Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Ngô [24a24b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 璉至，二王責其不庭，竟執璉往征之。[24a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … Liễn chí, nhị vương trách kì bất đình, cánh chấp Liễn vãng chinh chi.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 踰月不克，乃懸璉竿上，使人謂部領曰：「不降則殺璉。」[24a*1*15]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Du nguyệt bất khắc, nãi huyền Liễn can thượng, sử nhân vị Bộ Lĩnh viết: “Bất hàng tắc sát Liễn”.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 部領怒曰：「大丈夫以功名自許，𡸈效兒女之愛子耶？」󰱩令士餘弩注璉俱𤼵。[24a*2*16]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Bộ Lĩnh nộ viết: “Đại trượng phu dĩ công danh tự hứa, há hiệu nhi nữ chi ái tử da?” Cự lệnh sĩ dư nỗ chú Liễn cụ phát.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 二王驚曰：「我之懸其子，欲使顧惜而速降，彼殘忍如此，焉用懸為？」[24a*4*7]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Nhị vương kinh viết: “Ngã chi huyền kì tử, dục sử cố tích nhi tốc hàng, bỉ tàn nhẫn như thử, yên dụng huyền vi?”.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 即不殺璉而班師焉。[24a*5*13]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Tức bất sát Liễn nhi ban sư yên.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 時，天策擅作威柄，王不復預政。[24a*6*2]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Thời, Thiên Sách thiện tác uy bính, vương bất phục dự chính.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 二王由是有隙。[24a*6*14]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Nhị vương do thị hữu khích.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 甲寅，四年（周世宗柴榮，顯德元年）。[24a*8*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Giáp Dần, tứ niên (Chu Thế Tông Sài Vinh, Hiển Đức nguyên niên).

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 天策王薨。[24a*8*14]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Thiên Sách vương hoăng.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 王復位，遣使請命於南漢主劉鋹。[24a*8*19]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Vương phục vị, khiển sứ thỉnh mệnh ư Nam Hán chủ Lưu Xưởng.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 鋹以王為靜海軍節度使兼都 [24a*9*8] 護。[24b*1*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Xưởng dĩ vương vi Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ kiêm Đô hộ.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 庚申，十年（周恭帝宗訓元年；宋太祖趙匡胤，建龍元年）。[24b*2*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Canh Thân, thập niên (Chu Cung Đế Tông Huấn nguyên niên; Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận, Kiến Long nguyên niên).

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 是歲，周亡。[24b*2*22]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Thị tuế, Chu vong.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 乙丑，十五年（宋乾德三年）。[24b*3*1]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Ất Sửu, thập ngũ niên (Tống Càn Đức tam niên).

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 王帥師攻太平唐、阮二村。[24b*3*11]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Vương soái sư công Thái Bình Đường, Nguyễn nhị thôn.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 纔入境，止船上戰，為伏弩所中，薨。[24b*3*22]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Tài nhập cảnh, chỉ thuyền thượng chiến, vi phục nỗ sở trúng, hoăng.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 丁璉歸華閭。[24b*4*13]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Đinh Liễn quy Hoa Lư.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 黎文休曰：吳南晋前為家臣三哥之拘囚，後為其兄昌岌之掩抑，一旦得志不䏻自慎，而享國日淺，政績無聞，惜哉！然觀其免平王之罪過，𡸈非仁乎？容昌岌之驕倨，𡸈非恭乎？既仁且恭，亦可見其為人矣。[24b*5*1]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Lê Văn Hưu viết: Ngô Nam Tấn tiền vi gia thần Tam Kha chi câu tù, hậu vi kì huynh Xương Ngập chi yểm ức, nhất đán đắc chí, bất năng tự thận, nhi hưởng quốc nhật tiên, chính tích vô văn, tích tai! Nhiên quan kì miễn Bình vương chi tội quá, há phi nhân hồ? Dung Xương Ngập chi kiêu cự, há phi cung hồ? Ký nhân thả cung, diệc khả kiến kì vi nhân hĩ.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 [24a] Liễn đến, hai vương trách tội [Bộ Lĩnh] không đến chầu, rồi bắt giữ Liễn đem theo đi đánh. Hơn một tháng, không đánh nổi, bèn treo Liễn lên ngọn sào, sai người bảo Bộ Lĩnh, nếu không chịu hàng thì giết Liễn. Bộ Lĩnh tức giận nói: “Đại trượng phu chỉ mong lập được công danh, há lại bắt chước thói đàn bà xót con hay sao?”. Liền sai hơn mười tay nỏ nhắm Liễn mà bắn. Hai vương kinh sợ: “Ta treo con nó lên là muốn để nó đoái tiếc con mà ra hàng cho chóng. Nó tàn nhẫn như thế, còn treo con nó làm gì”. Bèn không giết Liễn mà đem quân về.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Bấy giờ Thiên Sách vương chuyên quyền làm uy [Nam Tấn] vương không được dự chính sự nữa. Hai vương do đó hiềm khích với nhau.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Giáp Dần, năm thứ 4 [954], (Chu Thế Tông Sài Vinh, Hiển Đức năm thứ 1).

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Thiên Sách vương mất. Vua [Nam Tấn vương] lại giữ ngôi. Sai sứ sang thỉnh mệnh vua Nam Hán là Lưu Xưởng¹. Xưởng cho vua làm Tỉnh Hải quân tiết độ sứ kiêm Đô [24b] hộ.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Canh Thân, năm thứ 10 [960], (Chu Cung Đế Tông Huấn², năm thứ nhất; Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận, Kiến Long năm thứ 1).

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Năm ấy nhà Chu mất.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ất Sửu, năm thứ 15 [965], (Tống Càn Đức năm thứ 3).

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Vua đem quân đi đánh hai thôn Đường và Nguyễn ở Thái Bình, mới vào đến cõi, đỗ thuyền lên bộ đánh, bị phục binh tay nỏ bắn trúng chết. Đinh Liễn trở về Hoa Lư.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Lê Văn Hưu nói: Nam Tấn vương nhà Ngô trước bị gia thần là Tam Kha giam giữ, sau bị anh là Xương Ngập áp chế, một sớm đắc chí, không biết cẩn thận giữ mình, cho nên hưởng nước ngắn ngủi, không có chính tích gì, đáng tiếc thay! Nhưng, cứ xem việc tha tội cho Bình vương, há không phải là nhân ư? Chịu nhịn cho Xương Ngập kiêu xấc, há không phải là cung ư? Đã nhân lại cung, cũng có thể thấy vương là người ra sao rồi.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 1 Cương mục sửa là Lưu Thạnh, vì sứ giả của Nam Tấn vương sang Nam Hán năm Hiển Đức thứ 1 (954), khi ấy Lưu Thạnh còn làm vua. Còn Lưu Xưởng thì 4 năm sau (958) mới lên ngôi (CMTB5, 26a). Ngũ đại sử (Nam Hán thế gia) cũng chép sau khi Xương Ngập chết thì em là Xương Tuấn sang xin tiết việt của Lưu Thạnh.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 2 Tông Huấn: tức Cung Đế (Quách Tông Huấn) đời Hậu Chu nối ngôi năm 959, qua năm sau nhường ngôi cho nhà Tống, trước sau chưa đầy 1 năm, không đặt niên hiệu.