗，失寶壐寶劎。[27b*5*12]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Chí Chử Gia giang bị đạo, thất bảo tỉ bảo kiếm.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 自知業短，益縱為逸樂焉。[27b*6*4]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tự tri nghiệp đoản, ích tung vi dật lạc yên.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 〇是歲，漢亡。[27b*6*15]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 〇 Thị tuế, Hán vong.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 丁未，十年（元至正二十七年）。冬，十二月，以明字陳世興為統軍行遣同知尚書左司事，杜子平副之，伐占城。[27b*7*1]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Đinh Mùi, thập niên (Nguyên Chí Chính nhị thập thất niên). Đông, thập nhị nguyệt, dĩ Minh tự Trần Thế Hưng vi Thống quân hành khiển Đồng tri thượng thư tả ti sự, Đỗ Tử Bình phó chi, phạt Chiêm Thành.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 拜恭定王暊左相國，加封大王。[27b*9*2]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 〇 Bái Cung Định vương Phủ Tả tướng quốc, gia phong Đại vương.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 〇是歲元亡。[27b*9*15]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 〇 Thị tuế, Nguyên vong.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [27a] biên phòng, vì đất Bắc có loạn, Minh, Hán tranh nhau¹, đóng binh ở Nam Ninh, Long Châu.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Bấy giờ có Thiều Thốn người Thanh Hóa, làm phòng ngự sứ Lạng Giang, thống lĩnh quân Lạng Giang, đóng ở sông Đông Bình, khéo vỗ về quân sĩ, trong quân ai cũng thích ông ta. Sau vì em trai kiêu ngạo làm bậy, ông bị tội lây, mất chức. Trong quân làm câu ca về ông: “Trời chẳng thấu oan, ông Thiều mất quan”. Đến khi ông sửa soạn hành trang ra về, chúng lại làm câu ca: “Ông Thiều trở về, lòng ta tái tê”. Triều đình nghe biết chuyện ấy, khôi phục quan chức cho ông, trong quân lại có câu ca: “Trời đã thấu oan, ông Thiều lại làm quan”. Ít lâu sau, ông chết.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Minh Từ Hoàng Thái phi mất (phi là mẹ đẻ của Nghệ Tông).

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Bính Ngọ, [Đại Trị] năm thứ 9 [1366], (Nguyên Chí Nguyên năm thứ 26).

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Mùa xuân, tháng giêng, sai Tả bộc xạ Tăng Khoan, Hữu bộc xạ Lê Quát xét duyệt sổ đinh Thanh Hóa. (Quát là người Thanh Hóa hồi trẻ ra chơi kinh sư, gặp khi bạn ông được cử đi sứ Kinh Yên, Quát tặng bạn bài thơ rằng:

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Dịch lộ [27b] tam thiên quân cư an,

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Hải môn thập nhị ngã hoàn san.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Trung triều sứ giả yên ba khách,

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Quân đắc công danh, ngã đắc nhàn.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 (Đường trạm ba ngàn, anh ruổi ngựa,

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Mười hai cửa biển, tớ về ngàn.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Kẻ sang sứ Bắc, người mây nước,

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Anh được công danh, tớ được nhàn.)

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Người thức giả biết Quát sau này sẽ quý hiển. Quả nhiên, Quát thi đỗ, thăng chức nhanh chóng, vượt người bạn kia).

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Tháng 3, người Chiêm cướp phủ Lâm Bình. Quan phủ Phạm A Song đánh bại chúng. Thăng A Song làm Đại tri phủ Lâm Bình, Hành quân thủ ngự sứ.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Mùa hạ, tháng 4, xuống chiếu cho An phủ sứ các lộ đi bắt giặc cướp.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Tháng 6, vua ngự thuyền nhỏ đến chơi nhà Thiếu úy Trần Ngô Lang ở hương Mễ Sở², đến canh ba mới về. khi tới sông Chử Gia³ bị cướp mất ấn báu, gươm báu. vua tự biết mình không sống lâu, càng thả sức chơi bời.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Năm ấy, Hán mất nước⁴.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Đinh Mùi, [Đại Trị] năm thứ 10 [1367], (Nguyên Chí Chính năm thứ 27).

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Mùa đông, tháng 12, lấy Minh tự Trần Thế Hưng làm Thống quân hành khiển đồng tri thượng thư tả ty sự, Đỗ Tử Bình làm phó, đi đánh Chiêm Thành.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 Phong Cung Định Vương Phủ làm Tả tướng quốc, gia phong Đại Vương.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Năm này nhà Nguyên mất.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 ^⇡ 1 Minh: tức chu Nguyên chương, Hán: tức Trần Hữu Lượng.

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 ^⇡ 2 Hương Mễ Sở: nay thuộc huyện Châu Giang, tỉnh Hải Hưng.

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 ^⇡ 3 Tức bãi Chử Gia, sau gọi là Chử Xa, huyện Văn Giang cũ, nay thuộc huyện Châu Giang, tỉnh Hải Hưng.

¶ 63 Leave a comment on paragraph 63 0 ^⇡ 4 Hán: là quốc hiệu của Trần Hữu Lượng. Lượng đánh nhau với Chu Nguyên Chương ở hồ Phiên Dương¹, bị chết trận. Chu Nguyên Chương đến vây Vũ Xương, con của Lượng là Trần Lý đầu hàng.

¶ 64 Leave a comment on paragraph 64 0 ^⇡ 1 Hồ Bà Dương, Minh sử, quyển 123, liệt truyện 11: Trần Hữu Lượng.