Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ Nam Bắc phân tranh [NK5, 19a19b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 丁酉（晋天福二年）。[19a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Đinh Dậu (Tấn Thiên Phúc nhị niên).

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 春，三月，廷藝牙将矯公羡（《綱目》作皎）殺廷藝而代之。[19a*1*8]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Xuân, tam nguyệt, Đình Nghệ nha tướng Kiều Công Tiễn (Cương mục tác Kiểu) sát Đình Nghệ nhi đại chi.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 戊戌（晋天福三年）。[19a*3*1]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Mậu Tuất (Tấn Thiên Phúc tam niên).

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 冬，十二月，廷藝牙将吳權自愛州舉兵攻公羡。[19a*3*8]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Đông, thập nhị nguyệt, Đình Nghệ nha tướng Ngô Quyền tự Ái Châu cử binh công Công Tiễn.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 公羡遣使以賂求救於漢。[19a*4*5]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Công Tiễn khiển sứ dĩ lộ cầu cứu ư Hán.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 漢主龔欲因其亂而取之，乃以其子萬王弘操為靜海軍節度使，徒封交王，将兵救公羡。[19a*4*15]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Hán chủ Cung dục nhân kì loạn nhi thủ chi, nãi dĩ kì tử Vạn vương Hoằng Tháo vi Tĩnh Hải quân tiết độ sứ, đồ phong Giao vương, tương binh cứu Công Tiễn.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 漢主自将屯海門，為之聲援。[19a*6*11]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Hán chủ tự tướng đồn Hải Môn, vi chi thanh viện.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 問策於崇文使蕭益，益曰：「今霖雨積旬，海道險遠，吳權桀黠，未可輕也。[19a*7*3]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Vấn sách ư Sùng Văn sứ Tiêu Ích, Ích viết: “Kim lâm vũ tích tuần, hải đạo hiểm viễn, Ngô Quyền kiệt hiệt, vị khả khinh dã.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 大軍當持重，多用鄕導，然後可進。」[19a*8*11]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Đại quân đương trì trọng, đa dụng hướng đạo, nhiên hậu khả tiến”.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 不聽，命弘操将舟師自白滕江入，欲攻 [19a*9*5] 權，而權已誅公羡矣。[19b*1*1]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Bất thính, mệnh Hoằng Tháo tương chu sư tự Bạch Đằng Giang nhập, dục công Quyền, nhi Quyền dĩ tru Công Tiễn hĩ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 權聞弘操且至，謂将佐曰：「弘操一癡兒耳，将兵遠來，士卒疲弊，又聞公羡死無内應，氣已先奪。[19b*1*9]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Quyền văn Hoằng Tháo thả chí, vị tướng tá viết: “Hoằng Tháo nhất si nhi nhĩ, tương binh viễn lai, sĩ tốt bì tệ, hựu văn Công Tiễn tử vô nội ứng, khí dĩ tiên đoạt.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 吾眾以力待疲，破之必矣。[19b*3*7]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Ngô chúng dĩ lực đãi bì, phá chi tất hĩ.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 然彼利於艦，不先為之備，則勝負之形未可知也。[19b*3*17]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Nhiên bỉ lợi ư hạm, bất tiên vi chi bị, tắc thắng phụ chi hình vị khả tri dã.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 若使人先於海門潜植大杙鉄，其首󰱆之，以紩彼船，隨潮漲入杙内，然後我易制，無有出此者。」[19b*4*17]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Nhược sử nhân tiên ư hải môn tiềm thực đại dặc thiết, kì thủ cốt chi, dĩ thiết bỉ thuyền, tùy triều trướng nhập dặc nội, nhiên hậu ngã dị chế, vô hữu xuất thử giả”.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 計定，遂植杙海口两徬。[19b*6*15]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Kế định, toại thực dặc hải khẩu lưỡng bàng.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 潮漲，權使人以輕舟挑戰，佯比以𦤶之。[19b*7*5]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Triều trướng, Quyền sử nhân dĩ khinh chu khiêu chiến, dạng tỉ dĩ trí chi.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 弘操果進兵。[19b*8*1]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Hoằng Tháo quả tiến binh.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 至舟師既入杙内。[19b*8*6]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Chí chu sư ký nhập dặc nội.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 潮退杙露，權乃進兵擊之，皆殊死戰。[19b*8*13]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Triều thoái dặc lộ, Quyền nãi tiến binh kích chi, giai thù tử chiến.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 不暇治舟而潮退甚急，舟皆着 …… [19b*9*8]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Bất hạ trị chu nhi triều thoái thậm cấp, chu giai trước …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 [19a] Đinh Dậu, [937], (Tấn Thiên Phúc năm thứ 2).

