Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Phế Đế [BK8, 4a4b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 江植樁，與占人相持。[4a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … Giang thực thung, dữ Chiêm nhân tương trì.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 〇夏，五月，季犛領神武軍将阮金鰲，侍衛軍将杜也哥出戰。[4a*1*10]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 〇 Hạ, ngũ nguyệt, Quý Ly lĩnh Thần Võ quân tướng Nguyễn Kim Ngao, Thị vệ quân tướng Đỗ Dã Ca xuất chiến.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 金鰲旅舟以避賊鋒。[4a*2*14]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Kim Ngao lữ chu dĩ tị tặc phong.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 季犛斬之以徇，諸軍 [4a*3*4] 皷噪而前，占主制蓬莪戰敗，遁歸。[4a*3*12]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Quý Ly trảm chi dĩ tuẫn, chư quân cổ táo nhi tiền, Chiêm chúa Chế Bồng Nga chiến bại, độn quy.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 子平自是稱疾解兵權。[4a*4*7]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Tử Bình tự thị xưng tật giải binh quyền.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 惟季犛專領元戎行海西都統制。[4a*4*16]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Duy Quý Ly chuyên lĩnh Nguyên nhung, Hành hải tây đô thống chế.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 〇冬，十一月，以杜子平為入内行遣，左參知政事領諒江鎮經畧使。數年卒。[4a*5*12]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 〇 Đông, thập nhất nguyệt, dĩ Đỗ Tử Bình vi Nhập nội hành khiển, Tả tham tri chính sự lĩnh Lạng Giang trấn Kinh lược sứ. Số niên tốt.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 贈少保，從祀文廟。[4a*7*4]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Tặng Thiếu bảo, tòng tự Văn Miếu.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 潘孚先曰：歴代名儒有能排異端傳道統方得從祀文廟明道學之有原也。[4a*8*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Phan Phu Tiên viết: Lịch đại danh nho, hữu năng bài dị đoan truyền đạo thống, phương đắc tòng tự Văn Miếu, minh đạo học chi hữu nguyên dã.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 藝宗以朱安、[4a*9*13] 張漢超、杜子平預之。[4b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Nghệ Tông dĩ Chu An, Trương Hán Siêu, Đỗ Tử Bình dự chi.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 漢超為人骨鯁，議斥佛法。安清脩苦節，不務顯達，亦庶幾矣。[4b*1*9]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hán Siêu vi nhân cốt ngạnh, nghị xích Phật pháp. An thanh tu khổ tiết, bất vụ hiển đạt, diệc thứ cơ hĩ.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 若子平之曲學悅人，聚歛多欲，乃是誤國之姦臣，安得厠於其間哉？[4b*2*15]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Nhược Tử Bình chi khúc học duyệt nhân, tụ liễm đa dục, nãi thị ngộ quốc chi gian thần, an đắc xí ư kì gian tai?

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 史臣吳士連曰：子平盗隐蓬莪貢金，欺君妄奏，致使睿宗南廵不返。國家自是屡有占城入㓂之患，罪不容誅矣！其曲學悅人，夫又 [4b*2*15] 何誅。[4b*7*17]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Tử Bình đạo ẩn Bồng Nga cống kim, khi quân vọng tấu, trí sử Duệ Tông nam tuần bất phản. Quốc gia tự thị lũ hữu Chiêm Thành nhập khấu chi hoạn, tội bất dung tru hĩ! Kì khúc học duyệt nhân, phu hựu hà tru.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 辛酉，五年（明洪武十四年）。春，二月，試太學生。[4b*8*1]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Tân Dậu, ngũ niên (Minh Hồng Vũ thập tứ niên). Xuân, nhị nguyệt, thí Thái học sinh.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 〇三月，命大灘國師督率天下僧人，及山林無度僧，壮者權 …… [4b*8*19]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 〇 Tam nguyệt, mệnh Đại Than quốc sư đốc suất thiên hạ tăng nhân, cập sơn lâm vô độ tăng, tráng giả quyền …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 … [4a] Giang¹, đóng cọc ở giữa sông cầm cự với người Chiêm.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Mùa hạ, tháng 5, Quý Ly dẫn viên tướng chỉ huy quân Thần Vũ và Nguyễn Kim Ngao và tướng chỉ huy quân Thị vệ là Đỗ Dã Kha ra đánh. Kim Ngao quay thuyền trở lại để tránh mũi nhọn của giặc. Quý Ly chém Ngao để rao trong quân. Các quân nổi trống hò reo mà tiến. Chúa Chiêm Chế Bồng Nga thua trận rút chạy. Tử Bình từ đó cáo ốm, không giữ binh quyền nữa. Chỉ còn Quý Ly chuyên lãnh chức Nguyên nhung hành Hải Tây đô thống chế².

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Mùa đông, tháng 11, lấy Đỗ Tử Bình làm Nhập nội hành khiển tả tham tri chính sự, lĩnh chức Kinh lược sứ Lạng Giang, được vài năm thì chết, được truy tặng Thiếu bảo, và được tòng tự ở Văn Miếu.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Phan Phu Tiên nói: Bậc danh nho các đời có bài trừ được dị đoan, truyền giữ được đạo thống thì mới được tòng tự ở Văn Miếu, thế là để tỏ rõ đạo học có ngọn nguồn. Nghệ Tông cho Chu An, [4b] Trương Hán Siêu, Đỗ Tử Bình được dự vào đó, thì Hán Siêu là người cứng cỏi, bài xích đạo Phật, An sửa mình trong sạch, bền giữ khí tiết, không cầu hiển đạt, thì cũng tạm được. Đến như Tử Bình là hạng học nhảm chiều người, tham lam bòn vét, là kẻ gian thần hại nước, sao lại được len vào chỗ đó?

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Tử Bình lén đánh cắp vàng cống của Bồng Nga, tậu bậy lừa vua, để đến nỗi Duệ Tông đi tuần phương nam không trở về nữa, nước nhà từ đó liên tiếp có tai họa Chiêm Thành vào cướp, tội ấy giết cũng chưa đáng, còn học nhảm chiều người thì chê trách làm gì?

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Tân Dậu, [Xương Phù] năm thứ 5 [1381], (Minh Hồng Vũ năm thứ 14).

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Mùa xuân, tháng 2, thi thái học sinh.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Tháng 2, sai quốc sư Đại Than³ đốc suất tăng nhân trong nước và các tăng nhân không có độ điệp ở rừng núi, người nào khỏe mạnh thì tạm …

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 ^⇡ 1 Sông Ngu: là một nhánh sông Mã, nay là sông Lạch Trường ở huyện Hoằng Hóa tỉnh Thanh Hóa.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 ^⇡ 2 Hải Tây: là vùng đất suốt, từ Thanh Hóa trở vào đến Thuận Hóa. Đến đời Lê (1428) có đặt đạo Hải Tây (Hải Tây đạo).

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 ^⇡ 3 Đại Than: là tên xã thuộc huyện Gia Bình cũ, nay thuộc huyện Gia Lương tỉnh Hà Bắc.