Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Minh Tông Hoàng Đế [BK6, 40a40b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 陵寝。[40a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … lăng tẩm.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 帝歲時󰥭謁，[40a*1*3] 藻每避之，其志惟在奉陵而已，更無所求。[40a*1*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Đế tuế thời bái yết, Tảo mỗi tị chi, kì chí duy tại phụng lăng nhi dĩ, cánh vô sở cầu.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 帝怜其貧，賜田二十畆，命陳世興賫帖與之。[40a*2*5]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đế liên kì bần, tứ điền nhị thập mẫu, mệnh Trần Thế Hưng tê thiếp dữ chi.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 其田先已賜帝次妃千春，千春猶執，故帖耕種，而藻未嘗與之爭。[40a*3*3]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Kì điền tiên dĩ tứ Đế thứ phi Thiên Xuân, Thiên Xuân do chấp, cố thiếp canh chủng, nhi Tảo vị thường dữ chi tranh.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 世興知之，具以實聞，即罷千春帖，以其田歸藻。[40a*4*9]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Thế Hưng tri chi, cụ dĩ thực văn, tức bãi Thiên Xuân thiếp, dĩ kì điền quy Tảo.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 藻亦不以為喜。[40a*5*8]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tảo diệc bất dĩ vi hỉ.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 鍾則移先塋、賣田宅，挈家孥於安生，窆塟室居焉。[40a*5*14]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Chung tắc di tiên doanh, mại điền trạch, khiết gia nô ư Yên Sinh, biếm táng thất cư yên.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 二人皆居安生終老。[40a*6*14]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nhị nhân giai cư Yên Sinh chung lão.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 後藝皇至安生，追念二臣，郎命陳安重脩藻、鍾舊寺，且給田以供其祀，賜寺名忠節。[40a*7*3]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Hậu Nghệ Hoàng chí Yên Sinh, truy niệm nhị thần, lang mệnh Trần An trùng tu Tảo, Chung cựu tự, thả cấp điền dĩ cúng kì tự, tứ tự danh Trung Tiết.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 改扶輦都為叩馬軍。[40a*8*17]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Cải Phù Liễn đô vi Khấu Mã quân.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 饑。[40a*9*7]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Cơ.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 以裴木鐸知審刑院事，兼黄 [40a*9*9] 江下路轉運使。[40b*1*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Dĩ Bùi Mộc Đạc tri Thẩm hình viện sự, kiêm Hoàng giang hạ lộ Chuyển vận sứ.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 辛酉，八年（元英宗碩德八剌至治元年）。[40b*2*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Tân Dậu, bát niên (Nguyên Anh Tông Thạc Đức Bát Lạt Chí Trị nguyên niên).

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 春，尊順聖保慈太上皇后為順聖保慈皇太后，親生母徽姿皇妃為徽姿皇太妃即昭慈皇太后。[40b*2*16]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Xuân, tôn Thuận Thánh Bảo Từ Thái thượng hoàng hậu vi Thuận Thánh Bảo Từ Hoàng thái hậu, thân sinh mẫu Huy Tư Hoàng phi vi Huy Tư Hoàng thái phi (tức Chiêu Từ Hoàng thái hậu).

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 二月，米小升直錢一鏹。[40b*4*11]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Nhị nguyệt, mễ tiểu thăng trực tiền nhất cưỡng.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 夏，田禾大熟。[40b*4*21]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Hạ, điền hòa đại thục.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 冬十二月，皇第三子暊（暊音府）生。[40b*5*5]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Đông thập nhị nguyệt, Hoàng đệ tam tử Phủ (phủ âm phủ) sinh.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 試僧人以《金剛》經。[40b*5*19]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Thí tăng nhân dĩ Kim Cương kinh .

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 賜陳克終爵關内侯。[40b*6*6]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Tứ Trần Khắc Chung tước Quan nội hầu .

