Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Thuận Tông Hoàng Đế [BK8, 31a31b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 行樞𡧸院事范巨論領神策軍討宣光鎮紅衣草㓂，陣𨺻死之。[31a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … hành Khu mật viện sự Phạm Cự Luận lĩnh Thần Sách quân thảo Tuyên Quang trấn Hồng y thảo khấu, trận hãm tử chi.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 贈左僕射。[31a*2*7] （巨論唐以安縣人。）

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Tặng Tả bộc xạ. (Cự Luận Đường Dĩ An huyện nhân).

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 行遣杜世滿代領宣光經畧使。[31a*2*11]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hành khiển Đỗ Thế Mãn đại lĩnh Tuyên Quang Kinh lược sứ .

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 冬，十一月，季犛逼帝徒都清化府。[31a*3*10]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Đông, thập nhất nguyệt, Quý Ly bức Đế đồ đô Thanh Hóa phủ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 帝先幸安生謁諸陵，與之俱至大吏，鄕行在號葆清宫。[31a*4*5]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Đế tiên hạnh Yên Sinh yết chư lăng, dữ chi cụ chí Đại Lại hương, hành tại hiệu Bảo Thanh cung.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 宫人陳玉肌、陳玉臉𡧸言於帝，以為迁都必有簒奪之事。[31a*5*8]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Cung nhân Trần Ngọc Cơ, Trần Ngọc Kiểm mật ngôn ư Đế, dĩ vi thiên đô tất hữu soán đoạt chi sự.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 季犛聞之，以廟令黎合、右𨻫父道梁蓊與同謀，併殺之。[31a*6*12]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Quý Ly văn chi, dĩ Miếu lệnh Lê Hợp, Hữu Lũng Phụ đạo Lương Ông dữ đồng mưu, tính sát chi .

