Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Thục [7a7b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 固矣。」[7a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … cố hĩ”.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 王將金龜就舘，假爲宿泊人。[7a*1*3]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Vương tương kim quy tựu quán, giả vi túc bạc nhân.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 舘主翁曰：「郎君即貴人也，願速行，勿留取禍。」[7a*1*14]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Quán chủ ông viết: “Lang quân tức quý nhân dã, nguyện tốc hành, vật lưu thủ họa”.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 王笑曰：「死生有命，鬼魅何能爲？」[7a*2*12]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Vương tiếu viết: “Tử sinh hữu mệnh, quỷ mị hà năng vi?”.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 乃留宿焉。[7a*3*5]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Nãi lưu túc yên.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 夜聞鬼精從外來呼開門，金歸叱之，鬼不能入，鷄鳴時󰕛鬼走散。[7a*3*9]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Dạ văn quỷ tinh tòng ngoại lai hô khai môn, kim quy sất chi, quỷ bất năng nhập, kê minh thời chúng quỷ tẩu tán.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 金龜請王追躡之。[7a*4*15]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Kim quy thỉnh vương truy niếp chi.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 至七耀山精氣收藏殆盡，王還舘。[7a*5*3]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Chí Thất Diệu sơn tinh khí thu tàng đãi tận, vương hoàn quán.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 明且舘主翁以爲王必死，呼人就舘，欲行收葬。[7a*5*16]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Minh thả quán chủ ông dĩ vi vương tất tử, hô nhân tựu quán, dục hành thu táng.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 見王欣笑語，趍拜曰：「郎君安得若此，必聖人也。」[7a*6*15]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Kiến vương hân tiếu ngữ, xu bái viết: “Lang quân an đắc nhược thử, tất thánh nhân dã”.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 王乞取白鷄殺而祭之。[7a*7*14]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Vương khất thủ bạch kê sát nhi tế chi.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 鷄殺，女亦子。[7a*8*4]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Kê sát, nữ diệc tử.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 即令人掘山，得古樂噐及其骸骨，燒碎爲灰，散之江河，妖氣遂絶。[7a*8*9]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Tức lệnh nhân quật sơn, đắc cổ nhạc khí cập kì hài cốt, thiêu toái vi hôi, tán chi giang hà, yêu khí toại tuyệt.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 自此築城不 [7a*9*15] 過半月而成。[7b*1*1]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Tự thử trúc thành bất quá bán nguyệt nhi thành.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 金龜辭歸。[7b*1*6]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Kim quy từ quy.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 王感謝，請曰：「荷君之恩，其城以固，如有外侮，何以禦之？」[7b*1*10]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Vương cảm tạ, thỉnh viết: “Hà quân chi ân, kì thành dĩ cố, như hữu ngoại vũ, hà dĩ ngự chi?”.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 金歸乃脱其爪付王曰：「國家安危自有天數，人亦防之；倘見賊來用此靈爪爲弩機，向賊發箭無憂也。」[7b*2*12]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Kim quy nãi thoát kì trảo phó vương viết: “Quốc gia an nguy tự hữu thiên số, nhân diệc phòng chi; thảng kiến tặc lai dụng thử linh trảo vi nỗ cơ, hướng tặc phát tiễn vô ưu dã”.

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 王命臣臯魯（或云皐通）造神弩，以爪爲機，名曰靈光金爪神弩。[7b*4*13]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Vương mệnh thần Cao Lỗ (hoặc vân Cao Thông) tạo thần nỗ, dĩ trảo vi cơ, danh viết Linh Quang Kim Trảo Thần Nỗ.

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 （唐高王平南詔兵還過武寧州，夜夢異人稱高魯曰：「昔輔安陽王有却敵大功，被貉侯譖，去之，没後，天帝憫其無過，命賜一條江山，管領都統將軍，征討寇賊，及農時稼穡皆主之。[7b*5*16]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 (Đường Cao vương bình Nam Chiếu binh hoàn quá Vũ Ninh châu, dạ mộng dị nhân xưng Cao Lỗ viết: “Tích phụ An Dương Vương hữu khước địch đại công, bị Lạc hầu tiếm, khứ chi, một hậu, thiên đế mẫn kì vô quá, mệnh tứ nhất điều giang sơn, quản lĩnh đô thống tướng quân, chinh thảo khấu tặc, cập nông thời giá sắc giai chủ chi.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 今既從明公討平逆虜，復至本部，不告謝非禮也。」[7b*7*23]

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Kim ký tòng minh công thảo bình nghịch lỗ, phục chí bản bộ, bất cáo tạ phi lễ dã”.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 高王寤，以語僚属，有詩曰：美矣交州地，悠悠萬載來，[7b*8*4]

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Cao Vương ngộ, dĩ ngữ liêu thuộc, hữu thi viết: Mĩ hĩ Giao Châu địa, Du du vạn tải lai,

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 古賢能得見，終不負灵臺。）。[7b*8*24]

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 Cổ hiền năng đắc kiến, Chung bất phụ linh đài.).