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Mùa xuân, tháng 3, nha tướng của Đình Nghệ là Kiều Công Tiễn (Cương mục [Trung Quốc] chép 皎)¹ giết Đình Nghệ để thay chức.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Mậu Tuất, [938], (Tấn Thiên Phúc năm thứ 3).

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Mùa đông, tháng 12, nha tướng của Đình Nghệ là Ngô Quyền từ Ái Châu cất quân đánh Công Tiễn. Công Tiễn sai sứ sang đút lót để cầu cứu với nhà Hán. Vua Hán là Cung muốn nhân khi nước ta có loạn chiếm lấy nước, bèn cho con là Vạn vương Hoằng Tháo² làm Tĩnh Hải quân tiết độ sứ, đổi tước phong là Giao vương, đem quân sang cứu Công Tiễn. Vua Hán tự làm tướng, đóng ở Hải Môn để làm thanh viện. Vua Hán hỏi kế ở Sùng Văn sứ là Tiêu Ích, Ích nói: “Nay mưa dầm đã mấy tuần, đường biển thì xa xôi nguy hiểm, Ngô Quyền lại là người kiệt hiệt, không thể khinh suất được. Đại quân phải nên thận trọng chắc chắn, dùng nhiều người hướng đạo rồi sau mới nên tiến”. Vua Hán không nghe, sai Hoằng Tháo đem chiến thuyền theo sông Bạch Đằng mà vào, muốn đánh [19b] Quyền, nhưng Quyền đã giết Kiều Công Tiễn rồi.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Quyền nghe tin Hoằng Tháo sắp đến, bảo các tướng tá rằng: “Hoằng Tháo là đứa trẻ khờ dại, đem quân từ xa đến, quân lính còn mỏi mệt, lại nghe Công Tiễn đã chết, không có người làm nội ứng, đã mất vía trước rồi. Quân ta lấy sức còn khỏe địch với quân mỏi mệt, tất phá được. Nhưng bọn chúng có lợi ở chiến thuyền, ta không phòng bị trước thì thế được thua chưa biết ra sao. Nếu sai người đem cọc lớn vạt nhọn đầu bịt sắt³ đóng ngầm ở trước cửa biển, thuyền của bọn chúng theo nước triều lên vào trong hàng cọc thì sau đó ta dễ bề chế ngự, không cho chiếc nào ra thoát”. Định kế rồi, bèn cho đóng cọc ở hai bên cửa biển. Khi nước triều lên, Quyền sai người đem thuyền nhẹ ra khiêu chiến, giả thua chạy để dụ địch đuổi theo. Hoằng Tháo quả nhiên tiến quân vào. Khi binh thuyền đã vào trong vùng cắm cọc, nước triều rút, cọc nhô lên, Quyền bèn tiến quân ra đánh, ai nấy đều liều chết chiến đấu. [Quân Hoằng Tháo] không kịp sửa thuyền mà nước triều rút xuống rất gấp, thuyền đều mắc …

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 1 Chữ 皎 âm Cảo, Kiểu, đồng âm với Kiều.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 ^⇡ 2 Vạn Vương [Lưu] Hoằng [ 弘 ] Tháo, nên sửa là Hồng [ 洪 ] Tháo, theo Tân Ngũ đại sử (q.65). Các con của Lưu Cung đều có chữ Hồng.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 ^⇡ 3 Tân Ngũ đại sử (Nam Hán thế gia) chép: thực thiết quyết = đóng cọc sắt (hiểu là cọc gỗ bịt sắt). Việt sử lược (q.1, 14b): thực thiết đầu đại dực = đóng cọc lớn đầu sắt.