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 遣使如元，賀英宗即位。[40b*6*15]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Khiến sứ như Nguyên, hạ Anh Tông tức vị.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 以阮忠彦為御史󰱑侍御史。[40b*7*6]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Dĩ Nguyễn Trung Ngạn vi Ngự sử đài thị ngự sử.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 壬戌，九年（元至治二年）。春，正月，以惠肅大王年為駙驥郎。[40b*8*1]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Nhâm Tuất, cửu niên (Nguyên Chí Trị nhị niên). Xuân, chính nguyệt, dĩ Huệ Túc Đại vương Niên vi Phò ký lang.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 三月，雷震報天㙮頽其東角二層。[40b*9*3]

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Tam nguyệt, lôi chấn Báo Thiên tháp đồi kì đông giác nhị tầng.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 夏，元人 …… [40b*9*17]

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Hạ, Nguyên nhân …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 … [40a] lăng tẩm. Hàng năm, khi vua bái yết lăng, Tảo thường lánh đi chổ khác, chỉ có ý nguyện ở lại phụng thờ lăng tẩm mà thôi, chứ không đòi xin gì khác.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Vua thương Tảo nghèo, ban cho 20 mẫu ruộng, sai Trần Thế Hưng mang giấy cho. Ruộng này khi trước đã ban cho thứ phi của vua là Thiên Xuân. Thiên Xuân cứ giữ giấy cũ mà cày cấy, thế mà Tảo vẫn không tranh chấp với bà. Thế Hưng biết chuyện, tâu thực với vua. Vua lập tức thu lại giấy của Thiên Xuân, đem ruộng trả cho Tảo, Tảo cũng chẳng lấy làm mừng.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Chung thì dời mồ mả tổ tiên, bán ruộng đất, nhà cửa, đem gia quyến vợ con đến Yên Sinh, chôn cất và làm nhà ở đấy. Cả hai người đều ở Yên Sinh cho đến khi mất. Sau này Nghệ Hoàng đến Yên Sinh, tưởng nhớ hai người bề tôi đó, liền sai Trần An trùng tu chùa cũ của Tảo và Chung, lại cấp ruộng để thờ cúng, ban tên chùa là chùa Trung Tiết.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Đổi đô Phù Liễn làm Khấu mã quân.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Đói.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Lấy Bùi Mộc Đạc tri Thẩm hình viện sự, kiêm [40b] Chuyển vận sứ lộ Hoàng Giang Hạ.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Tân Dậu, [Đại Khánh] năm thứ 8 [1321], (Nguyên Anh Tông Thạc Đức Bạt Lạt Chí Trị năm thứ 10).

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Mùa xuân, tôn Thuận Thánh Bảo Từ thái thượng hoàng hậu làm Thuận Thánh Bảo Từ hoàng thái hậu, tôn mẹ thân sinh là Huy Tư hoàng phi làm Huy Tư hoàng thái phi (tức là Chiêu Từ hoàng thái hậu).

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 Tháng 2, gạo 1 thăng nhỏ trị giá 1 quan tiền.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Mùa hạ, lúa chiêm được mùa to.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 Mùa đông, tháng 12, hoàng tử thứ ba là Phủ sinh.

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 Thi các tăng nhân, hỏi kinh Kim Cương.

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 Ban cho Trần Khắc Chung tước Quan nội hầu.

¶ 63 Leave a comment on paragraph 63 0 Sai sứ sang Nguyên mừng Anh Tông lên ngôi.

¶ 64 Leave a comment on paragraph 64 0 Lấy Nguyễn Trung Ngạn làm Ngự sử đài thị ngự sử.

¶ 65 Leave a comment on paragraph 65 0 Nhâm Tuất, [Đại Khánh] năm thứ 9 [1322], (Nguyên Chí Trị năm thứ 2).

¶ 66 Leave a comment on paragraph 66 0 Mùa xuân, tháng giêng, lấy Huệ Túc Đại Vương Niên làm Phò ký lang.

¶ 67 Leave a comment on paragraph 67 0 Tháng 3, sét đánh tháp Báo Thiên, sụt mất 2 tầng góc bên đông.

¶ 68 Leave a comment on paragraph 68 0 Mùa hạ, người Nguyên …