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 〇命行遣同知大宗正寺梁元彪撤瑞璋、大安諸宫殿甎瓦，大材悉付慈廉、南策等州，運赴新都，遭風沉  [31a*7*16] 溺過半。[31b*1*1]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 〇 Mệnh Hành khiển đồng tri Đại tông chính tự Lương Nguyên Bưu triệt Thụy Chương, Đại An chư cung điện chuyên ngõa, đại tài tất phó Từ Liêm, Nam Sách đẳng châu, vận phó tân đô, tao phong trầm nịch quá bán.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 〇明送元族大胡，小胡二人來安置。[31b*1*5]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 〇 Minh tống Nguyên tộc Đại Hồ, Tiểu Hồ nhị nhân lai an trí.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 賜大胡名地復基，小胡名地寳郎。[31b*1*18]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Tứ Đại Hồ danh Địa Phục Cơ, Tiểu Hồ danh Địa Bảo Lang.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 〇占城将制多别與弟慕華子伽葉挈家來降。[31b*2*14]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 〇 Chiêm Thành tướng Chế Đa Biệt dữ đệ Mộ Hoa Tử Già Diệp khiết gia lai hàng.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 肆多别名大中，授金吾衛将軍，伽葉禁衛都，皆丁姓，復鎮化州，禦占城。[31b*3*13]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Tứ Đa Biệt danh Đại Trung, thụ Kim ngô vệ tướng quân, Già Diệp Cấm vệ đô, giai Đinh tính, phục trấn Hóa Châu, ngự Chiêm Thành.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 戊寅，十一年（三月以後少帝建新元年，明洪武三十一年）。春，三月，十五日，黎季犛逼帝禪位于皇太子𭴣。[31b*6*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Mậu Dần, thập nhất niên (tam nguyệt dĩ hậu Thiếu Đế Kiến Tân nguyên niên, Minh Hồng Vũ tam thập nhất niên). Xuân, tam nguyệt, thập ngũ nhật, Lê Quý Ly bức Đế thiền vị vu Hoàng thái tử An.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 季犛有篡奪之意，然業以盟約於藝皇，恐違其言，陰使道士阮󰆑出入宫中，説帝曰：「佳境清香獨異，凣問 …… [31b*7*15]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Quý Ly hữu soán đoạt chi ý, nhiên nghiệp dĩ minh ước ư Nghệ Hoàng, khủng vi kì ngôn, âm sử đạo sĩ Nguyễn Khánh xuất nhập cung trung, thuyết Đế viết: “Giai cảnh thanh hương độc dị, phàm vấn …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 … [31a] hành Khu mật viện sự Phạm Cự Luận chỉ huy quân Thần Sách đánh bọn giặc cỏ áo đỏ ở trấn Tuyên Quang, thua trận bị chết, được tặng Tả bộc xạ (Cự Luận người huyện Đường An¹. Lấy Hành khiển Đỗ Thế Mãn thay làm Kinh luợc sứ Tuyên Quang.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Mùa đông, tháng 11, Quý Ly bức vua dời kinh đô đến phủ Thanh Hóa.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Vua đi Yên Sinh bái yết các lăng trước, rồi tới hành tại ở hương Đại Lại gọi là cung Bảo Thanh. Cung nhân Trần Ngọc Cơ và Trần Ngọc Kiểm nói mật với vua là dời kinh đô thế nào cũng có việc cướp ngôi. Quý Ly nghe được, cho rằng viên miếu lệnh Lê Hợp, viên phụ đạo Hữu Lũng² là Lương Ông cũng đồng mưu, đem giết cả.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Hành khiển đồng tri Đại tông chính tự Lương Nguyên Bưu đỡ gạch ngói, gỗ lớn ở các cung điện Thụy Chương, Đại An, giao hết cho các châu Từ Liêm và Nam Sách chở tới kinh đô mới, gặp bão chìm [31b] đắm mất quá nửa.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Nhà Minh sai đưa hai người tộc họ nhà Nguyên là Đại Hồ và Tiểu Hồ sang an trí ở nước ta. Cho Đại Hồ tên là Địa Phục Cơ, Tiểu Hồ tên là Địa Bảo Lang.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Tướng Chiêm Thành là Chế Đa Biệt cùng với em là Mộ Hoa Từ Ca Diệp đem cả nhà sang hàng. Ban tên cho Đa Biệt là Đại Trung, phong là Kim Ngô vệ tướng quân, Ca Diệp làm Cấm vệ đô, đều ban họ Đinh, lại cho trấn thủ Hóa Châu để chống giữ Chiêm Thành.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Mậu Dần, [Quang Thái] năm thứ 11 [1398], (từ tháng 3 trở đi là Thiếu Đế Kiến Tân năm thứ 1, Minh Hồng Vũ năm thứ 31).

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Mùa xuân, tháng 3, ngày 15, Lê Quý Ly bức vua phải nhường ngôi cho hoàng tử An³.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Quý Ly có ý cướp ngôi, nhưng đã trót thề với Nghệ Hoàng rồi, sợ trái lời thề, bèn ngầm sai đạo sĩ Nguyễn Khánh ra vào trong cung, thuyết phục vua rằng:

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 “Cõi tiên thanh nhã thơm tho, khác hẳn phàm trần, …

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 ^⇡ 1 Đường An: tức huyện Bình Giang về sau, nay là một phần đất huyện Cẩm Bình, Hải Hưng.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 ^⇡ 2 Nguyên văn là chữ “hữu”, nhưng chắc là chữ “cổ”, Cương Mục cũng chép là Cổ Lũng. Cổ Lũng là tên đời Trần, đến đời Lê mới đổi là Hữu Lũng, nay là huyện Hữu Lũng, thuộc tỉnh Lạng Sơn.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 ^⇡ 3 Nguyên văn là chữ 𭴣 không có loại từ nào có chữ này. Tên vua nhà Trần thường có bộ nhật, hoặc hỏa. Ở đây, tên vua là An và thêm bộ hỏa.