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 壬子，九年（東周君七年）。秦、楚、燕、趙、魏、韓、齊凡七國。[7b*9*1]

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Nhâm tí, cửu niên (Đông Chu Quân thất niên). Tần, Sở, Yên, Triệu, Nguỵ, Hàn, Tề thất quốc.

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 是歲周亡。[7b*9*21]

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Thị tuế Chu vong.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 … [7a] bền vững”.

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Vua đem rùa vàng đến quán ấy, giả làm người ngủ trọ. Chủ quán nói: “Ngài là quý nhân, xin đi ngay, chớ lưu lại đây mà bị họa”. Vua cười nói: “Sống chết có mệnh, ma quỷ làm gì nổi?”. Rồi ngủ lại quán.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Đến đêm nghe tiếng tinh quỷ từ ngoài đến gọi mở cửa, rùa vàng liền quát mắng, quỷ không vào được, đến khi gà gáy thì lũ quỷ tan chạy hết. Rùa vàng xin vua đuổi theo. Tới núi Thất Diệu thì tinh khí biến mất, vua trở về quán.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Sáng sớm, chủ quán tưởng vua đã chết rồi, gọi người đến để khâm liệm đem chôn. Thấy vua vẫn vui vẻ cười nói, chủ quán liền sụp lạy nói: “Ngài làm sao được như thế, tất phải là thánh nhân”. Vua xin con gà trắng giết để tế. Gà chết, con gái chủ quán cũng chết theo. Vua liền sai người đào núi, thấy có nhạc khí cổ và xương người, đem đốt thành tro, rải xuống sông, yêu khí mới mất hẳn.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Từ đấy, đắp thành không [7b] quá nửa tháng thì xong. Rùa vàng cáo từ ra về. Vua cảm tạ, hỏi rằng: “Đội ơn ngài thành đắp đã vững, nếu có giặc ngoài đến, thì lấy gì mà chống giữ?” Rùa vàng bèn trút chiếc móng trao cho vua và nói: “Nước nhà yên hay nguy đều do số trời, nhưng người cũng nên phòng bị; nếu có giặc đến thì dùng móng thiêng này làm lẫy nỏ, nhằm vào giặc mà bắn thì không phải lo gì”. Vua sai bề tôi là Cao Lỗ (có sách chép là Cao Thông¹) làm nỏ thần, lấy móng rùa làm lẫy, đặt tên là Linh quang kim trảo thần nỏ.

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Cao Vương nhà Đường [tức Cao Biền] dẹp nước Nam Chiếu, khi đưa quân về qua châu Vũ Ninh, đêm nằm chiêm bao thấy có người lạ tự xưng là Cao Lỗ, nói: “Ngày xưa giúp An Dương Vương, có công đánh lui giặc, bị Lạc hầu gièm pha, phải bỏ đi, sau khi chết, trời thương không có tội gì, ban cho một dải núi sông này, cho làm chức quản lĩnh đô thống tướng quân, làm chủ mọi việc đánh dẹp giặc giã và mùa màng cày cấy. Nay theo minh công đi dẹp yên quân giặc, lại trở về bản bộ, không có lời từ biệt thì không phải lễ”. Cao Vương thức dậy, nói chuyện lại với liêu thuộc, có làm bài thơ:

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Mỹ hĩ Giao Châu địa,
Du du vạn tải lai.
Cổ hiền năng đắc kiến,
Chung bất phụ linh đài.

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 (Đẹp thay đất Giao Châu,
Dằng dặc trải muôn thâu.
Người xưa nay được thấy,
Hả tấm lòng bấy lâu).

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Nhâm Tý, năm thứ 9 [249 TCN], (Đông Chu Quân năm thứ 7; [bấy giờ có] 7 nước là Tần, Sở, Yên, Triệu, Ngụy, Hàn, Tề). Năm ấy nhà Chu mất.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 ^⇡ 1 Cao Lỗ, chép là Cao Thông trong các tài liệu của Trung Quốc như Giao Châu ngoại vực ký (do Thủy kinh chú, q.14 dẫn), Thái Bình hoàn vũ ký (phần Nam Việt chí, q. 170), v.v…