Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Nhân Tông Hoàng Đế [BK5, 53a53b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 圖後效，㱕伏斧鑕未晚。」[53a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … đồ hậu hiệu, quy phục phủ chất vị vãn”.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 中使從其請。[53a*1*10]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Trung sứ tòng kì thỉnh.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 慶餘料知虜師已過，運船必在後，乃将集殘卒待之。[53a*1*15]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Khánh Dư liệu tri lỗ sư dĩ quá, vận thuyền tất tại hậu, nãi tương tập tàn tốt đãi chi.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 少󰟸，運船果至。[53a*2*16]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Thiểu khoảnh, vận thuyền quả chí.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 擊敗之，󰱐虜軍糧噐械不可勝計，俘虜亦甚多。[53a*3*3]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Kích bại chi, hoạch lỗ quân lương khí giới bất khả thắng kế, phù lỗ diệc thậm đa.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 即馳書以聞，上皇釋前罪不問。[53a*4*2]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tức trì thư dĩ văn, Thượng hoàng thích tiền tội bất vấn.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 曰：「元兵所資者，粮草噐械。今既為我󰱐，恐彼未知，猶或陸梁。」[53a*4*14]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Viết: “Nguyên binh sở tư giả, lương thảo khí giới. Kim ký vi ngã hoạch, khủng bỉ vị tri, do hoặc lục lương”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 乃縱其所󰱐人至元營具告。[53a*5*18]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nãi tung kì sở hoạch nhân chí Nguyên doanh cụ cáo.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 元人果退。[53a*6*10]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Nguyên nhân quả thoái.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 故是年百姓瘡痍非前年之慘，[53a*6*14] 慶餘預有功焉。[53a*7*7]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Cố thị niên bách tính thương di phi tiền niên chi thảm, Khánh Dư dự hữu công yên.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 慶餘𥘉鎮雲屯，[53a*7*13] 其俗以商販為生業，飲食衣服皆仰北客，[53a*7*19] 故服用習北俗。[53a*8*16]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Khánh Dư sơ trấn Vân Đồn, kì tục dĩ thương phán vi sinh nghiệp, ẩm thực y phục giai ngưỡng Bắc khách, cố phục dụng tập Bắc tục.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 慶餘閲諸庄，軍令曰：「雲屯鎮軍，所以防遏胡 [53a*9*3] 虜，不可戴北笠，倉卒之際，難於辨别。[53b*1*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Khánh Dư duyệt chư trang, quân lệnh viết: “Vân Đồn trấn quân, sở dĩ phòng át Hồ lỗ, bất khả đái Bắc lạp, thương tốt chi tế, nan ư biện biệt.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 宜戴麻雷笠（麻雷洪路鄕名，善織青皮竹為笠，故以名笠），違者必罰。」[53b*1*15]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Nghi đái Ma Lôi lạp (Ma Lôi Hồng Lộ hương danh, thiện chức thanh bì trúc vi lạp, cố dĩ danh lạp), vi giả tất phạt”.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 而󰆑餘先以令家人買麻雷笠，船載泊于港内矣。[53b*2*23]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Nhi Khánh Dư tiên dĩ lệnh gia nhân mãi Ma Lôi lạp, thuyền tải bạc vu cảng nội hĩ.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 既下令，使人潜告庄人曰：「昨見前灣有麻雷笠船拋泊。」[53b*3*14]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Kí hạ lệnh, sử nhân tiềm cáo trang nhân viết: “Tạc kiến tiền loan hữu Ma Lôi lạp thuyền phao bạc”.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 由是，庄人爭買，継重相接，𥘉買不過錢一陌，後貴價賣之，一笠直布一匹，所得布匹以千計，北客賀詩，有「雲屯鷄犬亦皆驚」之句，盖託以驚服威名，而實隂諷之也。[53b*4*16]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Do thị, trang nhân tranh mãi, kế trùng tương tiếp, sơ mãi bất quá tiền nhất mạch, hậu quý giá mại chi, nhất lạp trực bố nhất thất, sở đắc bố thất dĩ thiên kế, Bắc khách hạ thi, hữu “Vân Đồn kê khuyển diệc giai kinh” chi câu, cái thác dĩ kinh phục uy danh, nhi thực âm phúng chi dã.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 慶餘性貪鄙，凣所領鎮𬋩内皆惡之。[53b*8*2]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Khánh Dư tính tham bỉ, phàm sở lĩnh trấn quản nội giai ác chi.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 仁宗持惜其有將才，不忍棄置爾。[53b*8*16]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Nhân Tông trì tích kì hữu tướng tài, bất nhẫn khí trí nhĩ.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [53a] mưu lập công rồi về chịu tội búa rìu cũng chưa muộn”.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Trung sứ theo lời xin đó.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Khánh Dư liệu biết quân giặc đã qua, thuyền vận tải tất theo sau, nên thu thập tàn binh đợi chúng. Chẳng bao lâu thuyền vận tải quả nhiên đến, [Khánh Dư] đánh bại chúng, bắt được quân lương khí giới của giặc nhiều không kể xiết, tù binh cũng rất nhiều. Lập tức sai chạy ngựa mang thư về báo. Thượng hoàng tha cho tội trước không hỏi đến và nói:

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 “Chỗ trông cậy của quân Nguyên là lương thảo khí giới, nay đã bị ta bắt được, sợ nó chưa biết, có thể còn hung hăng chăng?”.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Bèn tha những tên bị bắt về doanh trại quân Nguyên để báo tin. Quân Nguyên quả nhiên rút lui. Cho nên, năm này, vết thương không thảm như năm trước, Khánh Dư có phần công lao trong đó.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Trước đây, Khánh Dư trấn giữ Vân Đồn, tục ở đó lấy buôn bán làm nghề nghiệp sinh nhai, ăn uống, may mặc đều dựa vào khách buôn phương Bắc, cho nên quần áo, đồ dùng theo tục người Bắc. Khánh Dư duyệt quân các trang, ra lệnh: “Quân trấn giữ Vân Đồn là để ngăn phòng giặc [53b] Hồ, không thể đội nón của phương Bắc, sợ khi vội vàng khó lòng phân biệt, nên đội nón Ma Lôi (Ma Lôi là tên một hương ở Hồng Lộ, hương này khéo nghề đan cật tre làm nón, cho nên lấy tên hương làm tên nón), ai trái tất phải phạt”.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Nhưng Khánh Dư đã sai người nhà mua nón Ma Lôi từ trước, chở thuyền đến đậu trong cảng rồi. Lệnh vừa ra, sai người ngầm báo dân trong trang: “Hôm qua thấy trước vụng biển có thuyền chở nón Ma Lôi đậu”.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Do đấy, người trong trang nối gót tranh nhau mua nón, ban đầu mua không tới 1 tiền, sau giá đắt, bán 1 chiếc nón giá 1 tấm vải. Số vải thu được tới hàng ngàn tấm. Thơ mừng của một người khách phương Bắc câu: “Vân Đồn kê khuyển diệc giai kinh” (Vân Đồn gà chó thảy đều kinh) là nói thác sợ phục uy danh của Khánh Dư mà thực là châm biếm ngầm ông ta. Khánh Dư tính tham lam, thô bỉ, những nơi ông ta trấn nhậm, mọi người đều rất ghét. Nhân Tông chỉ tiếc ông có tài làm tướng, nên không nỡ bỏ mà thôi.